Aile Destek Evi Projesi Hizmeti Alımı
Karar No: 2015/UH.II-128
İKN: 2014/137519
Karar İçeriği
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/005
: 60
: 14.01.2015
: 2015/UH.II-128
TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:
Başkan: Mahmut GÜRSES
Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki
ADLI, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY
BAŞVURU SAHİBİ:
Tekno Teknik ve Sosyal Hizmetler Turizm Dağıtım Organizasyon Tic. Ltd. Şti.,
Muhtesip İskender Mah. Mefkufatçi Sokak No: 9 Kat: 2 D: 3 Fatih/İSTANBUL
İHALEYİ YAPAN İDARE:
Bahçelievler Belediye Başkanlığı Destek Hizmetler Müdürlüğü,
Barbaros Caddesi No: 9 34188 Bahçelievler/İSTANBUL
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2014/137519 İhale Kayıt Numaralı “Aile Destek Evi Projesi Hizmeti Alımı” İhalesi
KURUMCA YAPILAN İNCELEME:
Bahçelievler Belediye Başkanlığı Destek Hizmetler Müdürlüğü tarafından 24.11.2014
tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Aile Destek Evi Projesi Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin
olarak Tekno Teknik ve Sosyal Hizmetler Turizm Dağıtım Organizasyon Tic. Ltd. Şti.nin
10.12.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 15.12.2014 tarihli yazısı ile reddi
üzerine, başvuru sahibince 19.12.2014 tarih ve 44357 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan
19.12.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2014/3735 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan
inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerine bırakılan isteklinin İstanbul Sicil
Odası sicil kayıtları tetkik edildiğinde şirketin ihale konusu alanda faaliyet göstermediğinin
açıkça görüleceği, başvuruya konu uyuşmazlığın kamunun ihaleyle hizmet alımı sürecinde
ortaya çıkması nedeniyle Türk Ticaret Kanunu’ndaki genel düzenleme yerine özel kanun
niteliğini taşıyan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’ndaki düzenlemenin esas alınması gerektiği,
idarenin İdari Şartname’de benzer işi “Kamu veya özel sektöre yapılan personel
çalıştırılmasına dayalı sosyal proje işletmecilik hizmetleri benzer iş kapsamında
değerlendirilir.” şeklinde düzenlediği, ihale komisyonunun işin aslının personel çalıştırma işi
olduğu yönündeki şikâyete yönelik cevabının gerçeği yansıtmadığı, firma unvanında sosyal
hizmetler olması gerekirken meşgale kısmında en azından sosyal hizmetler kapsamında her
türlü personelin çalıştırılacağının belirtilmesi gerektiği, ayrıca ihale üzerine bırakılan
isteklinin ihalede sunmuş olduğu faaliyet belgesi ve Ticaret Sicil Gazetelerinde bu yeterliği
sağlayan hiçbir emarenin bulunmadığı, idarenin istekliye mevzuata aykırı olarak ihale
tarihinden sonra belge tamamlatamayacağı, Ticaret Sicil Gazetesinde yer almayan bir hususun
faaliyet belgesinde varmış gibi gösterilmesinin belgenin geçersiz olduğunu gösterdiği
iddiasına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit
edilmiştir.
1
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/005
: 60
: 14.01.2015
: 2015/UH.II-128
İhalenin “Aile Destek Evi Projesi Hizmeti Alımı” işi olduğu, ihaleye üç isteklinin
katıldığı, isteklilerden Göksu Gıda İmalat Paz. San. İnş. Tut. Tem. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.
nin teklif mektubu, geçici teminat ve iş deneyim belgesi sunmadığı için teklifinin
değerlendirme dışı bırakıldığı, İdari Şartname’nin 33’üncü maddesinde yer alan “33.2. İhale,
Kanunun 38 inci maddesinde öngörülen açıklama istenmeksizin ekonomik açıdan en avantajlı
teklif üzerine bırakılacaktır.” düzenlemesi gereğince ihalenin, ihaleye en düşük teklifi veren
Kapadokya Müzik Yapım İnş. Org. Dan. Temizlik Kürşat Taner Biçici’ye bırakıldığı ve
Tekno Teknik ve Sosyal Hizmetler Turizm Dağıtım Organizasyon Ticaret Limited Şirketinin
ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olduğu görülmüştür.
29.6.1956 tarihli ve 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun “Hükmi şahısların ehliyeti”
başlıklı 137’nci maddesinde “Ticaret şirketleri hükmi şahsiyeti haiz olup şirket
mukavelesinde yazılı işletme mevzuunun çevresi içinde kalmak şartıyla bütün hakları iktisap
ve borçları iltizam edebilirler.” hükmü bulunmakta iken, anılan Kanun 13.01.2011 tarihli ve
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ile 01.07.2012 tarihinden itibaren yürürlükten kaldırılmış
olup, yeni Kanun’un “Tüzel kişilik ve ehliyet” başlıklı 125’inci maddesinin ikinci fıkrasında
önceki Kanun’un aksine “Ticaret şirketleri, Türk Medenî Kanununun 48’inci maddesi
çerçevesinde bütün haklardan yararlanabilir ve borçları üstlenebilirler.” hükmü getirilmiştir.
Dolayısıyla ticaret şirketlerinin, ana sözleşmelerinde yer almayan faaliyet konuları dışında da
bütün haklardan yararlanıp, borçları üstlenebilmeleri bakımından Türk Ticaret Kanunu
açısından herhangi bir engelin kalmadığı anlaşılmaktadır.
Türk Ticaret Kanunu’na göre özel kanun niteliğini taşıyan 4734 sayılı Kamu İhale
Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde istekli olabilecek “ihale konusu alanda
faaliyet gösteren ve ihale veya ön yeterlik dokümanı satın almış gerçek veya tüzel kişi ya da
bunların oluşturdukları ortak girişim” olarak tanımlanmıştır. Anılan mevzuat hükmü
gereğince, istekli olabilecek sıfatını kazanmak için dahi ihale konusu alanda faaliyet
gösterilmesi gerektiği hususu dikkate alındığında, ihaleye teklif vererek istekli sıfatını
kazanan kişi ya da kuruluşların öncelikle bu şartı sağlamaları gerekmektedir. Dolayısıyla
başvuruya konu uyuşmazlığın kamunun ihaleyle hizmet alımı sürecinde ortaya çıkması
nedeniyle, Türk Ticaret Kanunu’ndaki genel düzenleme yerine özel kanun niteliğini taşıyan
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’ndaki düzenlemenin esas alınması ve istekli olabilecekler
için geçerli olan ihale konusu alanda faaliyet gösterilmesi şartının isteklilerce de öncelikle
sağlanması gerekmektedir.
İhale üzerine bırakılan isteklinin ihale kapsamında sunduğu 01.07.2014 tarihli
İstanbul Ticaret Odası tarafından düzenlenen faaliyet belgesinde isteklinin meşgalesinin “Ses
Müzik organizasyon ve reklam işleri, her türlü CD DVD basım imalat alım ve satımı, her
türlü reklam ve organizasyon işleri danışmanlık hizmetleri ile her türlü tekstil ürünleri alım
satımı dikim ve imalatı işleri, inşaat taahhüt ve müteahhitlik işleri yapmak, resmi ve özel
inşaatlar yapmak, resmi ve özel kamu kurum ve kuruluşlarının inşaat işleri tüneller, limanlar,
fabrikalar, yollar, köprüler, bentler, barajlar lojmanlar idari binalar gibi yapılar, resmi
kurum ve hizmet binaları, beton, asfalt, karayolu, liman binaları, iş hanları, ticari yapılar,
atölyeler, imalathaneler ile her türlü toplu konut, kooperatif meskenler, kara ve demir yolları,
hava meydanları, istasyonlar, otogarlar, otoparklar, garajlar, çarşı, mağazalar, pazar işyeri,
otel, motel, villa, pansiyon, hastane, cami, dispanser, sağlık merkezleri, ilk yardım tesisleri ve
benzeri devlet yapıları gibi bayındırlık tesisleri, tatil köyleri, okul inşaatı, eğitim merkezleri,
öğrenci yurtları, gölet ve iskele, turistik konaklama uçuş pistleri, sportif ve tamamlayıcı
tesisler ve petrol, doğalgaz boru hatları, kanal içme suyu, su kanalları, drenaj tesisleri,
sulama ve kanalizasyon işlerinin inşasını yapmak, taahhütlerde bulunmak, Ahşap, yarı ahşap
2
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/005
: 60
: 14.01.2015
: 2015/UH.II-128
ve betonarme toplu konut, özel konut, her türlü devlet inşaatları yapabilir, kendi adına yapmış
olduğu inşaatları pazarlayabilir, kat karşılığı mesken ve işyerleri inşaatları yapmak ve
sözleşmeler yapmak, bu mesken ve işyerlerinin tadilat ve montaj işleri, peyzaj ve çevre
düzenlemelerini yapmak, yurt içi ve yurt dışında her türlü inşaat tesisat elektrik ve hafriyat
konularında taahhütlerde bulunmak ve yerine getirmek, Yurt içi ve yurt dışında her türlü yol
stabilize çalışmaları, beton, yol, asfalt çalışmaları yapmak ve taahhütlerini yerine getirmek,
her türlü inşaat malzemeleri perakende toptan alım, satımı, ithalat, ihracatı ve imalatını
yapmak.” olduğu, ancak idare tarafından ihale üzerine bırakılan isteklinin ihale konusu alanda
faaliyet gösterip göstermediği anlaşılmadığından 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 37’nci
maddesine istinaden 25.11.2014 tarihinde ihale üzerine bırakılan istekliden 27.11.2014 günü
saat 14.00’a kadar isteklinin ihale konusu alanda faaliyet gösterdiğine ilişkin belge istendiği,
isteklinin 26.11.2014 tarihinde İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü’nden yeni bir belge aldığı ve
bu belgede meşgale kısmının “Ses Müzik organizasyon ve reklam işleri, her türlü CD DVD
basım imalat alım ve satımı, her türlü reklam ve organizasyon işleri danışmanlık hizmetleri
ile her türlü özel resmi ve yarı resmi kuruluşların evlerin her türlü temizliğini bakımını ve
ilaçlama işlerini yapmak, halı yıkama çamaşır yıkama hizmetleri vermek her türlü temizlik
malzemelerinin alım ve satımını yapmak ithalatını ve ihracatını yapmak bununla ilgili işçi
çalıştırmak taahhütlerinde bulunmak ihalelerine arttırma ve eksiltme katılmak, inşaat taahhüt
ve müteahhitlik işleri yapmak, resmi ve özel inşaatlar yapmak, resmi ve özel kamu kurum ve
kuruluşlarının inşaat işleri tüneller, limanlar, fabrikalar, yollar, köprüler, bentler, barajlar
lojmanlar idari binalar gibi yapılar, resmi kurum ve hizmet binaları, beton, asfalt, karayolu,
liman binaları, iş hanları, ticari yapılar, atölyeler, imalathaneler ile her türlü toplu konut,
kooperatif meskenler, kara ve demir yolları, hava meydanları, istasyonlar, otogarlar,
otoparklar, garajlar, çarşı, mağazalar, pazar işyeri, otel, motel, villa, pansiyon, hastane,
cami, dispanser, sağlık merkezleri, ilk yardım tesisleri ve benzeri devlet yapıları gibi
bayındırlık tesisleri, tatil köyleri, okul inşaatı, eğitim merkezleri, öğrenci yurtları, gölet ve
iskele, turistik konaklama uçuş pistleri, sportif ve tamamlayıcı tesisler ve petrol, doğalgaz
boru hatları, kanal içme suyu, su kanalları, drenaj tesisleri, sulama ve kanalizasyon işlerinin
inşasını yapmak, taahhütlerde bulunmak, Ahşap, yarı ahşap ve betonarme toplu konut, özel
konut, her türlü devlet inşaatları yapabilir, kendi adına yapmış olduğu inşaatları
pazarlayabilir, kat karşılığı mesken ve işyerleri inşaatları yapmak ve sözleşmeler yapmak, bu
mesken ve işyerlerinin tadilat ve montaj işleri, peyzaj ve çevre düzenlemelerini yapmak, yurt
içi ve yurt dışında her türlü inşaat tesisat elektrik ve hafriyat konularında taahhütlerde
bulunmak ve yerine getirmek, Yurt içi ve yurt dışında her türlü yol stabilize çalışmaları,
beton, yol, asfalt çalışmaları yapmak ve taahhütlerini yerine getirmek, her türlü inşaat
malzemeleri perakende toptan alım, satımı, ithalat, ihracatı ve imalatını yapmak.” olarak
değiştirildiği, bunun sonucunda idarece ilgili isteklinin ihale konusu alanda faaliyet
gösterdiğine kanaat getirildiği ve belgenin geçerli kabul edildiği görülmüştür.
Ancak ihale tarihinden sonra tamamlatılarak 26.11.2014 tarihinde idareye sunulan
belgenin henüz Ticaret Sicil Gazetesi’nde yayımlanmadığı, 4734 sayılı Kamu İhale
Kanunu’nun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer
alan “Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu
ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen
isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını
değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece
belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir.
Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici
teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve
teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı
3
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/005
: 60
: 14.01.2015
: 2015/UH.II-128
değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme
kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen
şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup
bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif
cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü gereğince
bu belgenin bilgi eksikliği kapsamında tamamlatılamayacağı, bu nedenle isteklinin
26.11.2014 tarihinde İstanbul Ticaret Odası tarafından düzenlenen faaliyet belgesinin ihale
kapsamında değerlendirilemeyeceği anlaşılmıştır.
Diğer taraftan, ihale üzerine bırakılan Kapadokya Müzik Yapım İnş. Org. Dan.
Temizlik Kürşat Taner Biçici’nin iş deneyimini tevsik etmek amacıyla Bahçelievler
Belediyesi Destek Hizmetler Müdürlüğü tarafından “12 Ay Süre, 21 Personel ve 3 Araç İle
Aile Destek Evi Projesi Hizmeti Alımı” işi için düzenlenen iş bitirme belgesini sunduğu
görülmüştür.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ile ticaret şirketlerinin ehliyetleri bakımından “ultra
vires” ilkesini benimseyen 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun yürürlükten kaldırıldığı, bu
bakımdan şirketlerin medeni haklardan yararlanma ve borç üstlenmeleri açısından Ticaret
Sicil Gazetesi’nde ilan edilen faaliyet alanlarının bağlayıcılığının kalmadığı, öte yandan Türk
Ticaret Kanunu’na göre özel kanun niteliğinde olan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda ve
ikincil mevzuatında yer alan istekli olabilecek ve isteklilerin ihale konusu alanda faaliyet
gösteriyor olmaları şartının, yine kamu ihale mevzuatında yer alan ihale konusu iş veya
belirlenen benzer işlerde iş deneyimine sahip olunmasıyla sağlanmış olacağı hususları birlikte
değerlendirildiğinde ihale üzerine bırakılan Kürşat Taner Biçici’nin benzer iş tanımına uygun
iş deneyim belgesi sunduğu tespit edildiğinden isteklinin ihale konusu alanda faaliyet
gösteriyor olma şartını sağladığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ
edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare
Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen
şikâyet başvurusunun reddine,
Oyçokluğu ile karar verildi.
Mahmut GÜRSES
Başkan
Kazım ÖZKAN
II. Başkan
Ali Kemal AKKOÇ
Kurul Üyesi
Ahmet ÖZBAKIR
Kurul Üyesi
Mehmet Zeki ADLI
Hamdi GÜLEÇ
Kurul Üyesi
Mehmet AKSOY
Kurul Üyesi
Kurul Üyesi
4
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/005
: 60
: 14.01.2015
: 2015/UH.II-128
KARŞI OY
İnceleme konusu ihalede,
Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde yer alan, ihale üzerine bırakılan
isteklinin İstanbul Ticaret Odası sicil kayıtları incelendiğinde, şirketin ihale konusu alanda
faaliyet göstermediği, söz konusu isteklinin ihalede sunmuş olduğu faaliyet belgesi ve ticaret
sicil gazetelerinde bu yeterliği sağlayan hiçbir emarenin bulunmadığı, idarenin istekliye
mevzuata aykırı olarak ihale tarihinden sonra belge tamamlatamayacağı, ticaret sicil
gazetesinde yer almayan bir hususun faaliyet belgesinde varmış gibi gösterilmesinin belgenin
geçersiz olduğunu gösterdiği, bu nedenle ihale üzerine bırakılan isteklinin teklifinin
değerlendirme dışı bırakılması gerektiği şeklindeki iddialarının incelenmesi neticesinde,
Kurul çoğunluğunca “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.
Anılan kararda, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ile ticaret şirketlerinin ehliyetleri
bakımından “ultra vires” ilkesini benimseyen 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun
yürürlükten kaldırıldığı, bu bakımdan şirketlerin medeni haklardan yararlanma ve borç
üstlenmeleri açısından Ticaret Sicil Gazetesinde ilan edilen faaliyet alanlarının
bağlayıcılığının kalmadığı, öte yandan Türk Ticaret Kanunu’na göre özel kanun niteliğinde
olan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda ve ikincil mevzuatında yer alan istekli olabilecek ve
isteklilerin ihale konusu alanda faaliyet gösteriyor olmaları şartının, yine Kamu İhale
Mevzuatında yer alan ihale konusu iş veya belirlenen benzer işlerde iş deneyimine sahip
olunmasıyla sağlanmış olacağı hususları birlikte değerlendirildiğinde ihale üzerinde bırakılan
Kürşat Taner Biçici’nin benzer iş tanımına uygun iş deneyim belgesi sunduğu tespit
edildiğinden isteklinin ihale konusu alanda faaliyet gösteriyor olma şartını sağladığı ifade
edilmektedir.
Yapılan incelemede, şikayete konu ihalenin “Aile Destek Evi Projesi Hizmeti Alımı”
olduğu, bu ihalenin yaklaşık maliyet bileşenlerinin bir kısmında, “sekreter, idari personel,
çamaşır yıkama elemanı, mağaza sorumlusu, ütü paketleme elemanı, depo personeli, terzi,
şoför ve yükleme boşaltma elemanı” gibi personel hizmetleri niteliğinde olan hizmetlerin
bulunduğu, bir kısmında ise, “kamyon, çift kabinli kamyonet ve binek araç” kiralama maliyeti
niteliğinde araç maliyetlerinin bulunduğu, kısaca ihale konusu işin personel çalıştırılmasına
dayalı hizmet alımı olduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde, ihale üzerinde bırakılan
isteklinin sunduğu belgelerde belirtilen iştigal konularının şikayete konu ihalenin niteliği
açısından konusu “personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı” olan ihaleyi kapsamadığı,
ihale üzerinde bırakılan isteklinin faaliyet konuları arasında ihale konusu işlerin bulunmadığı
anlaşıldığından, söz konusu isteklinin ihaleye katılabilme şartını yerine getirmediği ve
teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Diğer yandan, ihale konusu alanda faaliyet göstermeyen bir isteklinin sunduğu iş
deneyim belgesinden hareketle faaliyet alanının uygun kabul edileceğine ilişkin bir
düzenleme 4734 sayılı Kanun ve ikincil mevzuatta bulunmadığından, dokümana itiraz
aşamasında iş deneyim belgesi sunma hakkı bulunmayan ya da sunsa dahi bu belgenin idarece
değerlendirilmesi mümkün olmayan istekli olabileceklerin de, ihale konusu alanda faaliyette
bulunmamalarına rağmen, doküman satın alabilecekleri ve Kanuna aykırı şekilde dokümana
yönelik şikayet başvurusunda bulunabilecekleri sonucu doğacaktır. Ayrıca, hukuken doküman
5
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/005
: 60
: 14.01.2015
: 2015/UH.II-128
satın alma hakkı dahi bulunmayan bir firmanın, bir sonraki aşama olan teklif verme hakkının
hiç olmaması gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, uyuşmazlığa konu ihalede, “düzeltici işlem belirlenmesine”
karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle, Kurul çoğunluğunun “itirazen şikayet
başvurusunun reddine” niteliğindeki kararına katılmıyoruz.
Ali Kemal AKKOÇ
Hamdi GÜLEÇ
Kurul Üyesi
Kurul Üyesi
6
Pro Özellikler
Arama, arşiv, not alma ve PDF indirme için Pro üyelik gerekli.
Arşiv & Notlar
Kararları arşivlemek ve not almak için Pro üyelik gereklidir.