KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/007
: 46
: 21.01.2015
: 2015/UH.II-219
Öte yandan, pazarlık usulü ile gerçekleştirilecek ihalelerde uygulanacak tip idari
şartnamelerin “Son tekliflerin alınması” başlıklı maddelerinde Kanunun 21 inci maddesinde
yer alan hükümlere benzer hükümlere yer verilmiş ve buna ilaveten son yazılı fiyat teklifini
sunmayan isteklilerin ilk tekliflerinin son teklifleri olarak kabul edileceği belirtilerek, böyle
bir durumda dahi ihalenin sonuçlandırılması amaçlanmıştır.
Ancak kamu ihale mevzuatında, son teklif mektubunun usulüne uygun olmaması ya da
ilk fiyattan yüksek tutarlı olması durumunda nasıl işlem tesis edileceği hususunda herhangi
bir kurala yer verilmemiştir.
Bilindiği üzere 4734 sayılı 30 uncu maddesinde, teklif mektuplarının yazılı ve imzalı
olarak sunulması, teklif mektubunda ihale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin
belirtilmesi, teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması,
üzerinde kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması ve teklif mektubunun ad, soyad veya ticaret
unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması gerektiği hükme bağlanarak
isteklinin irade beyanı niteliğinde olan teklif mektubunun taşıması gereken özellikler
belirtilmiştir. Aynı maddenin devamında mal alımı ihalelerinde, ihale dokümanında alternatif
teklif verilebileceğine dair hüküm bulunması halinde, alternatif tekliflerin de aynı şekilde
hazırlanılarak sunulacağı, verilen tekliflerin, zeyilname düzenlenmesi hali hariç, herhangi bir
sebeple geri alınamayacağı ve değiştirilemeyeceği belirtilmiş, aynı Kanunun 36 ncı
maddesinde, ihalenin ilk oturumunda isteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığının ve teklif
mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığının kontrol edileceği, belgeleri
eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan isteklilerin tutanakla
tespit edileceği belirtilmiş ve nihayet söz konusu Kanunun 37 inci maddesinde, tekliflerin
değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı
usulüne uygun olmadığı ilk oturumda tespit edilen istekliler ile yeterlik kriterleri
karşılamayan ve birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan isteklilerin tekliflerinin
değerlendirme dışı bırakılacağı hükme bağlanmıştır.
Kural olarak teklif mektuplarının taşıması gereken özelliklerin sayıldığı Kanunun 30
uncu maddesinde belirtilen özellikleri haiz olmayan teklif mektuplarını veren isteklilerinin
tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir. Ancak pazarlık usulü
gerçekleştirilen ihalelerde, ilk fiyat tekliflerine ek olarak ikinci ve son fiyat teklifleri
alındığından bu kuralın, ilk fiyat teklif mektubu usulüne uygun ve teklifi geçerli ancak son
fiyat teklif usulüne uygun olmayan bir istekli bakımından geçerli olup olmadığı hususu
tartışmalıdır. Zira son fiyat teklif mektubu istemenin ilk koşulu geçerli bir teklif olduğu
dikkate alındığında, bu yönüyle son yazılı fiyat teklifi mektubu usulüne uygun olan veya
olmayan ve hatta son yazılı fiyat teklifi vermeyen istekliler bakımından herhangi bir fark
bulunmamaktadır.
Bu tespitten hareketle, son yazılı fiyat teklif mektubu usulüne uygun olmayan bir
isteklinin teklifinin geçerli sayılıp sayılmayacağının belirlenebilmesi için, idare ve istekliler
açısından konunun ayrı ayrı ele alınarak değerlendirilmesi rasyonel bir yaklaşım olacaktır.
Öncelikli olarak idare açısından değerlendirildiğinde, son yazılı teklif mektubunun
usulüne uygun olmaması nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması durumunda,
isteklinin bilinçli olarak ortaya çıkan bir hatası söz konusu ise, bu durum teklifin geri
çekilmesi ile aynı sonucu doğuracak bir etkiye sahip olacaktır. Hâlbuki 4734 sayılı Kanunun
30 uncu maddesinde hükme bağlandığı üzere verilen teklifler, zeyilname düzenlenmesi hali
hariç, herhangi bir sebeple geri alınamayacak olup, bu yönde tesis edilecek işlemlerin
Kanunun ilgili hükmüne aykırı olacağı açıktır. Ancak, ikinci ve son yazılı fiyat teklif
mektubundaki aykırılık, ilk fiyat teklif mektubunu da sakatlar mahiyette ise, diğer bir
anlatımla söz konusu aykırılık teklifinin bütününe sirayet edecek nitelikte ise (örneğin, ikinci
ve son fiyat teklif mektubunda aykırılık aynı zamanda yasak fiil olarak sayılan fiil veya
davranışlardan biri olması durumu) teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerekecektir.
3