KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/008
: 18
: 28.01.2015
: 2015/UH.II-264
Kanunun 14 üncü maddesinde belirtilen korumalı işyerlerinde çalıştırılan engelli
sigortalıların, aynı Kanunun 72 nci ve 73 üncü maddelerinde sayılan ve 78 inci maddesiyle
belirlenen prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren
hisselerinin tamamı, kontenjan fazlası engelli çalıştıran, yükümlü olmadıkları halde engelli
çalıştıran işverenlerin bu şekilde çalıştırdıkları her bir engelli için prime esas kazanç alt
sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin tamamı Hazinece
karşılanır. İşveren hissesine ait primlerin Hazinece karşılanabilmesi için işverenlerin
çalıştırdıkları sigortalılarla ilgili olarak 506 sayılı Kanun uyarınca aylık prim ve hizmet
belgelerinin yasal süresi içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumuna verilmesi ve sigortalıların
tamamına ait sigorta primlerinin sigortalı hissesine isabet eden tutarı ile Hazinece
karşılanmayan işveren hissesine ait tutarın ödenmiş olması şarttır. Bu fıkraya göre işveren
tarafından ödenmesi gereken primlerin geç ödenmesi halinde, Hazinece Sosyal Güvenlik
Kurumuna yapılacak ödemenin gecikmesinden kaynaklanan gecikme zammı, işverenden tahsil
edilir. Hazinece karşılanan prim tutarları gelir ve kurumlar vergisi uygulamalarında gider
veya maliyet unsuru olarak dikkate alınmaz. Bu fıkrada düzenlenen teşvik, kamu idareleri
hariç 506 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalılara ilişkin matrah ve oranlar üzerinden olmak
üzere, 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesi kapsamındaki sandıkların statülerine tabi
personeli için de uygulanır. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Maliye
Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve Hazine Müsteşarlığı tarafından
müştereken belirlenir...” hükmü bulunmaktadır.
Aynı Kanun’un “Engelli ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğuna aykırılık” başlıklı
101’inci maddesinde “Bu Kanunun 30 uncu maddesindeki hükümlere aykırı olarak engelli ve
eski hükümlü çalıştırmayan işveren veya işveren vekiline çalıştırmadığı her engelli ve eski
hükümlü ve çalıştırmadığı her ay için binyediyüz Türk Lirası idari para cezası verilir. Kamu
kuruluşları da bu para cezasından hiçbir şekilde muaf tutulamaz.” hükmü yer almaktadır.
İş Kanunu’nun anılan hükmünün uygulanması amacıyla Kamu İhale Genel Tebliği’nin
78.28’inci maddesinde“78.28. İsteklilerin aynı il sınırları içerisinde birden fazla iş yerinin
bulunup bulunmadığına bakılmaksızın, ihale dokümanında aynı il bazında elli veya daha fazla
işçi çalıştırılmasının öngörüldüğü ihalelerde 4857 sayılı İş Kanununda belirtilen asgari
orana uyulmak kaydıyla idarece tespit edilen engelli işçi sayısı ile bu işçilerin tabi olacağı
ücret grubu idari şartnamenin ilgili maddesinde belirtilecek ve bu işçiler için birim fiyat teklif
cetvelinde ayrı satır açılacaktır. İdareler tarafından İş Kanununda belirtilen asgari oranının
üzerinde engelli işçi çalıştırılmasını öngören düzenleme yapılması da mümkündür. İstekliler
tarafından ihale dokümanında öngörülen engelli işçi sayısı ve bu işçiler için Hazinece
karşılanacak prim teşvik tutarları dikkate alınarak teklif bedelleri oluşturulacaktır. İlgili
mevzuatında engelli işçi çalıştırılmasını kısıtlayan hükümler saklıdır.” açıklamasına yer
verilmiştir.
4857 sayılı İş Kanunu’nun 30’uncu maddesinde yer alan hüküm gereğince elli veya
daha fazla işçi çalıştırılan özel sektöre ait işyerlerinde %3 engelli işçi çalıştırılmasının zorunlu
olduğu, belirtilen oran dâhilinde engelli işçi istihdam eden işverenlerin bu personel için 506
sayılı Sosyal Sigortalar Kanuna istinaden prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan ve
işveren tarafından karşılanacak olan prim tutarının Hazinece karşılanacağı hüküm altına
alınmıştır. Aynı Kanun maddesinin dördüncü fıkrasında ise yer altı ve su altı işlerinde engelli
işçi çalıştırılamayacağı, işyerlerindeki işçi sayısı tespit edilirken yer altı ve su altı işlerinde
çalışacak işçilerin hesaba katılmayacağı belirtilmiştir.
5