KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/037
: 12
: 10.06.2015
: 2015/UH.III-1596
liste değil, ihale konusu işin tamamına ait olan 14 güzergahı ve taşınacak malzeme
miktarlarını gösterir liste olduğu anlaşılmıştır.
İdarenin aşırı düşük teklif açıklamasını uygun bulmama gerekçesi üç noktada
toplanmaktadır. Bunlar, kışlık lastik maliyeti öngörülmemesi, açıklamada hesaplanan şoför
sayısının hizmetin ihale dokümanında tarif edildiği şekilde gerçekleştirilmesi için yeter sayıda
olmaması ve isteklinin Teknik Şartname’nin 16’ncı maddesine göre çalıştıracağı mühendisin
görevini yerine getirmesinde kullanılması gereken araca ait maliyet unsurlarına yer
vermemesidir.
İhale dokümanının yukarıya aktarılan düzenlemeleri incelendiğinde, gerek İdari
Şartname’nin 25’inci maddesinde gerekse Teknik Şartname’nin maddelerinde ihale konusu
işin maliyet bileşenlerine yer verilmediği görülmektedir. Dokümanda yalnızca yüklenicinin en
az 20 (yirmi) adet 25 tonluk tanker veya relaytank (bitüm nakline uygun yarı römork) sahibi
olması gerektiği düzenlenmiş, bunun dışında güzergahlara ait taşıma mesafeleri, çalıştırılacak
asgari şoför sayısı, tanker veya relaytanklara ait yakıt, bakım onarım, lastik (kışlık veya
yazlık) ve benzeri giderlere ilişkin herhangi bir düzenleme yapılmadığı anlaşılmıştır. Yine
idare tarafından ihale konusu hizmet kapsamında bir adet mühendis çalıştırılacağı
öngörülmekle birlikte bu mühendisin söz konusu görevi yerine getirebilmesi için bir araca
sahip olması gerektiğine ilişkin bir düzenleme yapılmadığı tespit edilmiştir. Diğer taraftan
dokümanda iş süresi boyunca Karayolları 11. Bölge Müdürlüğü sınırları dâhilinde kontrollük
hizmetlerinde kullanılmak üzere her türlü gideri (Yakıt, Sürücü, amortisman, Bakım, lastik,
Sigorta vb.) yükleniciye ait olmak üzere 1(bir) adet en az 2013 model ve üzeri 4*4 pikap
tahsis edileceğinin düzenlendiği görülmüş, ancak bu pikaba ilişkin olarak da günlük asgari
yapacağı mesafenin belirlenmediği anlaşılmıştır.
Kamu ihale mevzuatında düzenlenen aşırı düşük tekliflerin sorgulanmasındaki amaç,
yaklaşık maliyete veya diğer tekliflere göre düşük bulunan teklif fiyatının, ihale dokümanında
verilen maliyet bileşeni verilerine dayalı olarak gerek miktar gerekse de Tebliğ’deki
belgelerle tevsik edilecek birim fiyatlar üzerinden gerçekleştirilip gerçekleştirilemeyeceğini
ortaya koymaktır. Bu noktada idarelerin teklifin düşüklüğüne sebebiyet veren/verdiği
düşünülen ve özellikle yaklaşık maliyette önemli bir maliyet kalemi teşkil eden unsurları
önemli maliyet bileşeni olarak belirleyerek sorgulama gerçekleştirmeleri gerekmektedir.
İdarece bu belirleme yapılırken ihale konusu hizmetin niteliği (personel çalıştırılmasına dayalı
olup olmaması gibi), maliyette sorgulanacak kalemin fiyat bileşenleri içindeki önemi ve teklif
fiyatına etkisi gibi hususları da göz önüne alması önem arz etmektedir. Nitekim Kanun’un
38’inci maddesi hükmü ve Tebliğ’in 79’uncu maddesindeki açıklamaları da, sorgulamanın
tüm teklif bileşenleri üzerinden değil, teklifte önemli olduğu idarece tespit edilen bileşenler
üzerinden yapılmasını zorunlu kılmaktadır.
Yapılan inceleme sonucunda, idarece aşırı düşük teklif açıklamasının uygun
görülmemesine gerekçe gösterilen hususlarda idare ile istekli arasında bu unsurların ihale
dokümanına göre teklif fiyatına dahil olup olmadığı, açıklanması gerekip gerekmediği
hususunda oluşan çelişkinin, idarece sorgulamada önemli maliyet bileşenleri
belirlenmemesinden kaynaklandığı, sorgulamanın ve sorgulama üzerine verilen açıklamanın
ihale dokümanına ve mevzuata uygun olup olmadığının sağlıklı bir biçimde
değerlendirilebilmesi için idarece aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuata uygun olarak
tekrarlanması, bu kapsamda istekliye gönderilecek yazıda veya ekinde “teklifte önemli olduğu
6