KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/008
: 100
: 28.01.2015
: 2015/UH.III-335
Yukarıdaki tabloda açıklanan verilerden anlaşılacağı üzere, isteklilerden Star Yem.
Ltd. Şti.-Sürem Tem. Hizm. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Başkent Grup Ltd. Şti.-Özşanlı Yemek
Ltd. Şti İş Ortaklığı ve Badıllı Ltd. Şti.-Ağam Ltd. Şti. İş Ortaklığına ait gelir tablolarında net
satışlar hesabı bakiyesinin 1 kuruş olarak beyan edilmesi nedeniyle bu isteklilere için “Vergi
matrahı/Net satışlar” oranı oldukça yüksek hesaplanmıştır.
Öncelikle belirtilmelidir ki, ilk bakışta, ticari hayatın olağan akışına aykırı gözüken 1
kuruşluk net satışlar kaydı, vergi matrahı/net satışlar oranının paydasında “0” değerinin yer
alması durumunda bu oranı matematik kurallarına göre tanımsız kılacağından, ilgili
döneminde satış gelirleri bulunmayan isteklilerin bahse konu oranı hesaplanabilir kılmak için
tercih ettikleri haklı ve akla yatkın bir yöntem olarak değerlendirilmelidir.
Ayrıca, finansal bilgi manipülasyonu yapıldığına dair savın belirttiği yargıya,
gelirlerin faaliyetin yapılış biçimine göre gelir tablosuna aktarılmasına dair kurallar ve ilkeler
manzumesi tam olarak dikkate alınmadan ulaşıldığı anlaşılmaktadır. Zira, 1 Seri No'lu
Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğinde düzenlenen Tekdüzen Hesap Planı
Açıklamalarına bir bütün olarak bakıldığında, ortak girişim oluşturan firmaların gelir
tablolarında ortak girişim faaliyetlerden elde edilen gelirlerin, bu girişimlerin Kurumlar
Vergisi mükellefi olup olmamasına göre, 64 no’lu “Diğer Faaliyetlerden Olağan Gelir ve
Kârlar” hesap grubunun ilgili alt hesaplarında izlenmesi gerekmektedir. Söz konusu
zorunluluk ile iş ortaklığı kurumunun kamu alımlarında sıklıkla rastlanan bir olgu olduğu
hususu birlikte değerlendirildiğinde, net satışlar hesabı bakiyesinin 1 kuruş olmasının anılan
isteklilerin gerçeğe aykırı beyanda bulunduğuna ne zorunlu ne de yeterli bir şekilde işaret
etmediği sonucuna ulaşılmıştır. Dolayısıyla, istekli firmaların bilanço ve gelir tablolarının
ayrıntılı incelenmesine gerek duyulmamıştır.
Öte yandan, Hizmet Alımları İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 63’üncü maddesisin
(a) bendi hükmü, lafzının doğrudan emrettiği yönde ve herhangi bir sınırlandırıcı-genişletici
yorumlamaya tabi tutulmadan uygulandığı takdirde, kendi amacıyla bağdaşmayan sonuçlara
sebebiyet verebilecektir. Zira, madde hükmünün getiriliş amacı, kamu alımlarının sosyal
politika aracı olarak kullanılması konseptinde, eşit teklif veren isteklilerden, vergi ödevi
sorumluluğu ve firma verimliliği-karlılığı nispeten yüksek olanın teşvik ve tercih edilmesidir.
Daha açık bir anlatımla, gerek karlılık-verimliliğe bir karine olması cihetiyle gerekse de vergi
ödevi sorumluluğunun yalın bir ölçüsü olması açısından, vergi matrahı olarak beyan edilen
tutarın, firma büyüklüğünün bir kriteri olan ‘Net Satışlar‘ büyüklüğüne oranlanması
sonucunda, faaliyet gelirlerinin kâra dönüşme eğilimi ile vergi ödevi hususundaki fedakârlık
haddinin tercih unsuru olması amaçlanmıştır. Bu itibarla, söz konusu soyut normun, ‘joint
venture’ olgusu ve bu tür girişimlerin faaliyet gelirlerin muhasebeleştirilmesindeki farklar
dikkate alınmadan somut durumda uygulanması, ‘negatif eşitlik’ ilkesinin ihlali ve idari
işlemleri bağlayan ‘hak ve nesafet’ ilkesinin ihlali anlamına gelecektir. Söz konusu amaç-lafız
uyumsuzluğunun yol açtığı örtülü boşluğun düzenlemenin amacına uygun sınırlama yoluyla
doldurulması, diğer bir ifadeyle ortak girişim gelirlerinin muhasebeleştirilmesine ilişkin bahsi
geçen farklı usuller dikkate alınmaksızın geniş tutulan normun, gerekli istisnalar eklenerek
uygulanması yerinde olacaktır.
5