KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/023
: 55
: 08.04.2015
: 2015/UM.I-1024
yasaklanmış olanların dolaylı olarak dahi kendileri veya başkaları adına hiçbir şekilde
ihalelere katılamayacakları hükme bağlanmıştır. Kamu İhale Genel Tebliğinde bu konu ile
ilgili olarak; haklarında ihalelere katılmaktan yasaklama kararı bulunanlar ile kamu davası
açılmış olanların bir tüzel kişi veya başka bir gerçek kişi adına teklif vererek ihaleye
katılmaları halinde aday veya istekli durumunda olanların, maddede belirtilen yasağa rağmen
ihaleye katılmış sayılacağı ve ihale dışı bırakılarak geçici teminatının gelir kaydedilmesi
gerektiği yönünde açıklama yapılmıştır.
4734 sayılı Kanunda, yasaklamanın gerçek veya tüzel kişilerin ortakları ve ortağı
oldukları şirketlere sirayetinde şirketlerin ortaklık yapısı ve sermaye payları esas alınarak
yasaklama kararının sirayet edeceği kişiler belirlenmiş olmakla birlikte kanun koyucunun
ayrıca hakkında yasaklama kararı bulunanların dolaylı olarak dahi ihalelere katılmalarını
istemediği gözden kaçırılmamalıdır.
Dolayısıyla, ihalelere katılamayacak olanlar, haklarında kamu davası açılan kişilerin
kendileri olmakla birlikte, kamu ihalelerine katılmaktan geçici veya sürekli yasaklı olmayan
şirketler, ihaleye katılamayacak olan kişiler vasıtasıyla ihalelere katılmışlarsa, söz konusu
şirketlerin 4734 sayılı Kanunun 11 inci maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir.
Doğrudan doğruya temsil, kendisine yetki verilmiş olan temsilcinin yapmış olduğu
hukuki işlemin hüküm ve sonuçlarının işlemin yapıldığı andan itibaren doğrudan doğruya
temsil olunana ait olmasıdır. Doğrudan doğruya temsilin söz konusu olabilmesi için,
temsilcinin temsil yetkisine sahip olması ve temsil olunan adına ve hesabına hareket etmesi
gerekir. İhaleye katılmak isteyen istekli veya temsilciler yönünden 4734 sayılı Kanun ile fiil
ehliyetine bir kısıtlama getirilmiştir. Buna göre, ihalelere katılmaktan yasaklı olan ile
hakkında kamu davası açılmış olanlar kendileri veya başkaları adına ihaleye teklif
veremeyecek ve alt yüklenici olamayacaktır.
Hakkında yasaklama kararı verilenlerin bir şirket müdürünün, 4734 sayılı Kanunun 11
inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca; 4734 sayılı Kanun ve diğer kanunlar
gereğince geçici veya sürekli olarak kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanmış olanların
doğrudan, dolaylı veya alt yüklenici olarak kendileri veya başkaları adına hiçbir şekilde
ihalelere katılamayacaklarının da hükme bağlandığı dikkate alındığında temsile yetkili
müdürü, yasaklı olan bir gerçek kişinin yönetiminde ihalelere teklif vermesinin hukuken
mümkün bulunmadığı, bu şekilde ihaleye teklif veren şirketin değerlendirme dışı bırakılarak
geçici teminatının gelir kaydedilmesi ve şirket hakkında yasaklama kararı verilmesi
gerekecektir. Zira, şirketi temsile yetkili olan kişinin şirkette hakim etkisi olmakta, bu nedenle
katılım yasağının şirkette ortaklık oranının olup olmadığına bakılmaksızın bu kişileri de
kapsaması gerekmektedir. Kanunun bu hususa yönelik amacı, ortaklık yoluyla hakim etkiye
sahip yasaklı kişilerin ihalelere katılmasını önlemek olduğundan, yasaklı şirket müdürünün
yasaklı olmayan vekil vasıtasıyla ihaleye teklif vermesine izin verilmesi halinde Kanunun
amacına aykırı hareket edilmiş olacaktır.
Ayrıca, İhale sürecinde, ihaleye teklif vermek, birtakım taahhütlerde bulunmak ve
ihale sürecinin sonunda sözleşme imzalamak gibi hak ve borç doğurucu işlemler söz konusu
olduğundan ihale sözleşmesini tüzel kişiliği temsilen imzalayacak kişilerin de kamu
ihalelerine katılmaktan yasaklanmış olmaması gerekmektedir. İşin özüne bakıldığında da
4