Havaalanı Ayr - Otoyol Kavşağı - Torbalı - Belevi Yolu Km: 0+000 -10+200G / 0+000İ - 36+000 Kesiminin Yapım
Karar No: 2015/UY.II-1015
İKN: 2014/112592
Karar İçeriği
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/023
: 31
: 08.04.2015
: 2015/UY.II-1015
TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:
Başkan: Mahmut GÜRSES
Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki
ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY
BAŞVURU SAHİBİ:
NC Yapı Malzemeleri İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.,
Macun Mah. 204. Cad. 249. Sok. Ss. Yenimahalle Yapı Marketçileri Toplu İşyeri Koop. No :
4/3 N Yenimahalle/ANKARA
İHALEYİ YAPAN İDARE:
Karayolları Genel Müdürlüğü Program ve İzleme Dairesi Başkanlığı,
Karayolları Genel Müdürlüğü İsmet İnönü Bulvarı No:14 06100 Çankaya/ANKARA
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2014/112592 İhale Kayıt Numaralı “Havaalanı Ayr - Otoyol Kavşağı - Torbalı - Belevi Yolu
Km: 0+000 -10+200G / 0+000İ - 36+000 Kesiminin Yapım” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
Karayolları Genel Müdürlüğü Program ve İzleme Dairesi Başkanlığı tarafından
30.10.2014 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Havaalanı Ayr - Otoyol Kavşağı -
Torbalı - Belevi Yolu Km: 0+000 -10+200G / 0+000İ - 36+000 Kesiminin Yapım” ihalesine
ilişkin olarak Nc Yapı Malzemeleri İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 27.02.2015 tarihinde yaptığı
şikâyet başvurusunun, idarenin 03.03.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince
13.03.2015 tarih ve 23853 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.03.2015 tarihli dilekçe ile
itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2015/699 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan
inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde uyuşmazlık konusu ihaleye taraflarınca iş deneyimini
tevsik etmek amacıyla sunulan iş deneyim belgesinin ihale komisyonu tarafından “Yapılan
incelemede 17 sıra no.lu NC Yapı Malz. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından iş deneyimini
tevsik etmek üzere, Kazakistan Cumhuriyeti Ulaştırma ve Haberleşme Bakanlığı Otoyollar
Komitesi tarafından Mustafa Huzeyfe Karagöz adına yabancı dilde düzenlenmiş “Atyrau -
Aktau Yolunun Yeniden Yapılması Projesi, Dossor - Kulsary - Oporny Kesimi, Km:0-210”
12.10.2011 tarihli 19-08/1006 sayılı iş deneyim belgesinin sunulduğu, iş deneyim belgesinde
Kazakistan Cumhuriyeti Ulaştırma ve Haberleşme Bakanlığı Otoyollar Komitesi Atyrau
Bölgesi Başkanı adına imza ve mührün bulunduğu, söz konusu belge ekinde apostil tasdik
şerhinin bulunduğu, ancak apostil tasdik şerhinin 13.10.2014 tarih ve 32525 yevmiye nolu
Ankara 47. Noter onaylı Türkçe çevirisinde “ iş bu resmi belgenin A.J. Jantasov tarafından
imzalandığı, imzalayanın sıfatının noter yardımcısı olduğu ve Atırau Noterinin mühür/
damgasını taşıdığına” ilişkin Atırau Bölge Adalet Müdürlüğünün müdür yardımcısı sıfatıyla
basıldığı tespit edilmiştir.
Söz konusu iş deneyim belgesindeki imzaların doğruluğunun, belgeyi imzalayan
kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mührün teyidinin apostil tasdik şerhi
1
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/023
: 31
: 08.04.2015
: 2015/UY.II-1015
veya o ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından yapılmadığı anlaşıldığından
anılan adayın sunduğu belgenin Yapım işleri ihaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31’inci
maddesinin üçüncü fıkrasına aykırı olduğu…” gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı
bırakıldığı,
İş deneyiminin tevsiki amacıyla, Kazakistan Cumhuriyeti Ulaştırma ve Haberleşme
Bakanlığı Otoyollar Komitesi tarafından Mustafa Huzeyfe Karagöz adına yabancı dilde
düzenlenmiş “Atyrau- Aktau Yolunun Yeniden Yapılması Projesi, Dossor- Kulsary- Opomy
Kesimi, Km:0-210” işine ait 12.10.2011 tarih ve 19-08/1006 sayılı iş deneyim belgesi
sunulduğu,
Anılan iş deneyim belgesinde, Kazakistan Cumhuriyeti Ulaştırma ve Haberleşme
Bakanlığı Otoyollar Komitesi Atyrau Bölgesi Başkanlığı adına imza ve mührün bulunduğu
söz konusu belge ekinde de belgenin doğruluğunu teyit eden apostil tasdik şerhinin yer aldığı,
Söz konusu belgenin Türkiye’deki bir yeminli tercümana tercüme ettirilerek, Ankara
47. Noterliğinin 06.01.2015 tarih ve 00348 yevmiye numaralı tasdiknamesi ile onaylandığı,
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı
31’nci maddesinde, Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması
Sözleşmesi’ne (Lahey) taraf olan ülkeler arasında kullanılacak olan resmi belgelerin tasdik
işleminden muaf tutulacağının düzenleme altına alındığı ve söz konusu iş deneyim
belgesindeki apostil işleminin Lahey Sözleşmesi mevzuatına uygun yapılması nedeniyle
herhangi başkaca bir tasdik işlemine gerek kalmadığı,
Taraflarınca sunulan iş deneyim belgesinin, Kazakistan Cumhuriyeti’nin yetkili
makamlarınca apostil düzenleme usulüne uygun bir biçimde tanzim edildiği, Kazakistan'ın
Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine taraf olması
nazarı itibara alındığına, sunulan iş deneyim belgesinin Kazakistan Cumhuriyeti yetkili
makamlarınca imza edilmiş apostil tasdik şerhini taşıyor olması nedeniyle başkaca bir tasdik
mecburiyetinden muaf olduğu ve apostil tasdik şerhi taşıyan bir belgenin içeriğinin
sorgulanamayacağı,
Apostil tasdik şerhinin doğruluğunun ihale komisyonunun istediği şekil ve içerikte
teyidi amacıyla Kazakistan Cumhuriyeti’nin yetkili makamlarına gerekli girişimlerde
bulunulduğu, kendi ülkelerinde bu mevcut uygulama dışında başka bir şekilde apostil tasdik
şerhi düzenlenmeyeceğinin taraflarına bildirildiği,
İş deneyim belgelerinin teyidi amacıyla Kazakistan Cumhuriyeti Ulaştırma ve İletişim
Bakanlığı Oto Yollar Komitesi “KazAvtoJol” A.Ş. Atırau Bölgesi Şubesinden alınan iş
deneyim belgesinin Türkiye Cumhuriyeti’nde kullanabilmesi amacı ile apostil tasdik şerhine
tabii tutulduğu ve iş deneyim belgesinde olduğu gibi noter tarafından imzalanıp Kazakistan
Cumhuriyeti Adalet Bakanlığı tarafından onaylandığı,
Yine iş deneyim belgesinin teyit yazısına konsolosluk onayı yapılmak istenildiği, bu
yapılan işlemde de öncelikle noter tarafından imzalanarak T.C. Astana Büyükelçiliği
tarafından onaylandığı, belgelerin Türkiye Cumhuriyeti’nde kullanılabilmesi amacıyla yapılan
her iki işlemi de öncelikle noterin onayladığı daha sonra ise ilgili makamların noteri
onayladığı görüldüğü dolayısıyla, ihale komisyonunun istediği şekilde ve içerikte bir
belgenin düzenlenemeyeceği,
2
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/023
: 31
: 08.04.2015
: 2015/UY.II-1015
Ayrıca Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli”
başlıklı 31. maddesinin üçüncü fıkrasının (ç) bendi hükmüne istinaden iş deneyim belgesinin
Astana Büyükelçiliği’nce onaylanması için 05.03.2015 tarihli dilekçe ile müracaatta
bulunulduğu, Astana Büyükelçiliği’nce 06.03.2015 tarihli ve 7567954 sayılı yazıda
“…yukarıda kayıtlı kanun maddeleri uyarınca, Kazakistan Cumhuriyeti yerel makamlarında
düzenlenen belgelerin öncelikle Kazakistan’da bulunan noterce onaylanması, akabinde
onaylanmak üzere Konsolosluk şubemize getirilmesi gerekmektedir. Şubemizde yapılan
tasdik, yalnızca noterler tarafından kullanılan mühürleri kapsamakta olup, Kazak Kurum ve
Kuruluşlarına ait mühürleri onaylama yetkimiz bulunmamaktadır. ” denildiği Konsolosluk
tarafından onay sürecinin mevzuata uygun yapıldığının bildirildiği, Kazakistan
Cumhuriyeti’nin yetkili makamlarındaki tüm çabalarına rağmen ihale komisyonunca istenilen
içerikte apostil tasdik şerhi düzenlenemediği,
Kazakistan Cumhuriyeti Adalet Bakanlığı ve Diğer Hükümet Bakanlıkları, Noterler
Tarafından Dâhil Verilen Resmi Belgelerin Apostili Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesinin
beşinci fıkrasında “Merkezin (devlet kuruluşu) işgöreni (Kazakistan Adalet Bakanlığı ’nın
Kayıt Servisi ve Hukuki yardım komitesi, Astana ve Almatı Adalet Bölümleri) belgelerin
doğruluğunu devlet bakanlıkların devlet bilgi sistemlerindeki bilgilere bakarak kontrol eder,
sonra belgeleri hizmet alana geri verir.” hükmünün yer aldığı, noter tarafından imzalanan
apostil tasdik şerhi, onay makamı olan Kazakistan Adalet Bakanlığınca belgenin doğruluğu
devlet bilgi sistemlerince kontrolü yapılarak daha sonra onaylandığı, yapılan işlem
neticesinde iş deneyim belgesinin imzaların doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi
sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür/damganın teyidinin Kazakistan Adalet
Bakanlığınca yapıldığının görüldüğü,
Lahey Sözleşmesi’nin 7’nci maddesinde “6. Madde uyarınca atanan yetkililer
aşağıdaki hususları belirtecek şekilde düzenledikleri tasdiknameleri bir sicil veya kart
indeksine kaydedeceklerdir:
a)tasdiknamenin numarası ve tarihi,
b)resmi belgeyi imzalayan kişinin adi ve hangi sıfatla hareket ettiği veya imzasız
belgelerde mührü veya kaşeyi basan merciinin adı
Herhangi bir kişinin talep etmesi halinde, tasdiknameyi düzenleyen merci
tasdiknamedeki bilgilerin sicil veya kart indeksindeki bilgilere uygun olup olmadığını teyit
edecektir. ” hükmü gereği, ihale komisyonunca talep edilmesi halinde tasdiknameyi (apostil)
düzenleyen mercilerden bilgilerin sicil veya kart indeksindeki bilgilere uygun olup
olmadığının teyit edilmesi gerekirken, ihale komisyonu tarafından böyle bir yol izlenmeyip
tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı,
Apostil tasdik şerhinin ülkemizde ne şekilde düzenlendiği hususunda bilgi edinmek
için Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde yapılmış olan işlerin iş deneyim belgelerinin
apostil tasdik belgesinin düzenlenmesi amacıyla Çankaya Kaymakamlığına müracaatları
sonucu düzenlenen apostil tasdik şerhinin ekte sunulduğu ve ekte sunulan belgede de
görüleceği üzere ülkemizde de apostil tasdik şerhi uygulaması Kazakistan Cumhuriyeti’nin
düzenlediği uygulama şekli ile aynı olduğu,
Nitekim Kurul’un konuya ilişkin 03.03.2011 tarihli ve 2011/UY.III-877 sayılı
kararında yetkili makamlarca düzenlenip imza altına alınan ve noter tarafından apostil tasdik
şerhini içeren yabancı dildeki iş deneyim belgesinin geçerli bir belge olacağına hükmedildiği,
3
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/023
: 31
: 08.04.2015
: 2015/UY.II-1015
Hiçbir biçimde kabul anlamına gelmemek üzere, taraflarınca iş deneyimini tevsik
amacıyla sunulan belgede yer alan apostil tasdik şerhinin belgeyi imza altına alan kişinin
hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mührün teyidini içermediği varsayılsa bile
belgede tespit edilen bu yöndeki bir eksikliğin teklifin esasına etki etmeyeceği ve bilgi
eksikliği kapsamında tamamlatılabilecek nitelikte olduğu, bu çerçevede teklifin
değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu,
Kazakistan Cumhuriyeti’nin ihale komisyonu tarafından istenen içerikte apostil tasdik
belgesini düzenleyememesi nedeniyle taraflarının mağduriyetinin oluştuğu ve ihale dışı
bırakılmaları sonucunda ihalelerin bir üst teklife kayması nedeniyle kamu zararının ortaya
çıktığı iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit
edilmiştir.
İhaleye ilişkin İdari Şartname’ nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci
maddesinde “2.1. İhale konusu işin
a) Adı: HAVAALANI AYR - OTOYOL KAVŞAĞI - TORBALI - BELEVİ YOLU KM:
0+000 -10+200G / 0+000İ - 36+000 KESİMİNİN YAPIM İŞİ
b) Yatırım proje no'su /kodu:2013E040760
c) Miktarı (fiziki) ve türü: Birim Fiyat Teklif Cetvelinde nevi ve miktarları belirtilen
Toprak işleri, sanat yapıları, köprü, plentmiks alttemel, plentmiks temel ve bitümlü sıcak
karışım kaplama vs. işleri nin yapımıdır.
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
ç) Yapılacağı yer: İzmir İli” düzenlemesi,
Anılan Şartname’ nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri”
başlıklı 7’nci maddesinde “İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri
teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:
…
7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken
kriterler:
7.5.1. İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir
sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;
a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,
b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde,
ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,
c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan
tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en
az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,
ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan
tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en
az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az %
80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,
d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme
bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son
onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,
işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. İstekli tarafından
teklif edilen bedelin % 80'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek
sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.
4
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/023
: 31
: 08.04.2015
: 2015/UY.II-1015
İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80ini, diğer
ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20sini sağlaması
zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve
yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten
elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin
birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz.
Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını
sağlaması zorunludur.
…
7.6. Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler:
Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İş Grupları Tebliğinde yer
alan A/V Grubu işler benzer iş olarak kabul edilecektir.
7.6.1. Mezuniyet belgeleri/diplomalar: İnşaat mühendisliği, ihale konusu iş veya
benzer işlere denk sayılacaktır.” düzenlemesi,
Anılan Şartname’ nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 7’nci maddesinde, “…
7.7.4. Türkiye Cumhuriyetinin yabancı ülkelerde bulunan temsilcilikleri tarafından
düzenlenen belgeler dışında yabancı ülkelerde düzenlenen belgeler ile yabancı ülkelerin
Türkiye'deki temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgelerin tasdik işlemi:
7.7.4.1. Tasdik işleminden, belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin
hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun
teyidi işlemi anlaşılır.
7.7.4.2. Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine
taraf ülkelerde düzenlenen ve bu Sözleşmenin 1 inci maddesi kapsamında bulunan resmi
belgeler, "apostil tasdik şerhi" taşıması kaydıyla Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya
Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır.
7.7.4.3. Türkiye Cumhuriyeti ile diğer devlet veya devletler arasında, belgelerdeki
imza, mühür veya damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir anlaşma veya
sözleşme bulunduğu takdirde, bu ülkelerde düzenlenen belgelerin tasdik işlemi bu anlaşma
veya sözleşme hükümlerine göre yaptırılabilir.
7.7.4.4. "Apostil tasdik şerhi" taşımayan veya tasdik işlemine ilişkin özel hükümler
içeren bir anlaşma veya sözleşme kapsamında sunulmayan yabancı ülkelerde düzenlenen
belgelerin üzerindeki imzanın, mührün veya damganın alındığı ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti
Konsolosluğu tarafından veya sırasıyla belgenin düzenlendiği ülkenin Türkiye'deki
temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gerekir.
Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğunun bulunmadığı ülkelerde düzenlenen belgeler ise
sırasıyla, düzenlendiği ülkenin Dışişleri Bakanlığı, bu ülkeyle ilişkilerden sorumlu Türkiye
Cumhuriyeti Konsolosluğu veya bu ülkenin Türkiye'deki temsilciliği ve Türkiye Cumhuriyeti
Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir.
…
7.7.5. Teklif kapsamında sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin
tercümelerinin yapılması ve bu tercümelerin tasdik işlemi:
7.7.5.1. Yerli istekliler tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin
tercümeleri ve bu tercümelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır:
7.7.5.1.1. Yerli istekliler ile Türk vatandaşı gerçek kişi ve/veya Türkiye Cumhuriyeti
kanunlarına göre kurulmuş tüzel kişi ortağı bulunan iş ortaklıkları veya konsorsiyumlar
5
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/023
: 31
: 08.04.2015
: 2015/UY.II-1015
tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin, Türkiye'deki
yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması zorunludur. Bu
tercümeler Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır.
…” düzenlemesi,
İdari Şartname’ nin “Tekliflerin dili” başlıklı 7.9’ uncu maddesinde “7.9.1. Teklifi
oluşturan bütün belgeler ve ekleri ile diğer dokümanlar Türkçe olacaktır. Başka bir dilde
sunulan belgeler, Türkçe onaylı tercümesi ile birlikte verilmesi halinde geçerli sayılacaktır.
Bu durumda teklifin veya belgenin yorumlanmasında Türkçe tercüme esas alınır.
Tercümelerin yapılması ve tercümelerin onay işleminde ilgili maddedeki düzenlemeler esas
alınacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci
maddesinin ikinci fıkrasında “Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik
olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre
ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar
verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi
eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin
tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler
değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir.” hükmü,
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı
31’inci maddesinde “…(3) Türkiye Cumhuriyetinin yabancı ülkelerde bulunan temsilcilikleri
tarafından düzenlenen belgeler dışında yabancı ülkelerde düzenlenen belgeler ile yabancı
ülkelerin Türkiye’deki temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgelerin tasdik işlemi aşağıdaki
şekilde yapılır:
a) Tasdik işleminden, belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin
hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun
teyidi işlemi anlaşılır.
b) Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine taraf
ülkelerde düzenlenen ve bu Sözleşmenin 1 inci maddesi kapsamında bulunan resmi belgeler,
“apostil tasdik şerhi” taşıması kaydıyla Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya Türkiye
Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır.
c) Türkiye Cumhuriyeti ile diğer devlet veya devletler arasında, belgelerdeki imza,
mühür veya damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme
bulunduğu takdirde, bu ülkelerde düzenlenen belgelerin tasdik işlemi, bu anlaşma veya
sözleşme hükümlerine göre yaptırılabilir.
ç) “Apostil tasdik şerhi” taşımayan veya (c) bendi kapsamında sunulmayan yabancı
ülkelerde düzenlenen belgelerin, o ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından
veya sırasıyla o ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı
tarafından tasdik edilmesi gerekir. Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğunun bulunmadığı
ülkelerde düzenlenen belgeler ise sırasıyla, düzenlendiği ülkenin Dışişleri Bakanlığı, bu
ülkeyle ilişkilerden sorumlu Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya bu ülkenin Türkiye’deki
temsilciliği ve Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir.
d) Yabancı ülkenin Türkiye’deki temsilciliği tarafından düzenlenen belgeler, Türkiye
Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir.
e) Fahri konsolosluklarca düzenlenen belgelere dayanılarak işlem tesis edilemez.
f) İdare, tasdik işleminden muaf tuttuğu resmi niteliği bulunmayan belgeleri ön
yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede belirtir.
6
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/023
: 31
: 08.04.2015
: 2015/UY.II-1015
(4) Başvuru veya teklif kapsamında sunulacak belgelerin tercümeleri ve bu
tercümelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır:
a) Yerli istekliler ile Türk vatandaşı gerçek kişi ve/veya Türkiye Cumhuriyeti
kanunlarına göre kurulmuş tüzel kişi ortağı bulunan iş ortaklıkları veya konsorsiyumlar
tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin Türkiye’deki
yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması zorunludur. Bu
tercümeler Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır.
b) Yabancı istekliler tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin
tercümeleri ile bu tercümelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır:
1) Tercümelerin tasdik işleminden, tercümeyi gerçekleştiren yeminli tercümanın
imzası ve varsa belge üzerindeki mührün ya da damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi
anlaşılır.
2) Belgelerin tercümelerinin, düzenlendiği ülkedeki yeminli tercüman tarafından
yapılmış olması ve tercümesinde “apostil tasdik şerhi” taşıması halinde, bu tercümelerde
başkaca bir tasdik şerhi aranmaz. Bu tercümelerin “apostil tasdik şerhi” taşımaması
durumunda ise tercümelerdeki imza ve varsa üzerindeki mühür veya damga, bu ülkedeki ilgili
Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından veya sırasıyla belgenin düzenlendiği ülkenin
Türkiye’deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik
edilmelidir.
3) Türkiye Cumhuriyeti ile diğer devlet veya devletler arasında belgelerdeki imza,
mühür veya damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme
bulunduğu takdirde, belgelerin tercümelerinin tasdik işlemi de anlaşma veya sözleşme
hükümlerine göre yaptırılabilir.
4)Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğunun bulunmadığı ülkelerde düzenlenen belgelerin
tercümelerinin, o ülkedeki yeminli tercüman tarafından yapılmış olmakla birlikte, “apostil
tasdik şerhi” taşımaması durumunda ise; söz konusu tercümedeki imza ve varsa üzerindeki
mühür veya damganın, sırasıyla bu ülkenin Dışişleri Bakanlığı, bu ülkeyle ilişkilerden
sorumlu Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya bu ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ve
Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gereklidir.
(5) Yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin, Türkiye’deki yeminli
tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması halinde ise, bu
tercümelerde başkaca bir tasdik şerhi aranmaz.” hükmü yer almaktadır.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 8’inci maddesinde
“8.1. Belgelerin sunuluş şekline ilişkin düzenlemeler, Uygulama Yönetmelikleri ile tip
şartnamelerin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı maddelerinde yer almaktadır.
…
8.2. İhale Uygulama Yönetmeliklerinin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı
maddesinde; Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine
taraf ülkelerde düzenlenen ve bu Sözleşmenin 1 inci maddesi kapsamında bulunan resmi
belgelerin, “apostil tasdik şerhi” taşıması kaydıyla Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya
Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaf olduğu belirtilmiştir.
8.2.1. 27/7/1984 tarih ve 84/8373 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla onaylanan
Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi, 16/9/1984 tarih ve
18517 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış olup, Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki
7
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/023
: 31
: 08.04.2015
: 2015/UY.II-1015
Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine taraf devletler ile bu devletlerde tasdik şerhi
vermeye yetkili makamların Listesi, Lahey Uluslararası Özel Hukuk Konferansı’nın internet
8.2.2. Anılan sözleşmenin 2 nci maddesi, sözleşmeye taraf akit devletlerin, sözleşmenin
1 inci maddesinde sayılan resmi belgelerden kendi ülkesinde kullanılacak olan belgeleri
tasdik işleminden bağışık tutacağını hüküm altına almıştır. Bu sözleşmenin amaçları
bakımından, tasdik işleminden, yalnız belgenin kullanıldığı ülkenin diplomasi veya
konsolosluk memurları tarafından belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin
hangi sıfatla imzaladığının veya gerekirse üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı
olduğunun teyit işleminin anlaşılacağı öngörülmüştür…” açıklamasına yer verilmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ile İdari Şartname düzenlemelerinin birlikte
değerlendirilmesi sonucunda, yabancı ülkelerde düzenlenen belgeler ile yabancı ülkelerin
Türkiye'deki temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgelerin;
-Tasdik işleminden, belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi
sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi
işlemi anlaşılacaktır.
-Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine taraf
ülkelerde düzenlenen ve bu Sözleşmenin 1 inci maddesi kapsamında bulunan resmi belgeler,
"apostil tasdik şerhi" taşıması kaydıyla Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya Türkiye
Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır.
-Türkiye Cumhuriyeti ile diğer devlet veya devletler arasında belgelerdeki imza,
mühür veya damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme
bulunduğu takdirde, bu ülkelerde düzenlenen belgelerin tasdik işlemi bu anlaşma veya
sözleşme hükümlerine göre yaptırılabilecektir.
-"Apostil tasdik şerhi" taşımayan veya tasdik işlemine ilişkin özel hükümler içeren bir
anlaşma veya sözleşme kapsamında sunulmayan yabancı ülkelerde düzenlenen belgelerin
üzerindeki imzanın, mührün veya damganın alındığı ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti
Konsolosluğu tarafından veya sırasıyla belgenin düzenlendiği ülkenin Türkiye'deki
temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi
gerekmektedir. Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğunun bulunmadığı ülkelerde düzenlenen
belgeler ise sırasıyla, düzenlendiği ülkenin Dışişleri Bakanlığı, bu ülkeyle ilişkilerden
sorumlu Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya bu ülkenin Türkiye'deki temsilciliği ve
Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gerekmektedir.
Yabancı ülkenin Türkiye'deki temsilciliği tarafından düzenlenen belgeler, Türkiye
Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gerekmektedir.
Ayrıca İdari Şartname’ nin 7.9’uncu maddesinde teklifi oluşturan bütün belgeler ve
ekleri ile diğer dokümanların Türkçe olacağı, Türkçe onaylı tercümesi ile birlikte verilmesi
halinde geçerli sayılacağı, bu durumda teklifin veya belgenin yorumlanmasında Türkçe
tercüme esas alınacağı, tercümelerin yapılması ve tercümelerin onay işleminde ilgili
maddedeki düzenlemeler esas alınacağı ifade edilmiştir. Teklif kapsamında sunulan ve
yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin yapılması ve tercümelerin tasdik işlemi;
-Yerli istekliler ile Türk vatandaşı gerçek kişi ve/veya Türkiye Cumhuriyeti
kanunlarına göre kurulmuş tüzel kişi ortağı bulunan iş ortaklıkları veya konsorsiyumlar
8
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/023
: 31
: 08.04.2015
: 2015/UY.II-1015
tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin, Türkiye'deki
yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması zorunlu olup bu
tercümeler Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır.
-Yabancı istekliler tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin
tercümeleri ve bu tercümelerin tasdik işleminin belgelerin tercümelerinin verildiği ülkedeki
yeminli tercüman tarafından yapılmış olması ve tercümesinde "apostil tasdik şerhi" taşıması
halinde bu tercümelerde başkaca bir tasdik şerhi aranmayacak, bu tercümelerin "apostil tasdik
şerhi" taşımaması durumunda ise tercümelerdeki imza ve varsa üzerindeki mührün veya
damganın, bu ülkedeki ilgili Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından veya sırasıyla
belgenin düzenlendiği ülkenin Türkiye'deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri
Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gerekmektedir.
-Türkiye Cumhuriyeti ile diğer devlet veya devletler arasında belgelerdeki imza,
mühür veya damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme
bulunduğu takdirde belgelerin tercümelerinin tasdik işlemi de anlaşma veya sözleşme
hükümlerine göre yaptırılabilecektir.
-Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğunun bulunmadığı ülkelerde düzenlenen belgelerin
tercümelerinin verildiği ülkedeki yeminli tercüman tarafından yapılmış olması ve tercümenin
de "apostil tasdik şerhi" taşımaması durumunda ise söz konusu tercümedeki imza ve varsa
üzerindeki mühür veya damga sırasıyla bu ülkenin Dışişleri Bakanlığı, bu ülkeyle ilişkilerden
sorumlu Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya bu ülkenin Türkiye'deki temsilciliği ve
Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gerekmektedir.
Yabancı ülkelerde düzenlenen belgelerin tercümelerinin Türkiye'deki yeminli
tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması halinde ise bu tercümelerde
başkaca bir tasdik şerhi aranmayacaktır.
Türkiye’nin 08.05.1962 tarihinde imzaladığı Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki
Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine Türkiye ve Kazakistan’ın taraf olduğu,
Karayolları Genel Müdürlüğü Program ve İzleme Dairesi Başkanlığı tarafından
30.10.2014 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Havaalanı Ayr - Otoyol Kavşağı -
Torbalı - Belevi Yolu Km: 0+000 -10+200G / 0+000İ - 36+000 Kesiminin Yapım İşi”
ihalesinde 32 adet teklif verildiği, 03.12.2014 tarihli alınan ilk ihale komisyon kararı ile Ant
İnşaat Maden San. A.Ş.’nin ait teklifinin, teklif dosyası kapsamında gelir tablosu sunulmadığı
gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılarak ihalenin fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak
değerlendirilmiş teklif bedeli en düşük istekli olan NC Yapı Malzemeleri İnşaat Sanayi ve
Ticaret Limited Şirketi üzerinde bırakıldığı, söz konusu ihale komisyon kararının 03.12.2014
tarihinde ihale yetkilisi tarafından onaylandığı,
Sözleşme süreci devam ederken, 11.02.2015 tarihinde alınan düzeltici ihale komisyon
kararı ile ihale yetkilisi tarafından ihale komisyonuna gönderilen 10.02.2015 tarihli ve
22232925-397 sayılı yazı üzerine yapılan inceleme neticesinde “… 17 sıra no.lu NC Yapı
Malz. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından iş deneyimini tevsik etmek üzere, Kazakistan
Cumhuriyeti Ulaştırma ve Haberleşme Bakanlığı Otoyollar Komitesi tarafından Mustafa
Huzeyfe KARAGÖZ adına yabancı dilde düzenlenmiş “Atyrau - Aktau Yolunun Yeniden
Yapılması Projesi, Dossor - Kulsary - Oporny Kesimi, Km:0-210” 12.10.2011 tarihli 19-
08/1006 sayılı iş deneyim belgesinin sunulduğu, iş deneyim belgesinde Kazakistan
Cumhuriyeti Ulaştırma ve Haberleşme Bakanlığı Otoyollar Komitesi Atyrau Bölgesi Başkanı
9
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/023
: 31
: 08.04.2015
: 2015/UY.II-1015
adına imza ve mührün bulunduğu, söz konusu belge ekinde apostil tasdik şerhinin bulunduğu,
ancak apostil tasdik şerhinin 13.10.2014 tarih ve 32525 yevmiye nolu Ankara 47. Noter
onaylı Türkçe çevirisinde “ iş bu resmi belgenin A.J. JANTASOV tarafından imzalandığı,
imzalayanın sıfatının noter yardımcısı olduğu ve Atırau Noterinin mühür/ damgasını
taşıdığına” ilişkin Atırau Bölge Adalet Müdürlüğünün müdür yardımcısı sıfatıyla basıldığı
tespit edilmiştir.
Söz konusu iş deneyim belgesindeki imzaların doğruluğunun, belgeyi imzalayan
kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mührün teyidinin apostil tasdik şerhi
veya o ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından yapılmadığı anlaşıldığından
anılan adayın sunduğu belgenin Yapım işleri ihaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31’inci
maddesinin üçüncü fıkrasına aykırı olduğu …” gerekçesiyle başvuru sahibi NC Yapı
Malzemeleri İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin
fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedeli en düşük istekli olan
Yazıcıoğlu Nakliyat İnşaat Anonim Şirketi üzerinde bırakıldığı, anılan ihale komisyon
kararının 11.02.2015 tarihinde ihale yetkilisi tarafından onaylandığı tespit edilmiştir.
Başvuru sahibi NC Yapı Malzemeleri İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından iş
deneyiminin tevsiki amacıyla %51 hisse sahibi ortağı Mustafa Huzeyfe Karagöz adına,
Kazakistan Cumhuriyeti Ulaştırma ve Haberleşme Bakanlığı tarafından 12.10.2011 tarihli ve
19-08/1006 sayılı olarak düzenlenen iş deneyim belgesinin sunulduğu, anılan belgenin Troy
Çeviri Tercüme ve eğitim Dan. Hizm. Tic. Ltd. Şti. yeminli mütercimi Seyit Hacıoğlu
tarafından Rusça’ dan Türkçeye çevrilerek Ankara 47’nci Noter Vekili Başkatip Tevfik Kadri
Anarat tarafından onaylanan nüshasından anlaşıldığı üzere, söz konusu belgede Kazakistan
Cumhuriyeti Ulaştırma ve Haberleşme Bakanlığı Otoyollar Komitesi Atyrau Bölgesi Başkanı
adına imza ve mührün yer aldığı, Atırauskiy Bölge Noteri Abzal Jantasov tarafından
12.10.2011 tarihinde “iş bu suretin aslına uygun olduğunu ve iş bu evrak üzerinde hiçbir
silme, karalama ve başka belirtilmeyen düzeltmenin olmadığını onaylarım.” şerhi düşülmek
suretiyle onaylanıp imzalandığı, 17.10.2011 tarihinde Atırau Bölge Adalet Müdürlüğü Müdür
yardımcısı İ.A. Aubankirov tarafından, anılan belgedeki imzanın A.J. Jantasov’ a ait olduğu,
imzalayan sıfatının noter yardımcısı olduğu ve Atırau Noterin mühür ve damgasının
basıldığına ilişkin olarak apostil tasdik şerhi basıldığı tespit edilmiştir.
Başvuru sahibi NC Yapı Malzemeleri İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yabancı
ülkede düzenlenen ve yabancı dilde sunulan bahse konu iş deneyim belgelerindeki apostil
tasdik şerhlerinde yer alan tasdik işleminin iş deneyim belgelerini noter sıfatı ile onaylayan
ilgili yabancı ülke noterlerine ilişkin olduğu, anılan apostil tasdik şerhlerinde söz konusu
noterlerin belgeleri noter sıfatı ile imzaladığı ve belgelerin noterin kaşesi/mührü ile
onaylandığı hususlarının tasdik edildiği belirlenmiştir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ve istikrar kazanmış Kurul kararları uyarınca,
yabancı ülkede düzenlenen ve yabancı dilde sunulan bahse konu iş deneyim belgelerindeki
imzaların doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa
üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidinin belgenin verildiği ülkenin
yetkili makamları tarafından düzenlenmiş apostil tasdik şerhinin basılması suretiyle yapılması
veya bahse konu iş deneyim belgelerindeki imzaların doğruluğunun belgeyi imzalayan kişinin
hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun
teyidinin o ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından veya sırasıyla o ülkenin
Türkiye’deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılması
gerekirken yapılmadığı anlaşılmış olup, anılan belgelerin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama
10
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/023
: 31
: 08.04.2015
: 2015/UY.II-1015
Yönetmeliği’nin 31’inci maddesinin üçüncü fıkrasına aykırı olduğu, söz konusu hususun
teklifin esasına etkili bir eksiklik olduğu dolayısıyla bilgi eksikliği kapsamında
tamamlatılabilecek bir nitelik taşımadığı, bu itibarla idarece başvuru sahibi isteklinin
teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ
edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare
Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen
şikâyet başvurusunun reddine,
Oybirliği ile karar verildi.
Mahmut GÜRSES
Başkan
Kazım ÖZKAN
Ali Kemal AKKOÇ
Kurul Üyesi
Ahmet ÖZBAKIR
Kurul Üyesi
II. Başkan
Mehmet Zeki ADLI
Hasan KOCAGÖZ
Kurul Üyesi
Hamdi GÜLEÇ
Kurul Üyesi
Kurul Üyesi
Mehmet AKSOY
Kurul Üyesi
11
Pro Özellikler
Arama, arşiv, not alma ve PDF indirme için Pro üyelik gerekli.
Arşiv & Notlar
Kararları arşivlemek ve not almak için Pro üyelik gereklidir.