Nevşehir İli Gülşehir İlçesi 5 Yataklı Entegre İlçe Hastanesi Yapım İşi
Karar No: 2015/UY.II-1628
İKN: 2015/40719
Karar İçeriği
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/037
: 47
: 10.06.2015
: 2015/UY.II-1628
TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:
Başkan: Mahmut GÜRSES
Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Mehmet Zeki ADLI, Hamdi
GÜLEÇ, Mehmet AKSOY
BAŞVURU SAHİBİ:
Venedik İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.,
Ostim (Osb) Mah. 1142. Sok. No: 13/7 Yenimahalle/ANKARA
İHALEYİ YAPAN İDARE:
Nevşehir İl Özel İdaresi Yatırım İnşaat Müdürlüğü,
Ragıp Üner Mah. Zübeyde Hanım Cad. Kayseri Yolu 5. Km 50300 Merkez/NEVŞEHİR
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2015/40719 İhale Kayıt Numaralı “Nevşehir İli Gülşehir İlçesi 5 Yataklı Entegre İlçe
Hastanesi Yapım İşi” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
Nevşehir İl Özel İdaresi Yatırım İnşaat Müdürlüğü tarafından 29.04.2015 tarihinde
açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Nevşehir İli Gülşehir İlçesi 5 Yataklı Entegre İlçe
Hastanesi Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Venedik İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin
14.05.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 22.05.2015 tarihli yazısı ile reddi
üzerine, başvuru sahibince 25.05.2015 tarih ve 44660 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan
25.05.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2015/1374 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan
inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, başvuruya konu ihalede 05.05.2015 tarihinde
kendilerine tebliğ edilen ihale komisyonu kararında “İş deneyim belgesinin İdari
Şartname'nin 7.6'nci maddesinde istenen B/III grubu iş deneyim belgesi istenilmiş olup
firmanın sunmuş olduğu iş deneyim belgesi (A) alt yapı işlerine ait iş deneyim belgesi
olduğundan…” denilmek suretiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, idareye yapmış
oldukları şikâyete ilişkin olarak idarenin cevabi yazısında ihale komisyonu kararında
bulunmayan bir gerekçe ile “Teklif dosyasında üst yapı grubunun ayrıştırılmaması ve bunu
tevsik edici herhangi bir belgenin yer almaması nedeni ile ihale komisyon kararımız aynen
geçerli olup…” denilmek suretiyle şikâyetlerinin reddedildiği, ayrıca idareye yapmış olduğu
şikâyet dilekçelerinde iş deneyim belgesinin ayrıştırılması ile gerçekleştirilen iş gruplarından
hangilerinin B Grubu Üst Yapı İşleri içerisinde yer alacağı hususlarında iş deneyim belgesine
konu işin ihale makamı olan TCDD Genel Müdürlüğü Emlak ve İnşaat Dairesi
Başkanlığından almış oldukları 13.05.2015 tarihli yazıyı sundukları, ayrıca teklif zarfında iş
deneyim belgelerine ait Üst Yapı (B Grubu) işlerinin ayrıştırılması ve bu gruba giren
kısımlarının parasal tutarlarının tespiti için Yapım İşlerine Ait Benzer İş Grupları Tebliği'nin
2.11'inci maddesi kapsamında belge sunulmaması gerekçe gösterilerek tekliflerinin
değerlendirme dışı bırakılmasının hukuken mümkün olmadığı, zira Yapım İşleri Benzer İş
1
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/037
: 47
: 10.06.2015
: 2015/UY.II-1628
Grupları Tebliği'nin 2.11'inci maddesinde ilgili belgelerin istekli tarafından sunulması
gerektiği belirtilmiş olsa da ihale komisyonunun iş deneyim belgesi ile ilgili olarak
düzenleyen idareye başvurarak gerekli araştırmayı yapma sorumluluğun devam ettiği,
isteklilerin teklifi kapsamında bahse konu tevsik edici belge veya bilgiyi sunmamış olmasının
tek başına teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına gerekçe yapılmasının mümkün olmadığı,
ayrıca Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin “İhale Komisyonlarının İnceleme
Yetkisi” başlıklı 50'nci maddesinde ihale komisyonunun aday veya isteklilerce sunulan iş
deneyimini gösteren belgelerde tereddüt duyulan hususlara ilişkin gerekli incelemeyi
yapmaya yetkisi olduğunun ifade edildiği, bu iddiaları ile ilgili olarak Kurul tarafından
verilmiş çok sayıda karar bulunduğu, sonuç olarak ihale komisyonu kararının düzeltilerek
ihalenin uhdelerinde bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit
edilmiştir.
Başvuru konusu ihaleye 16 isteklinin teklif verdiği, Erko İnşaat Taahhüt ve Ticaret
Ltd. Şti.nin teklifinin teklif mektubunda teklif fiyatının rakamla ve yazı ile yazılan tutarının
birbiri ile uyumsuz olması nedeniyle, başvuru sahibi Venedik İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd.
Şti.nin teklifinin ise iş deneyim belgesinin benzer işe uygun olmaması nedeniyle
değerlendirme dışı bırakıldığı, geçerli teklifler arasında ekonomik açıdan en avantajlı teklifin
Mehmet Şahinoğulları İnşaat Tem. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin olduğu, ekonomik açıdan en
avantajlı ikinci teklifin ise Mustafa Arslan, Nurse İnşaat Temizlik Taah. Yemek Turz. San.
Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının olduğu anlaşılmıştır.
Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler”
başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin
a) Adı:Nevşehir İli Gülşehir İlçesi 5 Yataklı Entegre İlçe Hastanesi Yapım işi
b) Yatırım proje no'su/kodu:
c) Miktarı ve türü:
1 Adet / 5 Yataklı Hastane
ç) Yapılacağı yer: Nevşehir İli Gülşehir İlçesi…” düzenlemesi,
İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri”
başlıklı 7’nci maddesinde “7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin
taşıması gereken kriterler:
7.5.1. İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir
sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;
a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,
b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde,
ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,
c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan
tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en
az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,
ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan
tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en
az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az %
80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,
2
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/037
: 47
: 10.06.2015
: 2015/UY.II-1628
d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme
bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son
onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,
işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. İstekli tarafından
teklif edilen bedelin % 50'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek
sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.
…
7.6. Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler:
B/III,Grubu işler Benzer iş olarak kabul edilecektir.
7.6.1. Mezuniyet belgeleri/diplomalar: İnşaat Mühendisi veya Mimar…” düzenlemesi
yer almaktadır.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci
maddesinde “İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi,
karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili
isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir
şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun
olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.
Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu
ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen
isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını
değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece
belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir.
Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici
teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve
teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı
değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme
kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen
şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup
bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif
cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü yer
almaktadır.
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü
maddesinin (b) bendinde benzer işin, ihale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve
büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer inşaat tekniği gerektiren, tesis,
makine, teçhizat ve diğer ekipman ile mali güç, ihtisas ve organizasyon gerekleri itibarıyla
benzer özellikteki işleri ifade edeceği hüküm altına alınmıştır.
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin “İş deneyimini gösteren belgeler”
başlıklı 39’uncu maddesinde “(1) Aday veya isteklilerden, yurt içinde veya yurt dışında kamu
veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt ettikleri, ihale konusu iş veya
benzer işlerdeki deneyimlerini tevsik etmeleri için iş deneyim belgesi istenilmesi zorunludur.
(2) Aday veya istekliler tarafından, iş deneyimlerini tevsik için;
a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü
yapılan,
3
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/037
: 47
: 10.06.2015
: 2015/UY.II-1628
b) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü
yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,
c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya
davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme
bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,
ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya
davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme
bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme
bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,
d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme
bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye
doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,
işlerle ilgili deneyimlerini gösteren belgeler sunulur…” hükmü,
Anılan Yönetmelik’in “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinde
“(1) Aday ve isteklilerin ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili iş deneyimlerinin
değerlendirilmesinde; tek sözleşmeye dayalı olarak alınmış iş deneyim belgeleri dikkate
alınır. Birden fazla iş deneyimi toplanarak değerlendirilemez.
(2) İş deneyimini gösteren belgelerde yer alan ancak, ihale konusu iş veya benzer iş
kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz.
…dikkate alınır.” hükmü,
"İhale Komisyonlarının inceleme yetkisi" başlıklı 50’nci maddesinde “(1) İhale
komisyonu, aday veya isteklilerce sunulan iş deneyimini gösteren belgelerde tereddüt duyulan
hususlara ilişkin gerekli incelemeyi yapmaya yetkilidir.
(2) İhale komisyonunun iş deneyimini gösteren belgelere ilişkin bilgi talepleri
ilgililerce ivedilikle karşılanır.” hükmü yer almaktadır.
Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nin eki "Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları
Listesi"nde,
(B) ÜSTYAPI (BİNA) İŞLERİ
I. GRUP: BİNA İŞLERİ
II. GRUP: BİNA İŞLERİ
1. Taşınmaz kültür varlıklarının 1. Askeri tesis ve binalar
restorasyon işleri
(20.000 m2 ve üstü yapı inşaat alanı)
2. Taşınmaz kültür varlıklarının 2. Hastaneler (20.000 m2 ve üstü yapı inşaat alanı)
rekonstrüksiyon işleri
3. Havaalanı terminal binaları
3. Taşınmaz kültür varlıklarının (25.000 m2 ve üstü yapı inşaat alanı)
fonksiyon değiştirme işleri
4. İbadethaneler (5.000 m2 ve üstü yapı inşaat alanı)
5. İdari binalar (25.000 m2 ve üstü yapı inşaat alanı)
6. Kapalı spor salonları (5.000 ve üstü seyirci kapasiteli)
7. Kültür ve kongre merkezleri
(20.000 m2 ve üstü yapı inşaat alanı)
8. Müze ve konser salonları
(20.000 m2 ve üstü yapı inşaat alanı)
9. Stadyum, hipodrom ve veledromlar (en az 20.000’i kapalı
olmak üzere toplam 25.000 ve üstü seyirci kapasiteli)
10. Ticaret ve alışveriş merkez ve kompleksleri
4
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/037
: 47
: 10.06.2015
: 2015/UY.II-1628
(25.000 m2 ve üstü yapı inşaat alanı)
11. Toplu konut işleri (sosyal donatısı ile birlikte 50.000 m2 ve
üstü yapı inşaat alanı)
12. Tren gar ve istasyonları ile liman binaları
(20.000 m2 ve üstü yapı inşaat alanı)
13. Uluslararası fuar merkez ve kompleksleri
(en az 20.000 m2 si kapalı sergileme alanı olmak üzere toplam
yapı inşaat alanı 25.000 m2 ve üstü)
14. Üniversite ve eğitim binaları
(25.000 m2 ve üstü yapı inşaat alanı)
15. Yüksek yapılar
(30 kat üzeri ve 25.000 m2 ve üstü yapı inşaat alanı)
16. (5) ve üzeri yıldızlı oteller ve 1. sınıf tatil köyleri
(25.000 m2 ve üstü yapı inşaat alanı)
III. GRUP: BİNA İŞLERİ
1. BII. Grup işler
2. BI. ve BII. Grubu işlerin
dışındaki bina işleri
tablosu yer almaktadır.
İhale dokümanı incelendiğinde ihale konusu işin “Nevşehir İli Gülşehir İlçesi 5
Yataklı Entegre İlçe Hastanesi Yapım İşi” olduğu, Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları
Tebliği’nde yer alan “B/III grubu işler”in benzer iş olarak belirlendiği, ihaleye teklif veren
isteklilerden teklif edilen bedelin %50'sinden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer
işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulmasının istenildiği
anlaşılmaktadır.
Başvuru sahibi Venedik İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin teklif dosyası
incelendiğinde, anılan istekli tarafından iş deneyimini tevsik amacıyla T.C.D.D. Emlak ve
İnşaat Dairesi Başkanlığı İhale Şube Müdürlüğü tarafından Erkut İnşaat Taahhüt Sanayi ve
Ticaret Limited Şirketi - Venedik İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti. Ortak Girişimine
düzenlenen 11.02.2015 tarih ve 2012/71558-447027-1-1 sayılı iş bitirme belgesinin
sunulduğu, belge konusu işin “Kaklık (Denizli) Lojistik Merk. İlave Saha Betonlaması,
Drenaj Kanalları, İstinat ve İhata Duvarı, Yükleme Rampası, Lojistik Hizmet Birimleri
Binası, Mevcut Peronların Uzatılması, Menfez ve 3 Adet Güvenlik Kulübesi Yapım İşi”
olduğu, uygulanan yapı tekniğinin “Betonarme Binalar, Saha Betonlama, Kazı Dolgu, Altyapı
İşleri, Demiryolu Altyapısı, Elektrik ve Mekanik Tesisat İşleri”, sözleşme tarihinin
10.09.2012, işin geçici kabul/tasfiye veya iskan tarihinin 17.01.2014, belge tutarının
8.943.646,17.-TL olduğu görülmüştür.
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 50’nci maddesinde ihale
komisyonunun, isteklilerce sunulan iş deneyimini gösteren belgelerde tereddüt duyulan
hususlara ilişkin gerekli incelemeyi yapmaya yetkili olduğu, ihale komisyonunun iş
deneyimini gösteren belgelere ilişkin bilgi taleplerinin ilgililerce ivedilikle karşılanacağı, öte
yandan, anılan Kamu İhale Kanunu’nun 37’nci maddesinde ise yeterlik belgelerinin
incelenmesi esnasında teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, sunulan
belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde veya isteklilerce sunulan ve başka kişilerce
düzenlenen belgelerde, belgenin taşıması zorunlu asli unsurlar dışında, belgenin içeriğine
5
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/037
: 47
: 10.06.2015
: 2015/UY.II-1628
ilişkin tereddüt yaratacak bir durum olması halinde idarece belirlenen makul sürede bu eksik
bilgilerin tamamlanmasının yazılı olarak isteneceği, belirlenen sürede bilgileri
tamamlamayanların tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağı ve geçici teminatlarının gelir
kaydedileceği anlaşılmaktadır.
Başvuru sahibi Venedik İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından sunulan iş deneyim
belgesine konu iş kapsamında bina yapımının da bulunduğu, idarece başvuru sahibi tarafından
sunulan iş deneyim belgesinin belge tutarının ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında
değerlendirilecek kısmının değerlendirilebilmesi amacıyla iş deneyim belgesine ilişkin olarak
gerekli bilgi ve belgelerin iş deneyim belgesini düzenleyen idareden istenilmesi ve benzer iş
kapsamındaki işlerin tutarı ayrıştırılarak işlem tesis edilmesi gerektiği anlaşılmıştır.
Netice itibariyle, başvuru sahibi Venedik İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin iş
deneyim belgesine ilişkin olarak gerek duyulan bilgi ve belgelerin iş deneyim belgesini
düzenleyen idareden istenilerek değerlendirme yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici
işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Venedik İnş. Taah. Tic.
ve San. Ltd. Şti. tarafından teklif dosyasında sunulan iş deneyim belgesine ilişkin olarak
gerekli bilgi ve belgelerin iş deneyim belgesini düzenleyen idareden istenerek iş deneyim
belgesine benzer iş kapsamındaki tutarın tespit edilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale
işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ
edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare
Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici
işlem belirlenmesine,
Oybirliği ile karar verildi.
Mahmut GÜRSES
Başkan
Kazım ÖZKAN
II. Başkan
Ali Kemal AKKOÇ
Kurul Üyesi
Mehmet Zeki ADLI
Kurul Üyesi
Hamdi GÜLEÇ
Kurul Üyesi
Mehmet AKSOY
Kurul Üyesi
6
Pro Özellikler
Arama, arşiv, not alma ve PDF indirme için Pro üyelik gerekli.
Arşiv & Notlar
Kararları arşivlemek ve not almak için Pro üyelik gereklidir.