Nevşehir Öğretmen Evi Yapım İşi
Karar No: 2015/UY.II-773
İKN: 2014/123824
Karar İçeriği
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/018
: 16
: 11.03.2015
: 2015/UY.II-773
TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:
Başkan: Mahmut GÜRSES
Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan
KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY
BAŞVURU SAHİBİ:
Çıtaklar İnş. Mak. San. ve Tic. A.Ş.,
Örnekevler Mah. Kocasinan Bulvarı No: 104/A Kocasinan/KAYSERİ
İHALEYİ YAPAN İDARE:
Nevşehir Özel İdaresi Yatırım İnşaat Müdürlüğü,
Ragıp Üner Mah. Zübeyde Hanım Cad. Kayseri Yolu 5. Km 50300 NEVŞEHİR
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2014/123824 İhale Kayıt Numaralı “Nevşehir Öğretmen Evi Yapım İşi” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
Nevşehir Özel İdaresi Yatırım İnşaat Müdürlüğü tarafından 23.10.2014 tarihinde açık
ihale usulü ile gerçekleştirilen “Nevşehir Öğretmen Evi Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak
Çıtaklar İnş. Mak. San. ve Tic. A.Ş.nin 05.11.2014 ve 06.11.2014 tarihlerinde yaptığı şikâyet
başvurularının, idarenin 13.11.2014 tarihli yazısı ile reddi sonrasında, başvuru sahibi
tarafından 19.11.2014 tarih ve 39316 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.11.2014 tarihli
dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulması üzerine alınan 26.11.2014 tarihli ve
2014/UY.IV.-3850 sayılı Kurul kararına karşı başvuru sahibi tarafından dava açıldığı
anlaşılmış, mahkemece verilen karar üzerine de Kurulun 18.02.2015 tarihli ve 2015/MK-78
sayılı kararıyla esasın incelenmesine geçilmesine karar verilmiştir.
Başvuruya ilişkin olarak 2014/3373-01 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında
yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
1) Sundukları iş durum belgesinin uygun olmadığı, aynı iş durum belgesiyle
katıldıkları başka bir ihalede söz konusu iş durum belgesinin geçersiz sayıldığı,
2) İhale günü teklif zarfları açılmadan önce yaklaşık maliyetin açıklanmadığı,
3) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıl olan 2013 yılına ait bilançonun veya eşdeğer
belgelerin ve 2013 yılına ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun sunulamadığı iddialarına
yer verilmiştir.
A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar
tespit edilmiştir.
1
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/018
: 16
: 11.03.2015
: 2015/UY.II-773
İdarece gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde idarenin ekonomik
açıdan en avantajlı teklif sahibi olan başvuru sahibini sözleşmeye davet ettiği, ancak başvuru
sahibinin sözleşme yapmaya gelmemesi üzerine idarece 16.12.2014 tarihinde 3 nolu ihale
komisyonu kararı alınarak başvuru sahibinin geçici teminatının irat kaydedilmesine ve
ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Gürdağ Yapı San. İnş. Müh. ve Tic. A.Ş.nin
sözleşmeye davet edilmesine karar verildiği, 06.01.2015 tarihinde alınan 4 nolu ihale
komisyonu kararında ise söz konusu isteklinin de kanuni süresi içinde sözleşme yapmaya
gelmemesi üzerine geçici teminatının irat kaydedilmesine ve söz konusu ihalenin iptal
edilmesine karar verildiği görülmüştür.
1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları”
başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında “İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda
belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet
başvurusuna konu edilemez.” hükmü,
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak
işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında “…İdareye başvuru konularının yanı
sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet
başvurusunun incelenmesinde idareye başvuru konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.”
açıklaması bulunmaktadır.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri çerçevesinde, idareye şikâyet başvurusunda yer
verilmeyen söz konusu iddianın itirazen şikâyet kapsamında incelenmesi mümkün
olmadığından bahse konu iddia açısından başvurunun şekil yönünden reddedilmesi gerektiği
sonucuna varılmıştır.
2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı
maddesinde “Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale
komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla
tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif
zarflarını alınış sırasına göre inceler. 30 uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan
zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Zarflar isteklilerle birlikte hazır
bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır.
İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının
usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici
teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları
ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale
komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez,
teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen
değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.” hükmü,
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuruların ve tekliflerin
alınması, açılması ve belgelerdeki bilgi eksikliklerinin tamamlatılması” başlıklı 57’nci
maddesinin üçüncü fıkrasında “Başvuru veya teklif zarfları alınış sırasına göre incelenir.
2
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/018
: 16
: 11.03.2015
: 2015/UY.II-773
Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan
ihalelerde teklif zarfları açılmadan önce, pazarlık usulüyle yapılan ihalelerde ise son yazılı
fiyat tekliflerinin verildiği oturumda yaklaşık maliyet açıklanır.” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Kanunun 36’ncı maddesine göre ihale komisyonunca
ilk oturumda yapılacak iş ve işlemler” başlıklı 16.2’nci maddesinde “…16.2.4. 4734 sayılı
Kanunun 36 ncı maddesinin ikinci fıkrası ile İhale Uygulama Yönetmeliklerinin “Yaklaşık
maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı maddesi uyarınca, ihale komisyonu tarafından yaklaşık
maliyetin, teklif fiyatları ile birlikte, pazarlık usulü ile yapılan ihalede ise son yazılı fiyat
teklifleri ile birlikte açıklanması gerekmektedir. Bu çerçevede, ihale komisyonu tarafından
4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca teklif zarflarının
incelenmesinin ardından, teklif zarfları açılmadan önce yaklaşık maliyet açıklanacaktır.
Ancak, isteklilerce sunulan teklif zarflarının hiçbirinin Kanunun 30 uncu maddesinin birinci
fıkrasına uygun olmadığının anlaşılması halinde yaklaşık maliyet açıklanmayacaktır.”
açıklaması yer almaktadır.
23.10.2014 tarihinde düzenlenen 1 nolu ihale komisyonu kararında “Nevşehir
Öğretmen Evi Yapım işi için ihale komisyonumuz ihale tarih ve saatinde eksiksiz olarak
toplanmıştır. İdaresince komisyonumuza 12 adet yeterlilik ve teklif zarfı teslim edilmiştir.
Komisyonumuzca firmalara ait dış zarflar sıra numarasına göre incelenerek, firmaların dış
zarflarında eksiklik olmadığı görülerek zarflar sıra numarasına göre açılarak ihaleye katılan
firmaların belgeleri kontrol edilmiştir. Yapılan kontroller neticesinde firmaların dış zarf ve
belgelerinin tam olduğu görülmüş ve tutanağa bağlanarak orada bulunanlar huzurunda işin
yaklaşık maliyeti de okunarak 1.oturum kapatılmıştır.” ifadelerine yer verilmiştir.
Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamaları, başvuru sahibinin iddiası ile 1
nolu ihale komisyonu kararı birlikte değerlendirildiğinde, başvuru sahibinin yaklaşık
maliyetin birinci oturumdan sonra açıklandığı, değiştirildiği vb. iddialarında bulunmadığı,
sadece teklif zarfları açılmadan önce yaklaşık maliyetin açıklanmadığı iddiasında bulunduğu,
1 nolu ihale komisyonu kararı incelendiğinde ise yaklaşık maliyetin 4734 sayılı Kamu İhale
Kanunu’nun 36’ncı maddesi çerçevesinde birinci oturumda açıklandığı, ancak Yapım İşleri
İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 57’nci ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16.2.4’üncü
maddelerinde açıklandığı üzere teklif zarfları açılmadan önce yaklaşık maliyetin açıklanması
gerektiği halde söz konusu ihalede yaklaşık maliyetin birinci oturumda teklif zarfları
açıldıktan sonra açıklandığı anlaşılmıştır. Her ne kadar yaklaşık maliyetin birinci oturum
kapatılmadan ancak teklif zarfları açıldıktan sonra açıklandığı anlaşılsa da başvuru sahibinin
iddiası çerçevesinde bu durumun söz konusu ihalenin esasını etkilemeyen bir usul hatası
olarak değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
3) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:
Yapım İşleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı
35’inci maddesinde “(1) Bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde ihalenin
yapıldığı yıldan önceki yıla ait;
a) Yayınlanması zorunlu olan yıl sonu bilançosunun veya gerekli bölümlerinin,
b) (a) bendinde belirtilen belgelere eşdeğer belgelerin,
her ikisinin de idarece istenilmesi zorunludur.
(2) Bilanço veya eşdeğer belgeler kapsamında;
3
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/018
: 16
: 11.03.2015
: 2015/UY.II-773
a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan aday ve
istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterleri sağladığını
gösteren bölümlerini,
b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan aday ve
istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını
gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir
veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi,
sunar.
(3) Adayın veya isteklinin ikinci fıkra uyarınca sunduğu belgelerde;
a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir
yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen
varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat
maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli
borçlardan düşülecektir),
b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak
oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın
inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),
c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması,
ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara
yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.
(4) Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar
olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal
tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
(5) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla
ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde, yeterlik
kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki ve dört önceki yılın
belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının
ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
(6) 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre
takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen aday ve isteklinin bilançoları için bu hesap
dönemi esas alınır.
(7) Bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren
bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest
muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı
ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren
bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili
merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.
(8) Yabancı ülkede düzenlenen yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya
bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı
o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge
ile tevsik edilebilir.
(9) Aday veya isteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen
belgeleri ayrı ayrı sunması ve üçüncü fıkrada belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.”
hükmü,
Anılan Yönetmelik’in “İsteklinin iş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 36’ıncı
maddesinde “1) İş hacmini gösteren belgeler, aday veya isteklinin ihalenin yapıldığı yıldan
önceki yıla ait;
4
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/018
: 16
: 11.03.2015
: 2015/UY.II-773
a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu,
b) Taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya
bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını gösteren faturalardır.
(2) İş hacmini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde birinci fıkranın (a) ve (b)
bentlerinde belirtilen her iki belgenin idarece istenilmesi zorunludur. Bu durumda aday veya
isteklinin ise üçüncü fıkradaki yeterlik kriterini sağladığını göstermek üzere ihaleden önceki
yıla ait bu iki belgeden birini sunması yeterlidir.
(3) Birinci fıkrada sayılan belgelerin istenildiği durumlarda;
a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c)
bentlerine göre yapılan ihalelerde; isteklinin cirosunun, teklif ettiği bedelin % 25’inden,
taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım
işlerinin parasal tutarının ise teklif ettiği bedelin % 15’inden az olmaması,
b) Belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerin ön yeterlik aşaması ile
Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre yapılan ihalelerin yeterlik
aşamasında; aday veya isteklinin cirosunun, yaklaşık maliyetin % 25’i ile % 35’i aralığında
idarece belirlenen tutardan, taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen
kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarının ise yaklaşık maliyetin % 15’i ile %
25’i aralığında idarece belirlenen tutardan az olmaması,
gerekir. Yeterlik kriteri olarak bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere
ilişkin belgeyi sunan aday veya istekli yeterli kabul edilir.
(4) Üçüncü fıkradaki kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl için
sağlayamayanlar, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıldan başlamak üzere birbirini takip eden
son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal
tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
(5) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla
ait gelir tablosunu sunmayanlar bakımından iki önceki yıl, ihalenin yapıldığı yıldan bir
önceki yıl olarak kabul edilir. Bu gelir tablosu itibariyle yeterlik şartının sağlanamaması
halinde ise, iki önceki yıl, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıl olarak kabul edilmek üzere
son altı yıla kadarki gelir tabloları sunulabilir ve bu durumda gelir tabloları sunulan yılların
parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına
bakılır.
(6) Taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen
yapım işlerinin parasal tutarını tevsik etmek üzere; fatura örnekleri ya da bu örneklerin noter,
yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı
suretleri sunulur.
(7) Toplam ciro; gelir tablosundaki brüt satışlar tutarından, satıştan iadeler, satış
iskontoları ve diğer indirimlerin tutarları düşülmek suretiyle ulaşılan net satışlar tutarıdır.
(8) Taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen
işlerin parasal tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında gerçekleştirilen yapım işi
faaliyetlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.
(9) 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre takvim yılından farklı
hesap dönemi belirlenen aday ve isteklinin gelir tablosu için bu hesap dönemi esas alınır.
(10) Gelir tablosunun, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya
da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o
ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından
onaylanmış olması gereklidir.
(11) İş ortaklığı olarak ihaleye katılan aday ve isteklilerde; iş hacmine ilişkin
kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur.
5
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/018
: 16
: 11.03.2015
: 2015/UY.II-773
(12) Konsorsiyum olarak ihaleye katılan aday ve isteklilerde; iş hacmine ilişkin
kriterlerin, her bir ortak tarafından kendi kısmı için sağlanması zorunludur.
(13) Aday veya isteklinin, ortak girişimin ortağı olarak taahhüdü altında devam eden
yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirdiği yapım işlerinin parasal tutarı, iş
ortaklığındaki hissesi oranında, konsorsiyumda ise taahhüt edilen iş kısmı üzerinden
hesaplanır.” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler” başlıklı
36’ncı maddesinde “36.1. Uygulama Yönetmeliğinin “İsteklinin iş hacmini gösteren
belgeler” başlıklı 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasındaki kriterleri, ihalenin yapıldığı yıldan
önceki yılda sağlayamayan aday veya istekliler, ihalenin yapıldığı yıldan önceki son altı yıla
kadarki belgelerin ortalaması üzerinden söz konusu kriterleri sağlayabilirler. İş hacmini
gösteren belge olarak gelir tablosu sunulması durumunda, ihalenin yapıldığı yıldan bir
önceki yıldan itibaren geriye doğru olan yıllara ait gelir tablolarının sırasıyla sunulması
zorunludur. Örneğin; 2011 yılı Eylül ayında yapılacak olan bir ihalede, 2010 yılına ait gelir
tablosu ile yeterlik kriterini sağlayamayan bir isteklinin, 2009-2010, 2008-2009-2010, 2007-
2008-2009-2010, 2006-2007-2008-2009-2010 veya 2005-2006-2007-2008-2009-2010
yıllarına ait gelir tablolarını sunmak suretiyle yeterlik kriterini sağlaması mümkündür. Ancak
2006 yılına ait gelir tablosu sunulmadan, 2005-2007-2008-2009-2010 yıllarına ait gelir
tabloları sunulmak suretiyle yeterlik kriterinin sağlanması mümkün değildir.
İş hacmini gösteren belge olarak, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıldan itibaren
geriye doğru olan yıllara ait faturaların sırasıyla sunulmaması halinde ise, fatura
sunulmayan yıllara ait iş hacmi değeri sıfır olarak kabul edilerek, belgeleri sunulan ve
sunulmayan yılların ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına
bakılacaktır. Örneğin; 2011 yılı Eylül ayında yapılacak olan bir ihalede, 2010 yılına ait
faturalar ile yeterlik kriterlerini sağlayamayan bir isteklinin, 2008 yılına ait fatura sunmadan
2006-2007-2009-2010 yıllarına ait faturaları sunması durumunda, 2008 yılı iş hacmi tutarı
sıfır kabul edilerek, beş yılın ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp
sağlanamadığı kontrol edilecektir.
36.2. Bilanço rasyolarına ilişkin kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yılda
sağlayamayan aday ve istekliler, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunmak suretiyle
kriterleri sağladıklarını tevsik edebileceklerdir. Ancak bu durumda, ihalenin yapıldığı yıldan
bir önceki yıldan itibaren geriye doğru olan yıllara ait belgelerin sunulması zorunludur.
Örneğin; 2011 yılının Eylül ayında yapılan bir ihalede, 2010 yılı bilançosunda bilanço
rasyolarına ilişkin kriterleri sağlayamayan bir istekli, 2009-2010 yıllarına veya 2008-2009-
2010 yıllarına ilişkin belgeleri sunmak suretiyle kriterleri sağladığını tevsik edebilecek olup,
2010 yılında kriterleri sağlayamayan isteklinin sadece 2009 yılına ait veya 2008 yılına ait
yahut 2008-2010 veya 2008-2009 yıllarına ait bilançolarını sunmak suretiyle bu kriterleri
sağladığını tevsik etmesi mümkün değildir.
36.3. Birden fazla yıla ait iş hacmine ilişkin belgelerdeki tutarlar, Uygulama
Yönetmeliğinin 37 nci maddesi uyarınca güncellenerek değerlendirilecektir.” açıklaması yer
almaktadır.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri çerçevesinde ihale işlem dosyasının
incelenmesi sonucunda başvuru sahibi istekli tarafından teklif dosyası içinde 2012 yılına ait
bilanço ve gelir tablosunun sunulmuş olduğu görülmüştür. Ancak ihalenin 2014 yılı Ekim
ayında yapıldığı göz önüne alındığında, ihaleden önceki yıla ait bilanço ve gelir tablosunun
6
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/018
: 16
: 11.03.2015
: 2015/UY.II-773
sunulması gerekmekte olup, istenilen oranların 2013 yılı ile sağlanamaması halinde ise 2012
yılına ait bilanço ve gelir tablosunun sunulması mümkün olmaktadır. Buna göre 2013 yılına
ait bilanço ve gelir tablosu sunulmadan 2012 yılına ait bilanço ve gelir tablosu sunulmasının
mevzuata aykırı olduğu, bu durumun başvuru sahibi istekli tarafından da bilindiği, bu itibarla
başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Bununla birlikte 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Yasak fiil veya davranışlar”
başlıklı 17'nci maddesinde “İhalelerde aşağıda belirtilen fiil veya davranışlarda bulunmak
yasaktır:
a) Hile, vaat, tehdit, nüfuz kullanma, çıkar sağlama, anlaşma, irtikap, rüşvet suretiyle
veya başka yollarla ihaleye ilişkin işlemlere fesat karıştırmak veya buna teşebbüs etmek.
b) İsteklileri tereddüde düşürmek, katılımı engellemek, isteklilere anlaşma teklifinde
bulunmak veya teşvik etmek, rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak.
c) Sahte belge veya sahte teminat düzenlemek, kullanmak veya bunlara teşebbüs
etmek.
d) Alternatif teklif verebilme halleri dışında, ihalelerde bir istekli tarafından kendisi
veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak, asaleten ya da vekaleten birden fazla
teklif vermek.
e) 11 inci maddeye göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği halde ihaleye katılmak.
Bu yasak fiil veya davranışlarda bulunanlar hakkında bu Kanunun Dördüncü
Kısmında belirtilen hükümler uygulanır.” hükmüne yer verilmek suretiyle maddede sayılan
yasak fiil ve davranışlarda bulunanlar hakkında bu Kanun’un dördüncü kısmında belirtilen
yasaklar ve ceza sorumluluğuna ilişkin hükümlerin uygulanacağı düzenleme altına alınmıştır.
Anılan Kanun’un “Tekliflerin hazırlanması ve sunulması” başlıklı 30’uncu
maddesinde “Teklif mektubu ve geçici teminat da dahil olmak üzere ihaleye katılabilme şartı
olarak istenilen bütün belgeler bir zarfa konulur. Zarfın üzerine isteklinin adı, soyadı veya
ticaret unvanı, tebligata esas açık adresi, teklifin hangi işe ait olduğu ve ihaleyi yapan
idarenin açık adresi yazılır. Zarfın yapıştırılan yeri istekli tarafından imzalanır ve
mühürlenir.
Teklif mektupları yazılı ve imzalı olarak sunulur. Teklif mektubunda ihale
dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi, teklif edilen bedelin rakam ve
yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması, üzerinde kazıntı, silinti, düzeltme
bulunmaması ve teklif mektubunun ad, soyad veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili
kişilerce imzalanmış olması zorunludur. Mal alımı ihalelerinde, ihale dokümanında alternatif
teklif verilebileceğine dair hüküm bulunması halinde, alternatif tekliflerde aynı şekilde
hazırlanarak sunulur.
Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar sıra numaralı alındılar
karşılığında idareye verilir. Bu saatten sonra verilen teklifler kabul edilmez ve açılmaksızın
iade edilir. Teklifler iadeli taahhütlü olarak da gönderilebilir. Posta ile gönderilecek
tekliflerin ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye ulaşması şarttır.
Postadaki gecikme nedeniyle işleme konulmayacak olan tekliflerin alınış zamanı bir tutanakla
tespit edilir.
Verilen teklifler, zeyilname düzenlenmesi hali hariç, herhangi bir sebeple geri
alınamaz ve değiştirilemez.” hükmü,
“İhalelere katılmaktan yasaklama” başlıklı 58’inci maddesinde “17 nci maddede
belirtilen fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında fiil veya
7
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/018
: 16
: 11.03.2015
: 2015/UY.II-773
davranışlarının özelliğine göre, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar, üzerine ihale
yapıldığı halde mücbir sebep halleri dışında usulüne göre sözleşme yapmayanlar hakkında
ise altı aydan az olmamak üzere bir yıla kadar, 2 nci ve 3 üncü maddeler ile istisna edilenler
dahil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilir.
Katılma yasakları, ihaleyi yapan bakanlık veya ilgili veya bağlı bulunulan bakanlık, herhangi
bir bakanlığın ilgili veya bağlı kuruluşu sayılmayan idarelerde bu idarelerin ihale yetkilileri,
il özel idareleri ve belediyeler ile bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde ise İçişleri
Bakanlığı tarafından verilir.
Haklarında yasaklama kararı verilen tüzel kişilerin şahıs şirketi olması halinde şirket
ortaklarının tamamı hakkında, sermaye şirketi olması halinde ise sermayesinin yarısından
fazlasına sahip olan gerçek veya tüzel kişi ortaklar hakkında birinci fıkra hükmüne göre
yasaklama kararı verilir. Haklarında yasaklama kararı verilenlerin gerçek veya tüzel kişi
olması durumuna göre; ayrıca bir şahıs şirketinde ortak olmaları halinde bu şahıs şirketi
hakkında da, sermaye şirketinde ortak olmaları halinde ise sermayesinin yarısından fazlasına
sahip olmaları kaydıyla bu sermaye şirketi hakkında da aynı şekilde yasaklama kararı verilir.
İhale sırasında veya sonrasında bu fiil veya davranışlarda bulundukları tespit
edilenler, idarelerce o ihaleye iştirak ettirilmeyecekleri gibi yasaklama kararının yürürlüğe
girdiği tarihe kadar aynı idare tarafından yapılacak sonraki ihalelere de iştirak ettirilmezler.
Yasaklama kararları, yasaklamayı gerektiren fiil veya davranışın tespit edildiği tarihi
izleyen en geç kırkbeş gün içinde verilir. Verilen bu karar Resmi Gazetede yayımlanmak üzere
en geç onbeş gün içinde gönderilir ve yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Bu kararlar Kamu
İhale Kurumunca izlenerek, kamu ihalelerine katılmaktan yasaklı olanlara ilişkin siciller
tutulur.
İhaleyi yapan idareler, ihalelere katılmaktan yasaklamayı gerektirir bir durumla
karşılaştıkları takdirde, gereğinin yapılması için bu durumu ilgili veya bağlı bulunulan
bakanlığa bildirmekle yükümlüdür.” hükmü,
“İsteklilerin ceza sorumluluğu” başlıklı 59’uncu maddesinde “Taahhüt
tamamlandıktan ve kabul işlemi yapıldıktan sonra tespit edilmiş olsa dahi, 17 nci maddede
belirtilen fiil veya davranışlardan Türk Ceza Kanununa göre suç teşkil eden fiil veya
davranışlarda bulunan gerçek veya tüzel kişiler ile o işteki ortak veya vekilleri hakkında Türk
Ceza Kanunu hükümlerine göre ceza kovuşturması yapılmak üzere yetkili Cumhuriyet
Savcılığına suç duyurusunda bulunulur. Hükmolunacak cezanın yanısıra, idarece 58 inci
maddeye göre verilen yasaklama kararının bitiş tarihini izleyen günden itibaren uygulanmak
şartıyla bir yıldan az olmamak üzere üç yıla kadar bu Kanun kapsamında yer alan bütün
kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan mahkeme kararıyla 58 inci maddenin
ikinci fıkrasında sayılanlarla birlikte yasaklanırlar.” hükmü yer almaktadır.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ve başvuru sahibi isteklinin üçüncü iddiasına
ilişkin olarak yapılan tespitler ile anılan istekli tarafından şikâyet ve itirazen şikâyet
başvurusunda ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl olan 2013 yılına ait bilanço ve gelir
tablosunun sunulamadığı ve söz konusu belgelerin eksik olduğunun ifade edildiği birlikte
dikkate alındığında, anılan isteklinin uyuşmazlık konusu ihalede yeterlilik şartlarını
taşıyabilmesi için 2013 yılının bilanço ve gelir tablosunun sunulması gerektiğinin farkında
olduğu ve anılan istekli tarafından sunulan teklif dosyasının, söz konusu belgelerin
bulunmadığı bilinerek verildiği, bu şekilde ihaleye katılım için geçerli bir teklif verilmemesi
durumunun başvuru sahibinin iradesi dahilinde gerçekleştiği, esasen başvuru sahibinin
ihalenin üzerinde bırakılmasından sonra geçerli bir teklif vermediğini ileri sürerek
8
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/018
: 16
: 11.03.2015
: 2015/UY.II-773
değerlendirme dışı bırakılmasını talep etmesinin, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun
30’uncu maddesinde yer alan “…Verilen teklifler, zeyilname düzenlenmesi hali hariç,
herhangi bir sebeple geri alınamaz ve değiştirilemez.” hükmünde ifade edilen yasağın etkisiz
kalması sonucunu doğurduğu, dolayısıyla anılan Kanun’un beşinci maddesinde bahsedilen
temel ilkelerin ihlal edilmesi şeklinde hukuka aykırılığın ortaya çıktığı ve bu durumun 4734
sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 17’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan
“ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak” fiili kapsamında olduğu anlaşıldığından;
idarenin anılan Kanun’un 17’nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ile 58’inci ve 59’uncu
maddeleri çerçevesinde işlem tesis etmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici
işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Çıtaklar İnş. Mak. San. ve
Tic. A.Ş.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması, ayrıca söz konusu istekli hakkında
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 17’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ile anılan
Kanun’un 58 ve 59’uncu maddeleri çerçevesinde işlem tesis edilmesi ve bu aşamadan sonraki
ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ
edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare
Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici
işlem belirlenmesine,
Oyçokluğu ile karar verildi.
Mahmut GÜRSES
Başkan
Kazım ÖZKAN
II. Başkan
Ahmet ÖZBAKIR
Kurul Üyesi
Mehmet Zeki ADLI
Kurul Üyesi
Hasan KOCAGÖZ
Kurul Üyesi
Hamdi GÜLEÇ
Kurul Üyesi
Mehmet AKSOY
Kurul Üyesi
9
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/018
: 16
: 11.03.2015
: 2015/UY.II-773
KARŞI OY
İnceleme konusu ihalede,
Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvurusunda “İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıl
olan 2013 yılına ait bilançonun veya eşdeğer belgelerin, 2013 yılına ait toplam ciroyu
gösteren gelir tablosunun sunulamadığı” şeklinde belirtilen 3’üncü iddiasının incelenmesi
sonucunda Kurul çoğunluğunca, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklifi ekinde 2012
yılına ait bilanço ve gelir tablosunun sunulduğu, ancak ihalenin 2014 yılı Ekim ayında
yapıldığı göz önüne alındığında, ihaleden önceki yıla ait bilanço ve gelir tablosunun
sunulmasının gerektiği, istenilen oranların 2013 yılı ile sağlanamaması halinde ise 2012 yılına
ait bilanço ve gelir tablosunun sunulmasının mümkün olmadığı, buna göre 2013 yılına ait
bilanço ve gelir tablosu sunmadan 2012 yılına ait bilanço ve gelir tablosu sunulmasının
mevzuata aykırı olduğu gerekçesine dayanılarak anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı
bırakılması gerektiğine ilişkin “Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.
Yapılan incelemede, Çıtaklar İnş. Makine San. Tic. A.Ş.’nin 18.11.2014 tarihli itirazen
şikâyet başvurusu hakkında Kurulca alınan “başvurunun reddine” ilişkin 26.11.2014 tarihli ve
2014/UY.IV.-3850 sayılı kararın iptali istemiyle aynı istekli tarafından Ankara 2’nci İdari
Mahkemesinde açılan davaya ilişkin olarak anılan Mahkeme tarafından verilen 23.01.2015
tarihli ve E:2014/2097,K:2015/88 sayılı karar uyarınca dava konusu işlemin iptaline karar
verildiği, ilgili Mahkeme kararına istinaden Kurulca alınan 18.02.2015 tarih 2015/MK-78
sayılı karar uyarınca da başvuruya ilişkin olarak esasın incelenmesine karar verildiği,
Öte yandan, idarece gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde
idarenin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olan başvuru sahibini sözleşmeye davet
ettiği, ancak başvuru sahibinin sözleşme yapmaya gelmemesi üzerine 16.12.2014 tarihinde 3
nolu ihale komisyonu kararı alınarak başvuru sahibinin geçici teminatının irat kaydedilmesine
ve ekonomik açıdan en avantajlı 2’nci teklif sahibi Gürdağ Yapı San. İnş. Müh. ve Tic.
A.Ş.’nin sözleşmeye davet edilmesine karar verildiği, 06.01.2015 tarihinde alınan 4 no’lu
ihale komisyon kararında ise söz konusu isteklinin de kanuni süresi içinde sözleşme yapmaya
gelmemesi üzerine geçici teminatının irat kaydedilmesine ve söz konusu ihalenin iptal
edilmesine karar verildiği,
Anlaşılmıştır.
Kararda da açıklandığı üzere, ekonomik ve mali yeterlilik kapsamında bilanço veya
eşdeğer belgelere ilişkin istenilecek belgeler Yapım İşleri Uygulama Yönetmeliği’nin
“Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 35’inci maddesinde ayrıntılı bir şekilde
düzenlenmiştir.
Diğer yandan, konu Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin
belgeler” başlıklı 36’ncı maddesinde de ayrıntılı olarak açıklanmıştır.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri kapsamında ihale işlem dosyası incelendiğinde,
başvuru sahibi istekli tarafından teklif dosyası içinde 2012 yılına ait bilanço ve gelir
tablosunun sunulduğu, ancak ihalenin 2014 yılı Ekim ayında yapıldığı göz önüne alındığında,
ihaleden önceki yıla ait bilanço ve gelir tablosunun sunulmasının gerektiği, istenilen oranların
10
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/018
: 16
: 11.03.2015
: 2015/UY.II-773
2013 yılı ile sağlanamaması halinde ise, 2012 yılına ait bilanço ve gelir tablosunun sunulması
mümkün olduğu, buna göre 2013 yılına ait bilanço ve gelir tablosu sunmadan 2012 yılına ait
bilanço ve gelir tablosu sunulmasının mevzuata aykırı olduğu, bu nedenle başvuru sahibinin
teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak söz konusu ihalede düzeltici işlem tesis edilmesi
gerektiği yönünde Kurulca verilen karar yerinde bulunmakla birlikte,
Aynı ihaleye ilişkin olarak Kurulca alınan 26.11.2014 tarihli ve 2014/UY.IV.-3850
sayılı kararı sonrasında idarece ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olan başvuru
sahibinin sözleşmeye davet edildiği, ancak başvuru sahibinin sözleşme yapmaya gelmemesi
üzerine 16.12.2014 tarihinde ihale komisyonunca alınan 3 no’lu karar uyarınca, başvuru
sahibinin geçici teminatının irat kaydedilmesine ve ekonomik açıdan en avantajlı 2’nci teklif
sahibi Gürdağ Yapı San. İnş. Müh. ve Tic. A.Ş.’nin, anılan Yönetmeliğin “İhale üzerinde
kalan isteklinin sözleşmeyi imzalamaması” başlıklı 69’uncu maddesinin birinci fıkrasındaki
“İhale üzerinde kalan isteklinin ihale tarihinde Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü
fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olmadığına dair
belgeleri veya kesin teminatı vermemesi ya da sözleşme imzalamaması durumunda, Kanunun
44 üncü maddesi hükümlerine göre, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif fiyatının,
ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, bu teklif sahibi istekliyle sözleşme
imzalanabilir.” hükmü uyarınca sözleşmeye davet edilmesine karar verildiği, 06.01.2015
tarihinde alınan 4 no’lu ihale komisyon kararında ise, söz konusu isteklinin de kanuni süresi
içinde sözleşme yapmaya gelmemesi üzerine geçici teminatının irat kaydedilmesine ve söz
konusu ihalenin iptal edilmesine karar verildiği görülmüş olup, bu itibarla başvuru sahibinin
üçüncü iddiası hakkında karar verilmesine yer olmadığı kararının verilmesi gerektiği
değerlendirilmiştir.
Açıklanan nedenlerle, uyuşmazlığa konu ihalede başvuru sahibinin 3’üncü iddiası
kapsamında “İtirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki
düşüncemizle, bu iddiaya ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen karara katılmıyoruz.
Mahmut GÜRSES
BAŞKAN
Kazım ÖZKAN
II. BAŞKAN
11
Pro Özellikler
Arama, arşiv, not alma ve PDF indirme için Pro üyelik gerekli.
Arşiv & Notlar
Kararları arşivlemek ve not almak için Pro üyelik gereklidir.