KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/025
: 9
: 15.04.2015
: 2015/UY.II-1061
Benzer bir duruma ilişkin olarak, tüzel kişi yüklenicinin iş deneyim belgesine sahip
ortağının teminat süresinin bitiminden önce ortaklıktan ayrılması, ölümü veya iflası
durumunda oluşacak hukuki duruma yönelik, Kamu İhale Kurulunun 16/08/2010 tarihli ve
2010/DK.D-135 sayılı Kararında, “Tüzel kişiliğin iş deneyim belgesine sahip ortağının
teminat süresinin bitiminden önce ortaklıktan hastalık ve benzeri nedenlerle ayrılması
durumunda, gerek tüzel kişilik gerekse iş deneyim belgesine sahip ortak hakkında 4735 sayılı
Kanunda öngörülen kesin teminatın gelir kaydedilmesi ve yasaklamaya ilişkin yaptırımların
uygulanmasına, karar verilmiştir. Bu çerçevede; söz konusu Kurul Kararı uyarınca, tüzel kişi
ortağının adına düzenlenmiş iş deneyim belgesi kullanmak suretiyle yükleniminde bulunan işi
almış olan tüzel kişilik hakkında, bu ortağın teminat süresinin bitiminden önce ortaklıktan
hastalık veya benzeri nedenlerle ayrılması durumunda, iş deneyim belgesine sahip ortak ile
birlikte 4735 sayılı Kanunda öngörülen kesin teminatın gelir kaydedilmesi ve yasaklamaya
ilişkin yaptırımların uygulanması söz konusu olacaktır. Bu durumda, %50-%50 ortaklık
yapısı içinde ortakların tüzel kişiliğe, iş deneyim belgesi yerine geçmek üzere mezuniyet
belgelerini kullandırması ve ihalenin bu tüzel kişilik üzerinde kalmasını sağlaması sonucunda
da, sözü edilen Kurul Kararında öngörülen hukuki sonuçların bu tüzel kişi ve mezuniyet
belgesi sahibi ortakları için de uygulanması gerektiği değerlendirilmektedir.
Gerçekten, 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesi ile Yapım İşleri İhaleleri Uygulama
Yönetmeliğinin 39 uncu maddesi uyarınca yüklenici tarafından kamu veya özel sektöre bedel
içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin
olarak ancak; son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan yapım işleri için iş bitirme belgesi
düzenlenebilecek olup, iş deneyim belgelerinin hangi koşullarda düzenlenebileceği açıkça
hükme bağlanarak bu açıdan idareler için bir bağlı yetki öngörülmüştür. Bu durumda kanun
koyucu, gerçekleştirilen yapım işine yönelik iş deneyim belgesi düzenlenebilmesi için bu işin
geçici kabulünün son onbeş yıl içinde yapılması koşulunu aramıştır. Ancak; idarelerin iş
deneyim belgeleri düzenleme koşulları bulunmaksızın ya da bu belgelerin geçerliğini
etkileyen bir hukuka aykırılığı tespit etmelerine rağmen, bu belgeleri düzenlemeleri
durumunda ise idari işlemin sebep unsuru yönünde hukuka aykırı olması söz konusu
olabilecektir.
4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinde mesleki ve teknik yeterlik kriteri
kapsamında iş deneyim belgelerinin öngörülmesinde amaç, ihaleye, benzer nitelikte işleri
gerçekleştirmiş ve bu işlerin gerçekleştirilmesinde deneyim sahibi isteklilerin katılımının
sağlanmasıdır. Bu deneyim, tüzel kişilerin kendisine ait olabileceği gibi bir ortaklık ilişkisi
içinde yarıdan fazla hisseye sahip olan ortağa da ait olabilecektir. Benzer şekilde, Anayasa
Mahkemesince yukarıda aktarılan iptal kararından önceki hukuki duruma göre de, her iki
ortağın da mühendis olup % 50-% 50 ortak olduğu tüzel kişiliklerde de mühendis ortakların
sahip oldukları mezuniyet belgelerine binaen tüzel kişiliğe deneyimlerini aktarmaları söz
konusu olabilmektedir. Bu nedenle de kanun koyucu 4734 sayılı Kanunun 10 uncu
maddesinde, tüzel kişilerin bir ortaklığa dayalı olarak iş deyimini tevsik etmeleri durumunda,
deneyim sahibi kişinin deneyimi ile mesleki bilgi ve tecrübesinin teminat süresi boyunca
yürütülen işe aktarması zorunluluğunu öngörmüştür. Aksi durumun kabulü halinde,
sözleşmeye ilişkin ihale sürecinde ortaklara ait bu iş deneyim belgesinin ya da iş deneyim
belgesi yerine geçen mezuniyet belgesinin sunulmasının da bir anlamı olmayacak ve bu
durum iş deneyim belgesinin yeterlik kriteri olarak öngörülmesindeki amaca da aykırı sonuç
doğuracaktır.
Ayrıca ifade etmek gerekmektedir ki; “sözleşme tasarısı” ihale dokümanının
içeriğinde yer alan bir kavramı ifade etmekte olup, işin bu tasarıda yer alan düzenlemelere
uygun olarak gerçekleştirilmesi gerektiği de açıktır. Gerçekten, 4735 sayılı Kanunun 5 inci
maddesi uyarınca, idarelerce yapılacak sözleşmeler Tip Sözleşme hükümleri esas alınarak
düzenlenmekte olup, aynı Kanunun 4 üncü maddesinin 2 nci fıkrası uyarınca da, bu Kanunda
6