KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/028
: 6
: 29.04.2015
: 2015/UM.II-1187
kararıyla kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanmış olanların dolaylı olarak dahi kendileri
veya başkaları adına hiçbir şekilde ihalelere katılamayacakları hükme bağlanmıştır. Kamu
İhale Genel Tebliği’nde bu konu ile ilgili olarak, haklarında ihalelere katılmaktan yasaklama
kararı bulunanların bir tüzel kişi veya başka bir gerçek kişi adına teklif vererek ihaleye
katılmaları halinde istekli durumunda olanların, maddede belirtilen yasağa rağmen ihaleye
katılmış sayılacağı ve ihale dışı bırakılarak geçici teminatının gelir kaydedilmesi gerektiği
yönünde açıklama yapılmıştır.
4734 sayılı Kanun’da, yasaklamanın gerçek veya tüzel kişilerin ortakları ve ortağı
oldukları şirketlere sirayetinde şirketlerin ortaklık yapısı ve sermaye payları esas alınarak
yasaklama kararının sirayet edeceği kişiler belirlenmiş olmakla birlikte, kanun koyucunun
ayrıca hakkında yasaklama kararı bulunanların dolaylı olarak dahi ihalelere katılmalarını
istemediği gözden kaçırılmamalıdır.
İhalelere katılamayacak olanlar, haklarında yasaklama kararı bulunan kişilerin
kendileri olmakla birlikte, kamu ihalelerine katılmaktan yasaklı olmayan şirketler, ihaleye
katılamayacak olan kişiler vasıtasıyla ihalelere katılmışlarsa, söz konusu şirketlerin 4734
sayılı Kanun’un 11’inci maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir.
Doğrudan doğruya temsil, kendisine yetki verilmiş olan temsilcinin yapmış olduğu
hukuki işlemin hüküm ve sonuçlarının işlemin yapıldığı andan itibaren doğrudan doğruya
temsil olunana ait olmasıdır. Doğrudan doğruya temsilin söz konusu olabilmesi için,
temsilcinin temsil yetkisine sahip olması ve temsil olunan adına ve hesabına hareket etmesi
gerekir. İhaleye katılmak isteyen istekli veya temsilciler yönünden 4734 sayılı Kanun ile fiil
ehliyetine bir kısıtlama getirilmiştir. Buna göre, ihalelere katılmaktan yasaklı olanlar kendileri
veya başkaları adına ihaleye teklif veremeyecek ve alt yüklenici olamayacaktır.
Hakkında yasaklama kararı verilenlerin ortak oldukları sermaye şirketi hakkında da
yasaklama kararı verilebilmesi için, hakkında yasaklılık kararı verilen kişinin ortağı olduğu
şirketin sermayesinin yarısından fazlasına sahip olması gerekmekle birlikte, 4734 sayılı
Kanun’un 11’inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, 4734 sayılı Kanun ve diğer
kanunlar gereğince geçici veya sürekli olarak idarelerce veya mahkeme kararıyla kamu
ihalelerine katılmaktan yasaklanmış olanların doğrudan, dolaylı veya alt yüklenici olarak
kendileri veya başkaları adına hiçbir şekilde ihalelere katılamayacaklarının da hükme
bağlandığı dikkate alındığında, temsile yetkili müdürü yasaklı olan bir şirketin yasaklı bir
gerçek kişinin yönetiminde ihalelere teklif vermesinin hukuken mümkün bulunmadığı, bu
şekilde ihaleye teklif veren şirketin ihale dışı bırakılarak geçici teminatının gelir kaydedilmesi
ve şirket hakkında yasaklama kararı verilmesi gerektiği anlaşılmıştır. Zira, şirketi temsile
yetkili olan kişinin şirkette hakim etkisi olmakta, bu nedenle katılım yasağının ortaklık
oranına bakılmaksızın bu kişileri de kapsaması gerekmektedir. Aksi durumda, ihaleye katılan
tüzel kişilerden sermaye şirketlerinde hisse olarak çoğunluğa sahip olmaları nedeniyle şirketin
4