Sabiha Gökçen Havalimanı 2. Pist ve Mütemmimleri 1. Etap İşleri (Deplaseler, Yollar ve Tüneller)
Karar No: 2015/UY.I-2191
İKN: 2014/20125
Karar İçeriği
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/048
: 1
: 12.08.2015
: 2015/UY.I-2191
TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:
Başkan: Mahmut GÜRSES
Üyeler: Ali Kemal AKKOÇ, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ,
Mehmet AKSOY
BAŞVURU SAHİBİ:
Seza İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.- Açılım İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Yapı STS İnş. Taah. Mad.
San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı,
İlkbahar Mah. Galip Erdem Cad. 607. Sok. No:17 Çankaya/ANKARA
İHALEYİ YAPAN İDARE:
Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü,
Emniyet Mahallesi Mevlana Bulvarı Konya Yolu Üzeri No: 32 06330
Yenimahalle/ANKARA
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2014/20125 İhale Kayıt Numaralı “Sabiha Gökçen Havalimanı 2. Pist ve Mütemmimleri 1.
Etap İşleri (Deplaseler, Yollar ve Tüneller)” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü tarafından 05.08.2014 tarihinde
belli istekliler arasında ihale usulü ile gerçekleştirilen “Sabiha Gökçen Havalimanı 2.Pist Ve
Mütemmimleri 1. Etap İşleri (Deplaseler ,Yollar ve Tüneller)” ihalesine ilişkin olarak Seza
İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.- Açılım İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Yapı STS İnş. Taah. Mad. San.
ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının şikayet başvurusu üzerine Kurulun 11.03.2015 tarihli ve
2015/UY.IV-813 sayılı kararı ile “başvurunun reddine” karar verildiği, söz konusu Kurul
kararının iptali istemiyle açılan davada Ankara 3. İdare Mahkemesinin 21.05.2015 tarihli ve
E:2015/564, K:2015/861 sayılı kararı ile “dava konusu işlemin iptaline” karar verilmesi
üzerine 17.06.2015 tarih ve 2015/MK-264 sayılı Kurul Kararı ile esasın incelenmesine
geçilmiştir.
Başvuruya ilişkin olarak 2015/606-01 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında
yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 23.01.2015 tarihli ve 6214 sayılı kesinleşen ihale
kararı ile ihalenin YSE Yapı San. ve Tic. A.Ş. üzerinde bırakıldığı, İş Ortaklığı olarak teklif
verdikleri ihalede ekonomik açıdan ikinci en avantajlı teklif sahibi olarak firmalarının
belirlendiğinin bildirildiği,
İş Ortaklıklarının 10.02.2015 tarihinde haricen aldıkları duyuma göre (İş Ortaklıklarını
oluşturan şirketlere faks yoluyla gelen ihbar mektubuna göre) ihale üzerinde bırakılan YSE
Yapı San. ve Tic. A.Ş.nin ihalede yeterlik kriteri olarak öngörülen ve teklif zarfı içerisinde
sunduğu iş deneyim belgesinin (iş denetleme belgesi) mevzuata aykırı olarak düzenlendiği,
idare tarafından istenilen iş deneyim belge tutarını karşılamadığı,
1
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/048
: 1
: 12.08.2015
: 2015/UY.I-2191
YSE Yapı San. ve Tic. A.Ş.nin şikayete konu ihalede % 50’den fazla hisse sahibi
ortağı Mahmut Yünter’e ait Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenen 01.03.2006
tarihli ve 0436 sayılı İş Denetleme Belgesini sunduğu, ilgilinin mesleği ile ilgili olarak
hissesine düşen belge tutarının 1.098.813.254 ABD Doları olarak belirtildiği, belgede belge
sahibi kişinin görev yaptığı tarihin 10.10.1988-10.08.2001 tarihi olarak belirtilmiş olmakla
birlikte doğru olan tarihin 06.07.1992-10.08.2001 olduğu, dolayısıyla belge tutarının ancak
06.07.1992 tarihinden sonraki imzası olan hakedişler dikkate alınarak belirlenmesi gerektiği,
bu tarihten önceki imzası olmayan hakedişlerin belge tutarında dikkate alınmaması gerektiği,
Bu belirlemeye göre oluşan iş denetleme belgesinin tutarının bahse konu ihalede iş
deneyim belgesine ilişkin yeterlik kriterini karşılamadığı, belgeyi düzenleyen Karayolları
Genel Müdürlüğünden belgeye konu işe ilişkin hakedişler istenilerek buna ilişkin işlem tesis
edilmesi gerektiği,
Nitekim aynı konuya ilişkin alınmış 30.01.2014/UY.III-630 sayılı Kurul kararının
bulunduğu,
Söz konusu iddianın ihale sürecinde veya kesinleşen ihale kararının tebliği ile
öğrenilmediği ve öğrenme imkanının bulunmadığı, 10.02.2015 tarihinde öğrenildiği, bu
tarihten itibaren 10 günlük süre içerisinde 18.02.2015 tarihinde idareye şikayette
bulunulduğu, idarenin 23.02.2015 tarih ve 16893 sayılı şikayete cevap yazısının 26.02.2015
tarihinde kendilerine tebliğ edildiği,
Bununla birlikte başvuru sahibi İş Ortaklığının Kurum kayıtlarına giren 02.07.2015
tarihli ve 55692 sayılı ek dilekçesinde yukarıda belirtilen iddia konuları tekrar edilerek
Karayolları Genel Müdürlüğünden edinilen bilgiden Mahmut Yünter’in iş deneyim
belgesinde azalma meydana geldiğinin, bu konuya ilişkin sunulan tablonun incelenmesinde
Mahmut Yünter’in 10.10.1988-06.07.1992 tarihleri arasında kontrol şefi sıfatıyla çalıştığı,
aynı dönemde 3 kontrol şefinin de görev yaptığı, kontrol şefi sıfatıyla çalıştığı döneme ait
belge tutarının 198.457.916,35 ABD Doları olduğu, 06.07.1992-16.01.2006 tarihleri arasında
ise kontrol başmühendisi sıfatıyla çalıştığı, kontrol başmühendisi olarak görev yaptığı döneme
ait tutarın ise 526.021.267,48 ABD Doları olduğu, söz konusu tabloda ilgilinin hissesine
düşen belgenin denetleme ve yönetme kısımları toplanarak belge tutarının 724.479.183,83
ABD Doları olarak hesaplandığı, idarenin hesaplama yönteminin hatalı olduğu,
Uygulama Yönetmeliği’nin 48’inci maddesinin altıncı bendine göre Mahmut
Yünter’in söz konusu işin hem denetleme hem de yönetme kısmında görev aldığı, denetleme
kısmında belge tutarının 198.457.916,35 ABD Doları, yönetme kısmında belge tutarının
anılan yönetmelik hükmü uyarınca 1/5 oranında dikkate alınacağından 105.204.253,50 ABD
Doları (526.021.267,48/5 =105.204.253,50) olduğu,
Dolayısıyla Mahmut Yünter’in hissesine düşen toplam tutarın 303.662.169,90
(198.457.916,35 +105.204.253,50) olduğu, iş deneyim belgesinin istenilen kriteri sağlamadığı
iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit
edilmiştir.
2
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/048
: 1
: 12.08.2015
: 2015/UY.I-2191
Bahse konu ihale birim fiyat teklif almak suretiyle belli istekliler arasında ihale usulü
ile yapılmış “Sabiha Gökçen Havalimanı 2. Pist ve Mütemmimleri 1. Etap İşleri (Deplaseler,
Yollar ve Tüneller)” yapımı işidir. 10.03.2014 tarihinde Ön Yeterliği yapılan ihalede 20 aday
ön yeterlik başvurusunda bulunmuş, İhale Komisyonunca 16 aday yeterli bulunarak
30.06.2014 tarih ve 34 sayılı Ön Yeterlik Değerlendirme Düzeltici İşlem Tutanağı
düzenlenmiştir. Ön Yeterlik Değerlendirme Sonuç Tutanağının ilgililere tebliğini müteakip
kısa listede yer almayan Nas İnş. San. Tic. A.Ş. & Kyıvmetrubud JSC & YDA İnş. San. ve
Tic. A.Ş. İş Ortaklığının şikayet başvurusunun idarece 08.07.2014 tarihinde reddi üzerine
anılan İş Ortaklığının 22.07.2014 tarihinde Kuruma itirazen başvurusunda bulunduğu,
08.08.2014 tarih ve 78378 sayılı yazı ile kısa listeye alınan firmaların 02.09.2014 tarihinde
teklif vermeye davet edildikleri, idarece itirazen şikayet başvurusuna ilişkin Kurul kararı
alınmadan 02.09.2014 tarihinde kısa listeye alınan ve teklif vermeye davet edilen 16 adaydan
14’ünün ihaleye teklif verdiği, Nas İnş. San. Tic. A.Ş. & Kyıvmetrubud JSC & YDA İnş. San.
ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının Kuruma yaptığı itirazen şikayet başvurusuna ilişkin olarak
Kurulun 26.09.2014 tarih ve 2014/UY.I-3255 sayılı kararıyla anılan İş Ortaklığının ön
yeterlik değerlendirmesinde değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olduğuna bununla
birlikte eşit muameleden yapılan inceleme sonucunda “1)Alsim Alarko San. Tes. ve Tic. A.Ş.,
2) Elitbay İn. Dan. Oto. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. & Öztaş İnş. Malz. AŞ. & NTF İnş. Tic. Ltd. &
Yertaş İnş. Turz. San. ve Mad. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, 3) Şenbay Madencilik Turz. İnş. Nak.
San. ve Tic. A.Ş. & Özgün Yapı San. ve Tic. A.Ş. & Aga Enerji Nak. Mad. San. ve Tic. A.Ş. İş
Ortaklığı 4) Tav Tepe Akfen Yatırım İnşaat ve İşletme A.Ş.nin söz konusu kararda belirtilen iş
deneyim belgelerinin bahse konu iş deneyim belgelerinin ön yeterlik değerlendirmesinde
dikkate alınmaması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden
gerçekleştirilmesi gerektiği hususunda 4734 sayılı Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci
fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine” karar verildiği,
21.01.2015 tarihli ve 1 sayılı İhale komisyonu kararı ile 02.09.2014 tarihinde teklif
veren isteklilerden Doğuş İnş. ve Tic. A.Ş.nin teşekkür mektubu sunduğu gerekçesiyle,
Özdemir İnş. Tur. Enr. ve Tic. A.Ş. & Atay Taah. İnş. Yapı Tar. Kuyum. ve Üret. San. ve Tic.
A.Ş. & Dalgıçlar İnş. Mad. San. ve Tic. A.Ş. & Eferay Yapı Tic. A.Ş. & Tekfem Yapı Tic.
A.Ş. İş Ortaklığı birim fiyat teklif cetvelinde yer alan muhtelif iş kalemlerinde “0,00TL” teklif
verdiği gerekçesiyle, Alsim Alarko San. Tes. ve Tic. A.Ş., Elitbay İn. Dan. Oto. İç ve Dış Tic.
Ltd. Şti. & Öztaş İnş. Malz. AŞ. & NTF İnş. Tic. Ltd. & Yertaş İnş. Turz. San. ve Mad. Tic.
Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Şenbay Madencilik Turz. İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş. & Özgün Yapı
San. ve Tic. A.Ş. & Aga Enerji Nak. Mad. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı ve Tav Tepe Akfen
Yatırım İnşaat ve İşletme A.Ş. 26.09.2014 tarihli ve 2014/UY.I-3255 sayılı Kurul kararı
üzerine değerlendirme dışı bırakılmasına, idarece geçerli teklifler üzerinden sınır değer
belirlenerek sınır değerin altında teklif sunan Limak İnş. San. ve Tic. A.Ş. & Cengiz İnş. San.
ve Tic. A.Ş. & Kolin İnş. Turz. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı, Makyol İnş. San. Tur. ve Tic.
A.Ş. & Güler Mak Ağır San. İnş. Taah. A.Ş. İş Ortaklığı, Özaltın İnş. Tic. ve San. A.Ş. &
Mön İnş. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,Yüksel İnş. A.Ş. & Söğüt İnş. Taah. Pet. Mad. Gıd.
Nak. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. & Doruk Proje İnş. Taah. Mad. Jeo. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş
Ortaklığının tekliflerinin aşırı düşük teklif olduğu tespiti yapılarak bu isteklilerden 11.09.2014
tarihinde aşırı düşük teklif açıklamasında bulunulması istenildiği, ancak anılan isteklilerin
aşırı düşük teklif açıklamaları yeterli bulunmayarak teklifleri değerlendirme dışı
bırakılmasına, bununla birlikte Nurol İnş. ve Tic. A.Ş.,Tekfen İnş. ve Tes. A.Ş., ve İntekar
Yapı Turz. Elk. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. & Demce Yapı İnş. San. ve Tic. A.Ş. & Öz Aras
Grup İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. & Dido-Ray Yapı San. Tic. A.Ş. & ZDL Mad. Yapı İml.
3
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/048
: 1
: 12.08.2015
: 2015/UY.I-2191
San. Tic. A.Ş. & Emi Yol Yapı A.Ş. & Zeydanlı Tur İnş. San. Tic. A. Ş. İş Ortaklığı teklif
geçerlik süresini uzatmadığından değerlendirme dışı bırakılmasına, Seza İnş. San. Tic. Ltd.
Şti. & Açılım İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. & Yapı STS İnş. Taah. Mad. San. ve Tic. A.Ş. İş
Ortaklığı ile YSE Yapı San ve Tic. A.Ş.nin tekliflerinin geçerli sayılmasına ve ihalenin YSE
Yapı San ve Tic. A.Ş. üzerinde bırakılmasına, ekonomik açıdan ikinci en avantajlı teklif
sahibi olarak Seza İnş. San. Tic. Ltd. Şti. & Açılım İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. & Yapı STS İnş.
Taah. Mad. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının belirlenmesine karar verildiği, komisyon
kararının 21.01.2015 tarihinde yönetim kurulu tarafından onaylandığı görülmüştür.
Akabinde başvuru sahibinin 18.02.2015 tarihinde idareye şikayet başvurusunda
bulunduğu ve idarenin 23.02.2015 tarihli ve 16893 sayılı yazısı ile şikayetin reddedildiği,
Daha sonra Karayolları Genel Müdürlüğü ile muhtelif yazışmaların yapıldığı, en son
29.04.2015 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihale sürecine ilişkin hususlar tekrar edilerek“….
Devam eden süreçte Satın Alma ve İkmal dairesi Başkanlığına ulaşan ve YSE Yapı
San. ve Tic. A.Ş.nin sunmuş olduğu 1.098.813.254 $ tutarlı Mahmut Yünter’e ait iş deneyim
belge tutarının belge düzenlenmesine esas tutarından farklı olduğu iddiaları Karayolları
Genel Müdürlüğüne 03-16/02/2015 tarih ve 10657-14867 sayılarla sorulmuş, Karayolları
Genel Müdürlüğünden alınan 09-12/02/2015 tarih ve 23784-27007 sayılı cevabi yazılarda söz
konusu iş deneyim belge tutarının 724.479.183,83 $ olduğu beyan edilmiş, yeni belge
düzenlenip düzenlenmediği ile 1.098.813.254 $ tutarlı belgenin nasıl düzenlendiğine ilişkin
başkaca bilgi verilmemiştir.
İhale yetkilisince görevlendirilen raportörün değerlendirme ve sonuç bölümünde;
…
‘Ancak Satın Alma ve İkmal dairesi Başkanlığından alınan 13.02.2015 tarihli 14429
sayılı yazı ve eklerine ilişkin yapılan incelemede; ihale konusu işe katılan istekli YSE Yapı
San. ve Tic. A.Ş.nin teklif ekinde sunmuş olduğu Karayolları Genel Müdürlüğünden alınan
01.03.2006 tarihli ve B091TCK01302-395.05.436 sayılı Mahmut Yünter adına tanzim edilen
iş denetleme belgesine ilişkin alınan 02.02.2015 tarihli ve 13304 sayılı dilekçeye istinaden
ilgilinin mesleği ile ilgili olarak hissesine düşen belge tutarı ve iş deneyim belgesinin dağılımı
ile ilgili tereddüt hasıl olmuş ve konunun açıklığa kavuşturulmasını teminen İdaremizce
03.02.2015 tarihli ve 61053865-10657 sayılı ve 11.02.2015 tarihli ve 61053865-13032 sayılı
yazılar ile Karayolları Genel Müdürlüğüne gönderilmiş olup, konuya ilişkin Karayolları
Genel Müdürlüğünden alınan 09.02.2015 tarihli ve 23766289-755/23784 sayılı ve 12.02.2015
tarihli ve 23766289-755//27007 sayılı yazılar ile eklerinde Mahmut Yünter adına tanzim
edilen iş denetleme belgesinde mesleği ile ilgili olarak hissesine düşen belge tutarı
hesaplamaları ve teklif ekinde sunulan iş denetleme belgesinde belirtilen belge tutarı
arasında fark olduğu görülmektedir.
Kamu İhale Kanunu’nun 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (h) bendi (bu
maddede belirtilen bilgi ve belgeleri vermeyen veya yanıltıcı bilgi ve/veya sahte belge verdiği
tespit edilen ….bu durumda olanlar ihale dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir)
hükmü gereği YSE Yapı San. ve Tic. A.Ş.nin değerlendirme dışı bırakılması, 4734 sayılı
Kanunu’nun 17’nci maddesi kapsamında yasaklama yapılıp yapılmayacağı hususunun ise
ihale komisyonunca değerlendirilmesi gerekmektedir.
…
Sonuç olarak, şikayete konu aşırı düşük teklif değerlendirmesinin Kamu İhale Genel
Tebliği’nin 45.1 maddesi hükümlerine aykırı olduğu, istekli Yüksel İnş. A.Ş.& Sögüt İnş.
Taah. Pet. Mad. Gıd. Nak. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.& Doruk Proje İnş. Taah. Mad. Jeo. Turz.
4
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/048
: 1
: 12.08.2015
: 2015/UY.I-2191
San. ve Tic. Ltd. Şti. ile YSE Yapı San.ve Tic. A.Ş.nin değerlendirme dışı bırakılması,
iddiaların yerinde olmadığına ve şikayet başvurusunun uygun bulunmaması ve ihale
komisyonunca düzeltici işlem tesis edilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır’
Denilmekte olup bu değerlendirmeler doğrultusunda;
Yüksel İnş. A.Ş.& Sögüt İnş. Taah. Pet. Mad. Gıd. Nak. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.& Doruk
Proje İnş. Taah. Mad. Jeo. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. (Ortak Girişim)nin 04.02.2015 tarihli
şikayet başvurusu 16.02.2015 tarih ve 14678 sayılı yazımızla reddedilmiştir.
Aynı gün idaremize ulaşan Seza İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.& Açılım İnş. Tic. ve San.
Ltd. Şti. &Yapı STS İnş. Taah. Mad. San. ve Tic. A.Ş. (Ortak Girişim)nin sunmuş olduğu
940.182.768 $ tutarlı Sebahattin Tümer’e ait iş deneyim belge tutarının belge düzenlenmesine
esas iş tutarından farklı olduğu iddiaları Karayolları Genel Müdürlüğüne 16.02.2015 tarih ve
14867 sayılı yazı ile yazımızla sorulmuş, Karayolları Genel Müdürlüğünden alınan
17.02.2015 tarih ve 29238 sayılı cevabi yazılarında 925.194.481,00 $ tutarlı yeni bir belge
düzenlendiği, 940.182.768 $ tutarlı belgenin iptal edildiği beyan edilmiştir.
16.02.2015 tarih ve 14954 sayılı raportör raporunun düzeltici işlem yönündeki
değerlendirmesini görüşmek üzere yapılan oturumda;
YSE Yapı San.ve Tic. A.Ş. ve
Seza İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.& Açılım İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. &Yapı STS İnş. Taah.
Mad. San. ve Tic. A.Ş (Ortak Girişim)nin bahis olunan durumları etraflıca değerlendirilmiş
olup;
Her iki isteklinin teklif zarfı kapsamında sunmuş oldukları iş deneyim belge
tutarlarının ihale komisyon kararının tanzim ve onayından sonra idaremize ulaşan
müracaatlar ve iddialar doğrultusunda araştırılması neticesinde;
Nasıl temin edildiklerinden ari olmak üzere, belge tutarlarının olması gerekenden
yüksek belirlenerek düzenlendiği, söz konusu belgelerin gerçek muhteviyatına belgeleri
düzenleyen kuruma yazılı müracaatımız neticesinde ulaşıldığı ve belge tutarlarına ilişkin
tereddütlerin Kanunun temel ilkelerinden saydamlığı ve güvenirliği zafiyete uğratacak
mahiyette olduğu,
Anılan belgelere ilişkin durumun ihale değerlendirme aşamasında tereddüt oluşturan
ve idarece teyidi yapılan bir işlem olarak değerlendirilmesinin isabetli olmayacağı, zira söz
konusu durum ihale kararından sonra sözleşme aşamasından önce olmak üzere,
kuruluşumuza yapılan bir ihbar üzerine gerçekleştiği ve muhteviyatı itibarıyla idareyi
yanıltıcı mahiyette olduğu,
Gerçek bir muamele veya duruma dayanmakla birlikte bu muamele veya durumu
mahiyet veya miktar itibarıyla gerçeğe aykırı şekilde yansıtan belgenin, muhteviyatı itibarıyla
yanıltıcı belge niteliğinde olacağı hususunda tereddüt bulunmadığı,
İsteklilerce teklif kapsamında sunulan iş deneyim belgelerinde yer alan bilgilere göre,
belgenin mevzuatta öngörülen şartlara uygun olmadığının anlaşılması durumunda, yada
bilgilerden herhangi birinin hatalı olması nedeni ile adına belge düzenlenen ve bu belgeyi
kullanan isteklilerin, tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması sonucuyla karşı karşıya
kalacağının açık olduğu,
İş deneyim belgesine hak kazanılıp kazanılmadığı, ilgili adına belge düzenlenip
düzenlenemeyeceği, iş deneyim tutarı, işin gerçekleşme oranı, görev yapılan süreler gibi
belgeyi düzenleyen idare ve belgeyi almaya hak kazanan kişiler dışında üçüncü kişilerin
muttali olması mümkün olmayan bilgilerde, belgenin uygun görülmemesine neden olabilecek
nitelikteki hata ve/veya noksanlıkların bulunup bulunmadığının kontrol edilmesi hususunda
belgeyi düzenleyen idareyle birlikte adına belge düzenlenen kişilerinde yükümlü olacağı,
Değerlendirmeleri doğrultusunda;
5
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/048
: 1
: 12.08.2015
: 2015/UY.I-2191
Anılan iş deneyim belgeleri ile ilgili Karayolları Genel Müdürlüğünce kuruluşumuza
bildirilen yeni belge tutarlarının, teklif zarfı kapsamında sunulan iş deneyim belge
muhteviyatlarını geçersiz kıldığı ve idareyi yanıltıcı mahiyette olduğu, 4734 sayılı Kanun’un
10’uncu maddesinin ““Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır” başlıklı
dördüncü fıkrasının (h) bendi “Bu maddede belirtilen bilgi ve belgeleri vermeyen veya
yanıltıcı bilgi ve/veya sahte belge verdiği tespit edilen…” hükmü uyarınca yanıltıcı bilgi belge
verdikleri tespit edildiğinden bahisle ihale dışı bırakılmaları gerektiği değerlendirilmesi ile
birlikte izahı yapılan durumun Kanun’un temel ilkelerinden saydamlığı, güvenirliği dolayısı
ile eşit muamele ve rekabeti zafiyete uğratacağı değerlendirilmektedir.
Komisyonumuzca yapılan nihai değerlendirme neticesinde;
YSE Yapı San.ve Tic. A.Ş. ve Seza İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.& Açılım İnş. Tic. ve San.
Ltd. Şti. &Yapı STS İnş. Taah. Mad. San. ve Tic. A.Ş (Ortak Girişim) ünvanlı isteklilerin ihale
dışı bırakılmasına ve geçerli teklif bulunmadığından bahisle Sabiha Gökçen Havalimanı
2.Pist ve Mütemmimleri 1. Etap İşleri (Deplaseler, Yollar ve Tüneller) işi ihalesinin iptal
edilmesine” karar verildiği,
Yönetim Kurulunun 30.04.2015 tarihli kararı ile 29.04.2015 tarihli komisyon kararı
onanmayarak “Karayolları Genel Müdürlüğü ile yapılan resmi yazışmalar sonucunda söz
konusu belgenin KGM tarafından düzenlendiği ve bu hususun ilgili Genel Müdürlükçe teyit
edildiği, belge içeriği ile ilgili yapılan itirazların değerlendirilmesi sonucunda da belge
tutarında sehven yanlışlık yapıldığı ancak bu yanlışlık sonucunda belgenin yeni tutarının, adı
geçen firmanın yeterliliğini etkilemediği ayrıca KGM tarafından sehven yapılan hatanın,
belgeyi kullanan firmaya atfedilecek bir kusur olmayacağı gerekçeleri ile ihale komisyon
kararının iptaline ve ihale sürecinin devamına oy birliği ile karar verildiği” akabinde
20.05.2015 tarihinde idarenin YSE Yapı San. ve Tic. A.Ş. ile sözleşmeyi imzalandığı
görülmüştür.
İhale ilan tarihi itibarıyla yürürlükte olan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama
Yönetmeliğinin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde,
“(1) Aday veya isteklilerden, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre
bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt ettikleri, ihale konusu iş veya benzer işlerdeki
deneyimlerini tevsik etmeleri için iş deneyim belgesi istenilmesi zorunludur.
(2) Aday veya istekliler tarafından, iş deneyimlerini tevsik için;
…
b) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü
yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,
…
işlerle ilgili deneyimlerini gösteren belgeler sunulur.” hükmü,
Aynı Yönetmeliğin “İş deneyim tutarının tespiti” başlıklı 46’ncı maddesinde
“(1) İş deneyim belgelerine, fiilen gerçekleştirilen, denetlenen veya yönetilen işlerin
tutarı olarak, devam eden işlerde ara hakediş raporlarındaki, geçici kabulü yapılmış işlerde
ise hakediş raporları ve varsa kesin hakediş raporundaki iş veya görevle ilgili tutarlar
herhangi bir güncelleştirmeye tabi tutulmadan yazılır.
(2) Bu tutar;
…
ç) Kontrol şefi ve şantiye şefi hariç denetleme görevlerinde bulunanların iş deneyimi,
denetledikleri işlerin lisans eğitimini aldıkları kendi mesleki alanları ile ilgili tutarları
6
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/048
: 1
: 12.08.2015
: 2015/UY.I-2191
üzerinden, işin tamamında veya bir kısmında aynı sıfat ve görev unvanı ile eşzamanlı görev
yapan birden fazla denetleme görevlisi bulunması halinde ise; görevlilerin sayısına bölünerek
bulunan tutarlar üzerinden,
d) Kontrol şefi ve şantiye şefi ile işin tümünden sorumlu olarak görevlendirilen kontrol
mühendisinin iş deneyimi, aldıkları lisans eğitimlerine bakılmaksızın denetledikleri işin
tamamı üzerinden
e) Yönetme görevlerinde bulunanların iş deneyimi yönettikleri tutarlar üzerinden,
ancak işin tamamında veya bir kısmında aynı sıfat ve görev unvanı ile eşzamanlı görev yapan
birden fazla yönetici olması halinde belge tutarı, yöneticilerin sayısına bölünerek bulunan
tutarlar üzerinden,
f) Sözleşme bedelinin en az % 80’i oranındaki işin bir kısmında denetleme, diğer
kısmında yönetme görevinde bulunanların iş deneyimi, (ç), (d) ve (e) bentlerinde belirtilen
esaslar dahilinde, denetledikleri ve yönettikleri iş tutarlarının toplamı üzerinden,
belirlenir.” hükmü,
Anılan Yönetmeliğin “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinin
altıncı fıkrasında
“(6) İş deneyim belge tutarlarının değerlendirilmesinde;
…
c) Gerçek kişilerce yönetim faaliyetleri nedeniyle alınan belge tutarları; beşte bir
oranında,
ç) Tüzel kişiliğin, en az bir yıldır yarısından fazla hissesine sahip gerçek kişi
ortağının,
1) Yarıdan fazla hisseye sahip olduğu tarihten önce almaya hak kazandığı iş
denetleme belgesi tutarı, belge sahibinin yarıdan fazla hisseye sahip olduğu tarihten itibaren
ilk beş yıl beşte bir oranında, daha sonraki yıllarda tam olarak,
2) Yarıdan fazla hisseye sahip olduğu tarihten itibaren almaya hak kazandığı iş
denetleme belgesi tutarı, belgeye hak kazanma tarihinden itibaren ilk beş yıl beşte bir
oranında, daha sonraki yıllarda tam olarak,
d) Tüzel kişiliğin, en az bir yıldır yarısından fazla hissesine sahip gerçek kişi ortağının
iş yönetme belgesi ile ihaleye katılmasında; beşte bir oranında,
e) (Değişik:RG-24/9/2013-28775) Sözleşme bedelinin en az % 80’i oranındaki işin bir
kısmında denetleme, diğer kısmında yönetme görevinde bulunanların belge tutarları,
denetledikleri ve yönettikleri iş tutarlarının üzerinden yukarıda belirtilen esaslar uyarınca,
dikkate alınır.” hükmü yer almaktadır.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Özel sektörde gerçekleştirilen yapım işlerinde iş
deneyim belgeleri ile alt yüklenici iş bitirme, iş denetleme ve iş yönetme” belgeleri başlıklı
41’inci maddesinde “…
41.4. Uygulama Yönetmeliğinin belge düzenleme koşullarına ilişkin 44’üncü
maddesinde denetleme ve yönetme belgesi düzenlenebilmesi için, sözleşme bedelinin en az %
80’i oranında denetleme veya yönetme görevinde bulunulmuş olmasının gerektiği,
Yönetmeliğin 46’ncı maddesinde, kontrol şefi ve şantiye şefi hariç denetleme görevlerinde
bulunanların iş deneyiminin, denetledikleri işlerin lisans eğitimini aldıkları kendi mesleki
alanları ile ilgili tutarları üzerinden belirleneceği, işin tamamında veya bir kısmında aynı
sıfat ve görev unvanı ile eşzamanlı görev yapan birden fazla denetleme görevlisi veya yönetici
bulunması halinde ise; bu tutarın görevlilerin veya yöneticilerin sayısına bölüneceği, hüküm
altına alınmıştır. Söz konusu hükümler uyarınca;
7
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/048
: 1
: 12.08.2015
: 2015/UY.I-2191
a) Örneğin; sözleşme bedeli 100.000 TL olan bir yapım işinde elektrik mühendisliği ile
ilgili işlerin tutarının 10.000 TL olduğu durumda, denetleme görevinde bulunan bir elektrik
mühendisine iş denetleme belgesi düzenlenebilmesi için, elektrik mühendisinin sözleşme
bedelinin kendi mesleki alanı ile ilgili 10.000 TL bölümünün en az % 80’i olan 8.000 TL.’lik
işte denetleme görevinde bulunması yeterli olacaktır. Söz konusu örneğe göre; iki elektrik
mühendisinin aynı sıfat ve görev unvanı ile eşzamanlı görev yapması halinde ise her iki
elektrik mühendisinin de en az 8.000 TL.’lik işte denetleme görevinde bulunması yeterli
olacak, ancak bu durumda ilgilinin mesleği ile ilgili olarak hissesine düşen iş denetleme belge
tutarı 8.000/2 = 4.000 TL olacaktır. Aynı örnekte, birinci elektrik mühendisinin 10.000 TL.’lik elektrik
işinin 2.000 TL bölümünde tek başına, 6.000 TL.’lik bölümünde ikinci elektrik mühendisi ile birlikte
denetleme görevinde bulunması durumunda ise birinci elektrik mühendisi elektrik işleri ile ilgili iş
bölümünün % 80’i olan (10.000 x 0,8) 8.000 TL’lik işte görevde bulunduğundan denetleme belgesi
almaya hak kazanacak, ikinci elektrik mühendisi ise işin % 80’inde görevde bulunmadığından
(6.000/10.000=0,60) belge alamayacaktır. Bu durumda birinci elektrik mühendisinin belge tutarı
2.000 TL + 6.000 /2 = 5.000 TL olacaktır.
b) Örneğin; sözleşme bedeli 200.000 TL olan bir işte, inşaat mühendisliği ile ilgili olarak
sözleşme bedelleri 60.000 TL ve 40.000 TL olan iki iş bölümünün olduğu ve her bir bölüm için bir
inşaat mühendisinin kontrol mühendisi olarak görevlendirildiği durumda, birinci bölümün kontrol
mühendisinin iş denetleme belgesi alabilmesi için 60.000 x 0,80 = 48.000 TL.’lik işte, ikinci kısmın
kontrol mühendisinin iş denetleme belgesi alabilmesi için ise 40.000 x 0,80 = 32.000 TL.’lik işte
denetleme görevinde bulunması yeterli olacaktır. Söz konusu örnekte birinci ve ikinci bölümün kontrol
mühendislerinin iş denetleme belgesi almaya hak kazanabilmesi için, denetledikleri iş tutarının, işin
tamamının sözleşme bedelinin en az % 80’i (200.000 x 0,80= 160.000 TL) olması koşulu
aranmayacaktır.
41.5. Uygulama Yönetmeliğinin 47’nci maddesinde, iş deneyim belgesi düzenlemeye
yetkili kurum ve kuruluşlarda, bir görevlendirme yazısına veya idari düzenlemeye dayalı
olarak, sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında fiilen görev yapmış olmak şartıyla, yapım
ve/veya teknik işlerden sorumlu olan; şube müdürü, proje müdürü, kontrol amiri, inşaat ve
tesisat müdürü ve yardımcıları ve bunlarla aynı teknik seviyede görev yapanlar, il müdürü ve
yardımcıları, bölge müdürü ve yardımcıları ile yapım ve/veya teknik işler daire başkanı ve
yardımcıları, yapım ve/veya teknik işlerden sorumlu genel müdür yardımcıları ve genel müdür
olarak görev yapanlara, iş yönetme belgesi düzenleneceği hüküm altına alınmış, Uygulama
Yönetmeliğinin 46’ncı maddesinde, yönetme görevlerinde bulunanların iş deneyim tutarının
yönettikleri tutarlar üzerinden belirleneceği, ancak işin tamamında veya bir kısmında aynı
sıfat ve görev unvanı ile eşzamanlı görev yapan birden fazla yönetici olması halinde belge
tutarının, yöneticilerin sayısına bölünerek bulunan tutarlar üzerinden hesaplanacağı
düzenlenmiştir.
41.5.1. Söz konusu hükümler uyarınca; iş yönetme belge tutarları, fiilen yönetme
görevinde bulunulan iş tutarları üzerinden belirlenecektir. Ancak işin tamamında veya bir
kısmında aynı sıfat ve görev unvanı ile eşzamanlı yönetme görevinde bulunan başka
görevliler de bulunması durumunda; yönetme görevinde bulunanların belge tutarlarının
hesaplanmasında, fiilen yönetme görevinde bulunulan iş kısımlarının dikkate alınması
gerekmekte olup görev alanı ile ilgili olmayan iş kısımlarının belge düzenlenmesi sırasında
dikkate alınması mümkün bulunmamaktadır. Örneğin, ihale edilen bir yapım işinde, yapım
işlerinden sorumlu iki şube müdürünün görevli olduğu, söz konusu şube müdürlerinin de farklı
daire başkanlarına/yardımcılarına bağlı bulunduğu durumda, şube müdürlerinin belge tutarlarının,
görev sınırları dahilinde fiilen yönettikleri ilgili iş kısımlarına ait sözleşme bedelleri üzerinden
hesaplanması, daire başkanlarının/yardımcılarının belge tutarlarının ise sorumlu oldukları
8
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/048
: 1
: 12.08.2015
: 2015/UY.I-2191
şube müdürlüklerine ait iş tutarları üzerinden belirlenmesi gerekmektedir….” açıklaması yer
almaktadır.
İncelemeye konu ihalenin Ön Yeterlik Şartnamesi’nin 7.5.1’nci maddesinde yeterlik
kriteri olarak “Aday tarafından 500.000.000 TRY (Türk Lirası)'den az olmamak üzere, ihale
konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin
sunulması gerekir.
İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80ini, diğer
ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20sini sağlaması
zorunludur.” düzenlemesi,
Aynı Şartname’nin 7.8’inci maddesinde, “7.8. Yeterlikleri tespit edilen adaylar
arasında 7.9. maddesinde belirtilen kriterlere göre yapılan puanlamaya göre oluşturulan
sıralama sonucunda ilk 5 sıradaki aday listeye alınacak ve teklif vermeye davet edilecektir.
Ön yeterlik kriterlerini sağlayan adaylardan listeye alınacakların belirlenebilmesi için
adayların ekonomik ve mali yeterlikleri ile mesleki ve teknik yeterlikleri, 7.9. maddesinde
belirtilen kriterlere göre puanlanmak suretiyle en yüksek puandan başlanarak liste
oluşturulur. Puanların eşit olması nedeniyle listeye alınacak aday sayısının öngörülen sayıyı
aşması halinde, eşit puana sahip adayların tamamı listeye alınır….” düzenlemesi
Ön Yeterlik Şatnamesinin “Puanlama kriterleri” başlıklı7.9’uncu maddesinde “7.9.1.
Liste oluşturulması için gerekli belgeler: (7.9.1.1.) maddesinde belirtilen belgeler asgari
yeterlik için zorunlu belge olmayıp, asgari yeterlik kriterlerini sağlayan aday sayısının listeye
alınacak aday sayısını aşması durumunda listenin oluşturulması için yapılacak puanlama için
sunulacaktır.
7.9.1.1. Adaylar (7.5) maddesi kapsamında sundukları iş deneyim belgesine ilave
olarak varsa en fazla üç (3) adet yapım işi deneyim belgesi sunabilirler.
7.9.1.2. (7.9.1.1.) maddesi uyarınca sunulacak iş deneyim belgeleri, (en fazla 3 işe
ilişkin) Yapım İşleri Uygulama Yönetmeliğinin iş deneyim belgelerinin değerlendirilmesine
ilişkin hükümleri çerçevesinde değerlendirilerek belge tutarlarının toplamı puanlamaya
alınacaktır. Adayın (7.5) maddesi kapsamında yeterlik için sunduğu iş deneyim belgesinin,
7.9.4.1. maddesine göre tam puan için gereken miktardan fazla olan tutarı bu toplama ilave
edilecektir.
…
7.9.2.2.1. Asgari yeterlik için sunulan iş deneyim belgesi: 30,00 puan
7.9.2.2.3. (7.9.1.1.) maddesi uyarınca ilave olarak sunulan, son 15 yıla ilişkin en fazla
3 iş deneyim belgesinin toplam tutarı: 30,00 puan
…
7.9.4. Mesleki ve teknik kapasitenin puanlanması:
7.9.4.1. Yeterlik için sunulan iş deneyim belgesinin puanlanması:
7.9.4.1.1. Tam puan için gereken tutar: 1.000.000.000 TRY (Türk Lirası)
Tam puan için gereken tutara eşit veya daha fazla ise: 30,00 puan
Şartnamenin (7.5.) maddesinde iş deneyim için yeterlik kriteri olarak belirlenen tutara
(500.000.000 TRY (Türk Lirası)) eşit ise: 15,00 puan
7.9.4.1.2. İş ortaklıklarında, benzer işe ait olmayan yapım işine ilişkin iş deneyimleri
puanlamada dikkate alınmaz.
7.9.4.1.3. İş ortaklıklarında hisse oranlarına bakılmaksızın, ortakların iş deneyim
tutarlarının toplamı aşağıdaki eşitliğe göre hesaplanan değer üzerinden puanlanacaktır:
9
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/048
: 1
: 12.08.2015
: 2015/UY.I-2191
DP = D / [1 + 0,20(n - 1)]
D = İş ortaklığının toplam iş deneyim tutarı
DP = Puanlamaya esas iş deneyim tutarı
n = İş ortaklığındaki özel ortak sayısı
7.9.4.3. Son 15 yıldaki 3 iş deneyim belgesinin puanlanması:
7.9.4.3.1. Tam puan için gereken tutar: 3.000.000.000 TRY (Türk Lirası)
Asgari puan için gereken tutar: 1.500.000.000 TRY (Türk Lirası)
Tam puan için gereken tutara eşit veya daha fazla ise: 30,00 puan
Asgari puan için gereken tutara eşit ise: 15,00 puan
7.9.4.3.2. İş ortaklıklarında ortaklık oranlarına bakılmaksızın, ortakların iş deneyim
tutarlarının toplamı üzerinden değerlendirme yapılacaktır.
7.9.5. Puanlamalarda ara değerlere, doğrusal orantılama yapılmak suretiyle puan
verilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.
Bahse konu ihalede ihale üzerinde bırakılan YSE Yapı San.ve Tic. A.Ş. tarafından iş
deneyimini tevsik etmek üzere şirketin %50’den fazla hisseye sahip ortağı Mahmut Yünter
adına Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenmiş 01.03.2006 tarih ve 0436 sayılı İş
Denetleme Belgesinin sunulduğu, söz konusu iş denetleme belgesinde;
1. İşveren
: TC. Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Karayolları
Genel Müdürlüğü
2. İşin adı ve varsa ihale kayıt numarası
3. İşin yapıldığı yer
: Gerede-Ankara ve Ankara Çevreyolu
: Ankara-Bolu
4. Uygulanan yapı tekniği
: Otoyolu Yapımı (Toprak ve Tesviye, Küçük ve
Büyük Sanat Yapıları, Üstyapı, Güvenlik ve
Trafik, Peysaj ve İkincil İşler) İnşaat İşi
: Mahmut YÜNTER
5. İlgilinin adı soyadı
6. İlginin görev unvanı
: İnşaat mühendisi
7. Belgenin ne sıfatla verildiği
8. Aynı sıfatla diğer çalışanlar
9. İlk sözleşme bedeli
: Kontrol Şefi (kontrol başmühendisi)
-------
:
480.463.161 ABD Doları
10. Toplam sözleşme bedeli
11. Sözleşme tarihi
: 1.098.813.254 ABD Doları
: 16.12.1986
12. İşin geçici kabul/tasfiye veya iskan tarihi
13. İlgilinin hangi tarihler arasında görev yaptığı
14. İlgilinin görevi sırasında işin gerçekleşen tutarı ile fiziki
gerçekleşme oranı
: 18.08.2000 (Kesin Kabul)
: 10.10.1998 – 10.08.2001
: 1.098.813.254 ABD Doları %228
15. Belge Tutarı
: 1.098.813.254 ABD Doları
16. İlgilinin mesleği ile ilgili olarak hissesine düşen belge tutarı : 1.098.813.254 ABD Doları
Bilgilerinin yer aldığı,
Söz konusu iş denetleme belgesi yanında 07.03.2014 tarihli Mahmut Yünter’in belgenin
düzenlenme tarihinden önceki beş yıl boyunca YSE Yapı San.ve Tic. A.Ş.nin kesintisiz olarak
yüzde elliden fazla hissesine sahip ortağı olduğuna ilişkin Ortaklık Durum Belgesinin,
-YSE Yapı San. Tic. ve A.Ş. adına 25.10.2013 tarihli ve 170748 sayılı Karayolları
Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenmiş “Zonguldak –Amasra- Kurucaşile Yolu Çakraz-
Kurucaşile işine” ilişkin işin toplam sözleşme bedeline göre fiziki gerçekleşme oranının
%93’45, işin toplam sözleşme bedeline göre gerçekleşme oranının % 80’e ulaştığı tarihin
30.04.2013, sözleşme tarihinin 12.01.2012, belge tutarının 223.117.331,70 TL (2011 yılı
10
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/048
: 1
: 12.08.2015
: 2015/UY.I-2191
teklif birim fiyatları) belirtildiği iş durum belgesinin sunulduğu, söz konusu iş deneyim
belgesinin güncellenmiş tutarının 252.642.065,82 TL olduğu,
-Aynı zamanda YSE Yapı San. Tic. ve A.Ş. adına 06.05.2010 tarihli ve 15216 sayılı
Karayolları 4. Bölge Müdürlüğü tarafından düzenlenmiş “Sivrihisar – Eskişehir – Bozüyük
Yolu km:257+700 – 297+100 arasındaki Toprak işleri, Sanat yapıları, Plentmiks Alttemel,
Plentmiks Temel, BSK ve Köprülü/Altgeçit Kavşakları Yapılması” işine ilişkin, sözleşme
tarihinin 13.03.2009, işin geçici kabul/tasfiye veya iskan tarihinin 22.04.2010, belge tutarının
89.446.227,32 TL belirtildiği iş bitirme belgesinin sunulduğu, söz konusu iş deneyim
belgesinin güncellenmiş tutarının 130.546.282,83 TL olduğu,
YSE Yapı San.ve Tic. A.Ş.nin ortağı Mahmut Yünter’e ait iş denetleme belgesine
ilişkin idarece yapılan incelemede;
İdarenin Karayolları Genel Müdürlüğüne yazdığı 03.02.2015 tarihli ve 10657 sayılı yazı
ile Mahmut Yünter’e ait Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenmiş 01.03.2006
tarihli ve 0436 sayılı İş Denetleme Belgesine ilişkin ihbar mektubunda yer alan konuları
hatırlatılarak, söz konusu iş deneyim belgesi ile ilgili gerekli araştırmanın yapılarak “Mahmut
Yünter’in “Gerede- Ankara ve Ankara Çevre Yolu” işinin kontrol şefi (kontrol başmühendisi)
olarak görevlendirildiğine dair onay yazısı ile işe ait hakkediş kapak sayfalarının
gönderilmesi” istenilmiş ,
Karayolları Genel Müdürlüğünün 09.02.2015 tarihli ve 23784 sayılı yazı ile “Söz
konusu belgede adı geçen Mahmut Yünter’in Karayolları 4. Bölge Müdürlüğümüzde Gerede-
Ankara ve Ankara Çevre Otoyolunda 10.10.1988-06.07.1992 tarihleri arasında kontrol
mühendisi, 06.07.1992-10.08.2001 tarihleri arasında kontrol başmühendisi olarak görev
yapmıştır. Söz konusu iş deneyim belgesine 10.10.1988-06.07.1992 tarihleri arasındaki görevi
kontrol mühendisi yerine sehven kontrol başmühendisi olarak yazılmıştır. Buna göre ilgili ile
ilgili düzenlenen iş deneyim belgesi dağılımı ve ilgili yazınızda talep edilen bilgi ve belgeler
ekte gönderilmiştir” denilmiştir.
Sunulan bilgi ve belgelerin incelenmesinden;
Memur Personel Sicil Özetinden anılan şahsın 10.10.1988 – 06.07.1992 tarihleri
arasında 4. Bölge Md. Gerede-Ankara ve Ankara Çevreyolu işinde kontrol mühendisi,
06.07.1992 tarihinden itibaren anılan yerde kontrol başmühendisi olarak görev yaptığı ve
16.01.2006 tarihinde emekli olduğu, yine iş deneyim belgesinin dağılımının gösterildiği
listeden anılan şahsın 6 nolu hakediş düzenleme tarihi olan 31.10.1988’den (48 nolu hakediş
hariç) 51 nolu hakediş düzenleme tarihi olan 31.07.1992 tarihinin bir kısmına kadar kontrol
mühendisi, bu tarihten sonra 115’inci hakediş ve kesin hakediş olmak üzere 31.08.1999
tarihine kadar kontrol başmühendisi olarak hakedişlerde ilgilinin mesleği ile ilgili olarak
hissesine düşen iş deneyim belgesinin hesaplandığı ve bahse konu listede de anılan şahsın
10.10.1988 – 06.07.1992 tarihleri kontrol mühendisi, 06.07.1992-16.01.2006 tarihleri
arasında kontrol başmühendisi olarak görev yaptığı belirtilerek, söz konusu belgede kontrol
mühendisi olarak görev yaptığı belge tutarının 198.457.916,35 USD, kontrol başmühendisi
olarak görev yaptığı belge tutarının 526.021.267,48 USD olmak üzere toplam belge tutarının
724.479.183,83 USD olarak belirtildiği, 6’ncı hakedişten 50’inci hakedişe kadar anılan şahsın
11
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/048
: 1
: 12.08.2015
: 2015/UY.I-2191
hakediş raporlarında imzasının bulunmadığı, 50’nci hakkediş dahil birkaç hakkediş hariç
115’inci hakedişe kadar ve kesin hakedişte imzasının olduğu görülmüştür .
İdarenin Karayolları Genel Müdürlüğüne yazdığı ikinci, 11.02.2015 tarihli ve 13032
sayılı yazı ile Karayollarının 09.02.2015 tarihli ve 23784 sayılı yazısı ilgi tutularak “Gerede-
Ankara ve Ankara Çevreyolu Karayolları 4. Bölge Müdürlüğü Teknik Elemanı İş Deneyim
Belgesi Dağılımı” Tablosunda Mahmut Yünter için iş deneyim tutarının 724.479.183,83 USD
olarak hesaplanmış, Proje Hakediş Toplamı:30.605.910,56 TL olarak belirtilmiş ancak bu iki
tutarın toplanması ile Yapım+Proje Tutarı olarak belirtilen 1.098.813.254,07 USD’na (iş
denetleme belgesi tutarı) ulaşılamamıştır. İlgi (b) yazınız ekinde yer alan ve tarafımızca
anlaşılamayan “Gerede-Ankara ve Ankara Çevreyolu Karayolları 4. Bölge Müdürlüğü
Teknik Elemanı İş Deneyim Belgesi Dağılımı” tablosunda belirtilen Mahmut Yünter’in iş
deneyim tutarının nasıl hesaplandığı açıkça belirten imzalı/onaylı sureti ile Genel
Müdürlüğünüzce düzenlenen 01.03.2006 tarih ve 0436 sayılı iş denetleme belge tutarını tevsik
edecek diğer bilgi ve belgelerin gönderilmesi ” istenilmiş,
Karayolları Genel Müdürlüğünün 12.02.2015 tarihli ve 27007 sayılı yazı ile
“…Mahmut Yünter, Karayolları 4. Bölge Müdürlüğümüzde Gerede-Ankara ve Ankara Çevre
Otoyolunda 10.10.1988-06.07.1992 tarihleri arasında kontrol mühendisi, 06.07.1992-
10.08.2001 tarihleri arasında kontrol başmühendisi olarak görev yapmıştır. İlgilinin
10.10.1988-06.07.1992 tarihleri arasında kontrol mühendisi olarak görev yaptığı dönemde
birden fazla kontrol mühendisi çalıştığı için hakkediş tutanakları çalışan kontrol
mühendislerine çalıştıkları dönemler itibarı ile eşit oranda dağılmasından dolayı ilgili kişinin
10.10.1988-06.07.1992 tarihleri arasında denetlediği hakkediş miktarında azalma meydana
gelmiştir. Yani 01.03.2006 tarihli ve 0436 sayılı iş denetleme belgesi tutarında azalma
meydana gelmektedir. Bu azalmadan dolayı yeni tutar hesaplanarak ilgi (b) yazımız ekinde
gönderilmiştir. Ayrıca düzeltilmiş tutara ait her türlü bilgi ve belge ilgi (b) yazımız ekinde
gönderilmiştir.
Bu defa yukarıda açıklanan sebeplerden dolayı 01.03.2006 tarih ve 0436 sayılı iş
deneyim belgesi tutarında meydana gelen azalmadan dolayı ilgilinin mesleği ile ilgili olarak
hissesine düşen belge tutarına ilişkin hesap cetveli imzalı olarak gönderilmektedir” denilmiş,
Söz konusu yazı ekinde “Mahmut Yünter’e Ait Belge Tutarı Hesabı” (Düzenleyen:
Yapım Şefi Sabahattin Ulusoy, Kontrol Eden: Şube Müdürü a: Sabri Tekin, Onaylayan:
İşletmeler Dairesi Başkanı: Emin Ener) imzalı olarak gönderilmiş ve belgede Mahmut
Yünter’in mesleği ile ilgili olarak hissesine düşen belge tutarının: 724.479.183,83 ABD doları
olduğu belirtilmiştir.
İdarenin Karayolları Genel Müdürlüğüne yazdığı üçüncü 20.02.2015 tarihli ve 17333
sayılı yazı ile “Gerede-Ankara ve Ankara Çevreyolu işi kapsamında Mahmut Yünter adına
kuruluşunuzca düzenlenmiş iş deneyim belge tutarının 724.479.183,83 $ olduğu belirtilmiş
olmasına mukabil konuya ilişkin tereddütlerimiz giderilememiştir.
Zira Bayındırlık İşleri Kontrol Yönetmeliği’nin 10.19. maddesi “Kontrol mühendisi,
müteahhide verilecek geçici ve kesin hakkedişlere müteahhidin isteği üzerine ve sözleşme
hükümlerine uygun olarak zamanında düzenlenip kontrol şefi aracılığı ile kontrol amirine
göndermekle görevli olup, içeriği ve sonuçlarından birinci derecede sorumludur.”
Merkezi Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliği’nin “Hakediş raporu” başlıklı 7’nci
maddesinin (a) fıkrası “Yapım işleri hakkediş raporu: Bu rapor, yapım işlerinde yükleniciye
12
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/048
: 1
: 12.08.2015
: 2015/UY.I-2191
ödenecek ara ve kesin hakkediş tutarının hesaplanmasına esas olan belgelerden oluşur.
Yapım türüne göre ilgili sayfaları ve gerekli görülen diğer belgeler düzenlenerek yüklenici ve
yapı denetim elemanlarınca imzalanır”
Hükümleri, yapım işleri kapsamında düzenlenecek hakedişlerde kontrol mühendisinin
imzasının bulunmasını zorunlu kıldığı anlaşılmaktadır. Bu yönü ile hakedişin düzenlenmesi,
hakedişe konu işlerin nitelik ve nicelik yönü ile kontrolü ve teyidi anlamına gelmekte olup
imzalayanların sorumluluğundadır. Dolayısı ile hakedişin muhteviyatından sorumlu olmayan
kişinin faydasından
da yoksun kalması gerekeceğinden, adına iş deneyim belgesi
düzenlenecek kişinin iş deneyim tutarı hesaplanırken imzası bulunmayan hakkedişlerin
hesaplamaya dahil edilmeyeceği değerlendirilmektedir. Nitekim Kamu İhale kurulunun
2014/UY.III-630 sayılı kararı bulunmaktadır.” denilerek belge tutarının belirtilen mevzuat
hükümleri çerçevesinde yeniden değerlendirilmesi istenilmiş,
Karayolları Genel Müdürlüğünün 24.02.2015 tarihli ve 34674 sayılı yazısı ile Yapım
İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 44, 46 ve 47’nci maddelerine atıfta bulunularak
“…Bilindiği üzere Mahmut Yünter’in Karayolları 4. Bölge Müdürlüğümüzde Gerede-Ankara
ve Ankara Çevre Otoyolunda 10.10.1988-06.07.1992 tarihleri arasında kontrol mühendisi,
06.07.1992-10.08.2001 tarihleri arasında kontrol başmühendisi olarak görev yapmış olduğu
ilgili yazımızda belirtmiştik. İlgilinin 10.10.1988-06.07.1992 tarihleri arasında kontrol
mühendisi olarak görev yaptığı dönemde kendisi ile birlikte Hamdi Yayak kontrol şefi, Hıdır
Türker kontrol mühendisi, Birol Altınay kontrol mühendisi ve Galip Bazencir kontrol
mühendisi olarak görev yapmıştır. Buradan da anlaşılacağı üzere 10.10.1988-06.07.1992
tarihleri arasında çeşitli zamanlarda 4 kontrol mühendisi 1 kontrol şefi çalışmıştır. Kontrol
mühendisleri tarafından hazırlanan hakedişler Hamdi Yayak tarafından imzalanmıştır.
Yukarıda da belirtildiği üzere ilgili Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin hiçbir
maddesinde kontrol mühendisleri için imza şartı aranmamaktadır.
Buna göre ilgilinin mesleği ile ilgili olarak hissesine düşen belge tutarı ilgi(b) ve ilgi (ç)
yazılarımız ekindeki Hesap Cetvelinde belirtildiği gibi 724.479.183,83 ABD Doları olup
değişmemektedir…” denilmiştir.
ıv-Hakedişlerin ve incelenmesinde hakedişler üzerinde “Mahmut Yünter KGM”
bazılarında “Mahmut Yünter Kont. Başmüh”, bazısında “Kontrol Şefi”, bazısında “Mahmut
Yünter Kont. Başmüh. Kontrol Şefi” ifadelerinin yer aldığının görülmesi üzerine iş deneyim
belgesinin yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri çerçevesinde iş denetleme belgesi ve/veya iş
yönetme belgesinin mi olduğunu tespit edebilmek için Karayolları Genel Müdürlüğünden
03.07.2015 tarihli ve 13408 sayılı yazı ile özetle
“1-Mahmut Yünter’in 06.07.1992-10.08.2001 tarihleri arasında “kontrol
başmühendisi” sıfatıyla gerçekleştirmiş olduğu görevin “kontrol amiri” görevine mi yoksa
“kontrol şefi” görevine mi denk olduğu hususuna açıklık getirilmesi,
2-İlgiliye ait Belge Tutarı Hesap Cetveli/İş Deneyim Belgesi Dağılım Cetvelinin
incelenmesinde 08.01.1996-15.10.1998 tarihleri arasında Birol Altınay’ın da kontrol şefi
görevinde bulunduğu, ancak bahse konu listede söz konusu tarihler arasında çalışan bir
kontrol mühendisinin bulunmadığı görüldüğünden söz konusu tarihler arasında Birol
Altınay’ın kontrol şefi görevinde bulunup bulunmadığı hususuna açıklık getirilmesi,
3-Mahmut Yünter’in 06.07.1992-10.08.2001 tarihleri arasında kontrol başmühendisi
olarak görev yaptığı görevin “kontrol şefliği” görevine tekabül etmesi durumunda
08.01.1996-15.10.1998 tarihleri arasında Birol Altınay’ında eş zamanlı kontrol şefi
görevinde bulunduğu dikkate alındığında Kamu İhale Genel Tebliği’nin 41.4’üncü maddesi
13
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/048
: 1
: 12.08.2015
: 2015/UY.I-2191
uyarınca “..işin tamamında veya bir kısmında aynı sıfat ve görev unvanı ile eşzamanlı görev
yapan birden fazla denetleme görevlisi veya yönetici bulunması halinde ise; bu tutarın
görevlilerin veya yöneticilerin sayısına bölüneceği, hüküm altına alınmıştır” hükmü uyarınca
Mahmut Yünter’in hissesine düşen belge tutarının detaylı olarak yeniden hesaplanarak
gönderilmesi” istenilmiştir.
Karayolları Genel Müdürlüğünün 15.07.2015 tarihli ve 143537 sayılı yazısında
“Gerede-Ankara Çevreyolu Otoyol Yapım işinden dolayı tarafına iş deneyim belgesi
düzenlenen, idare bünyesinde teknik eleman olarak çalışmış inşaat mühendisi Mahmut Yünter
ile ilgili ilgi yazınızdaki sorular aşağıda cevaplandırılmaktadır.
1-Mahmut Yünter, 06.07.1992-10.08.2001 tarihleri arasında ekteki personel sicil
özetinden de anlaşılacağı üzere kontrol başmühendisi olarak çalışmıştır. Ayrıca Mahmut
Yünter’in çalıştığı bu tarihler arasında alt kadrosunda, ilgi yazınız ekindeki Teknik Eleman İş
Deneyim Belgesi Dağılımı Cetvelinden de görüleceği üzere Galip Bazencir ve Hıdır Türker
çeşitli zamanlarda kontrol mühendisi olarak, Birol Altınay ise 19.10.1990-15.03.1991 ve
19.06.1991-08.01.1996 tarihleri arasında kontrol mühendisi, 08.01.1996-15.10.1998 tarihleri
arasında kontrol şefi olarak çalışmıştır.
2-Söz konusu Teknik Eleman İş Deneyim Belgesi dağılım Cetvelinde, 08.01.1996-
15.10.1998 tarihleri arasında şantiyede Mahmut Yünter kontrol başmühendisi olarak, Birol
Altınay ise kontrol şefi olarak çalışmış ve her iki personelde aynı sıfat ve görev unvanı ile
çalışmadığından dolayı o dönemde yapılan hakedişlerin tamamı ayrı ayrı ilgililerin belge
miktarlarına dahil edilmiştir.
3-Yukarıda da belirtildiği üzere 08.01.1996-15.10.1998 tarihleri arasında Mahmut
Yünter kontrol başmühendisi olarak çalışmış olup dolayısı ile kontrol şefi olarak çalışan Birol
Altınay ile aynı sıfat ve görev unvanı ile çalışmamıştır.
Yukarıda ki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere Mahmut Yünter’in hissesine düşen
belge tutarı yazınız ekindeki Teknik Eleman İş Deneyim Belgesi Dağılımı Cetvelinde
belirtildiği şekilde 724.479.183,83 ABD Doları olup buna göre belge tutarının yeniden
hesaplanmasına gerek olmadığı düşünülmüştür” denilmiştir.
Karayolları Genel Müdürlüğünün 15.07.2015 tarihli ve 134408 sayılı yazısında Mahmut
Yünter’in 06.07.1992-10.08.2001 tarihleri arasında “kontrol baş mühendisi” sıfatıyla
gerçekleştirmiş olduğu görevinin “kontrol amiri” görevine mi yoksa “kontrol şefi” görevine
denk olduğu hususuna açıklık getirilmemesi üzerine bu kez 30.07.2015 tarihli ve 1686 sayılı
yazı ile, anılan isteklinin “kontrol başmühendisi” sıfatıyla gerçekleştirmiş olduğu görevinin iş
yönetme veya iş denetleme belgesine mi tekabül ettiği hususunun tespit edilebilmesi
açısından idarelerinde çalışan “kontrol başmühendisi” sıfatıyla yapılan görevin “kontrol
amiri” görevine mi yoksa “kontrol şefi” görevine mi denk olduğu hususuna açıklık
getirilmesi” istenilmiştir.
Karayolları Genel Müdürlüğünün 15.07.2015 tarihli ve 143537 sayılı yazısında “…Bu
defa ilgi yazınızda Mahmut Yünter’in kontrol başmühendisi sıfatıyla gerçekleştirmiş olduğu
görevinin iş yönetme veya iş denetleme belgesine mi tekabül ettiği hususunun tespit
edilebilmesi açısından “kontrol başmühendisi” sıfatıyla yapılan görevinin “kontrol amiri”
görevine mi yoksa “kontrol şefi” görevine mi denk olduğu hususun açıkça belirtilmesi
gerektiği talep edilmektedir.
14
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/048
: 1
: 12.08.2015
: 2015/UY.I-2191
İlgilinin “kontrol başmühendisi” sıfatıyla görev yaptığı 06.07.1992 – 10.08.2001
tarihleri arasında Karayolları 4. Bölge Müdürlüğü bünyesinde “kontrol amiri” olarak görev
yapan personeller
1-Hamdi Yayak (Otoy. Başmüh ve Otoy. Yap. Başmüh) 06.07.1992-17.03.1999,
2-Bülent Arslan (Otoy. Yap. Ar. Müh. Gör.) 17.03.1999-11.11.1999,
3-Kamil Doğan (Otoy. Yap. Baş müh. Gör.) 11.11.1999-18.11.2002 olarak görev
yapmışlardır.
Yukarıdaki bilgilere ait personel Sicil Özetleri ekte gönderilmektedir.
Buna göre yukarıdaki bilgilerden de anlaşılacağı üzere Mahmut Yünter “kontrol amiri”
olarak değil fiilen şantiyede işin denetiminin başında “kontrol başmühendisi” olarak görev
yapmıştır” denilmiştir.
Mevcut bilgi ve belgelerin değerlendirilmesinde;
Mahmut Yünter’in bahse konu iş denetleme belgesine konu işin mevcut hakedişlerinin
bir kısmında imzasının bulunmadığı, iş denetleme belgesinde belgenin ne sıfatla verildiğine
ilişkin sütunun “kontrol şefi (kontrol başmühendisi)” olarak, görev yaptığı tarihlerin
“10.10.1988-10.08.2001” olarak belirtildiği görülmekle birlikte;
-İş deneyim belgesini düzenleyen Karayolları Genel Müdürlüğü’nün 24.02.2015 tarihli
ve 34674 sayılı yazısından Mahmut Yünter’in 10.10.1988-06.07.1992 tarihleri arasında
kontrol mühendisi, 06.07.1992-10.08.2001 tarihleri arasında kontrol başmühendisi olarak
görev yaptığı, ilgilinin 10.10.1988-06.07.1992 tarihleri arasında kontrol mühendisi olarak
görev yaptığı dönemde kendisi ile birlikte Hamdi Yayak kontrol şefi, Hıdır Türker kontrol
mühendisi, Birol Altınay kontrol mühendisi ve Galip Bazencir kontrol mühendisi olarak
görev yaptığının, dolayısıyla 10.10.1988-06.07.1992 tarihleri arasında çeşitli zamanlarda 4
kontrol mühendisi 1 kontrol şefinin çalıştığı, kontrol mühendisleri tarafından hazırlanan
hakedişlerin Hamdi Yayak tarafından imzalandığının açıkça belirtilmesi ve bu hususun anılan
idarece düzenlenen “Gerede-Ankara ve Ankara Çevreyolu Karayolları 4. Bölge Müdürlüğü
Teknik Elemanı İş Deneyim Belgesi Dağılımı Cetveli”, “Memur Personel Sicil Özeti” ve
“Mahmut Yünter’e Ait belge Tutarı Hesabı”ndan anlaşılması karşısında anılan isteklinin iş
“Gerede-Ankara ve Ankara Çevreyolu” yapımı işinde 10.10.1988-06.07.1992 tarihleri
arasında kontrol mühendisi,
- Mahmut Yünter’in 06.07.1992-10.08.2001 tarihleri arasında kontrol başmühendisi
olarak görev yaptığı, Karayolları Genel Müdürlüğüne yazılan 03.07.2015 tarihli ve 13408
sayılı yazı ile 31.07.2015 tarihli ve 1686 sayılı yazıda Mahmut Yünter’in 06.07.1992-
10.08.2001 tarihleri arasında “kontrol başmühendisi” sıfatıyla gerçekleştirmiş olduğu görevin
“kontrol amiri” görevine mi yoksa “kontrol şefi” görevine mi denk olduğu hususuna açıklık
getirilmesi istenilmesine rağmen Karayolları Genel Müdürlüğünün yukarıda zikredilen
yazılarında bu hususa net bir açıklık getirilmemiş olsa da anılan Genel Müdürlüğün
03.08.2015 tarihli ve 153537 sayılı yazısından Mahmut Yünter’in “kontrol başmühendisi”
olarak görev yaptığı 06.07.1992-10.08.2001 tarihleri arasında “kontrol amiri” olarak muhtelif
tarihlerde Hamdi Yayak, Bülent Arslan ve Kamil Doğan’ın görev yaptığının, buna göre
Mahmut Yünter’in “kontrol amiri” olarak değil fiilen şantiyede işin denetiminin başında
“kontrol başmühendisi” sıfatıyla görev yaptığının belirtilmesi karşısında anılan kişinin
belirtilen tarihlerde denetim görevinde bulunduğu, söz konusu görev unvanının kontrol
şefliğine tekabül ettiği sonucuna varılmıştır.
15
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/048
: 1
: 12.08.2015
: 2015/UY.I-2191
Söz konusu bilgiler ışığında anılan isteklinin bahse konu iş denetleme belgesinin
Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen İş Deneyim Belgesi Dağılımı Çizelgesi
ile birlikte incelenmesinde yeni belge tutarının Ön Yeterlik Şartnamesinin yukarıda belirtilen
yeterlik kriterini karşıladığı görüldüğünden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı
sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ
edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare
Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen
şikâyet başvurusunun reddine,
Oybirliği ile karar verildi.
Mahmut GÜRSES
Başkan
Ali Kemal AKKOÇ
Kurul Üyesi
Mehmet Zeki ADLI
Hasan KOCAGÖZ
Kurul Üyesi
Kurul Üyesi
Hamdi GÜLEÇ
Mehmet AKSOY
Kurul Üyesi
Kurul Üyesi
16
Pro Özellikler
Arama, arşiv, not alma ve PDF indirme için Pro üyelik gerekli.
Arşiv & Notlar
Kararları arşivlemek ve not almak için Pro üyelik gereklidir.