Karaman - Ulukışla Arası 135 Km 2. Hat Altyapı ve Üstyapı Yapım
Karar No: 2015/UY.I-1019
İKN: 2014/68030
Karar İçeriği
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/023
: 49
: 08.04.2015
: 2015/UY.I-1019
TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:
Başkan: Mahmut GÜRSES
Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki
ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY
BAŞVURU SAHİBİ:
Özaltın İnşaat Tic. ve San. A.Ş. - Özka İnşaat A.Ş. - Aga Enerji Nakl. Mad. İnş. San. ve Tic.
A.Ş. İş Ortaklığı & Aga Enerji Nakl. Mad. İnş. San. ve Tic. A.Ş. Konsorsiyumu,
Arjantin Cad. No: 9 G.O.P./ ANKARA
İHALEYİ YAPAN İDARE:
T.C. Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü,
06280 Altındağ/ANKARA
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2014/68030 İhale Kayıt Numaralı “Karaman - Ulukışla Arası 135 Km 2. Hat Altyapı ve
Üstyapı Yapım” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
T.C. Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü tarafından 24.07.2014 tarihinde
belli istekliler arasında ihale usulü ile gerçekleştirilen “Karaman - Ulukışla Arası 135 Km 2.
Hat Altyapı ve Üstyapı Yapım” ihalesine ilişkin olarak Özaltın İnşaat Tic. ve San. A.Ş. -
Özka İnşaat A.Ş. - Aga Enerji Nakl. Mad. İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı & Aga Enerji
Nakl. Mad. İnş. San. ve Tic. A.Ş. Konsorsiyumu’nun 25.12.2014 tarihinde yaptığı şikâyet
başvurusunun, idarenin bila tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 15.01.2015 tarih
ve 3286 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.01.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet
başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2015/213 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan
inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Aga Enerji İnş. ve Tic. A.Ş.nin alt yapı kısmı için
sunduğu iş deneyim belgesinin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 31’inci
maddesine uygun olmadığı sebebiyle yeterlik alamadıklarının taraflarına bildirildiği, ihale
komisyonunca atıf yapılan 2014/UY.I-3255 sayılı Kurul kararında “…iş deneyim
belgelerindeki imzaların doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının
ve varsa üzerindeki mühür veya damgasının aslı ile aynı olduğunun teyidinin apostil tasdik
şerhi veya o ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından yapılmadığı
anlaşıldığından anılan isteklinin sunduğu belgelerin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama
Yönetmeliği’nin 31’inci maddesinin üçüncü fıkrasına aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.”
denildiği ve işin üst yapı kısmı için Aga Enerji İnş. ve Tic. A.Ş.nin sunmuş olduğu iş deneyim
belgesinin ise asıl olmadığı ya da “aslına uygundur” şerhini taşıyan noter onaylı örneği
olmadığından tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, Aga Enerji İnş. ve Tic. A.Ş. adına
sunulan iş deneyim belgesinin daha önce Beyoğlu 1’inci noterliğinin 22 Kasım 2013 tarih ve
16156 yevmiye nolu işlemi ile yeminli tercüman tarafından Türkçe tercümesinin yapıldığı,
1
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/023
: 49
: 08.04.2015
: 2015/UY.I-1019
apostil tasdik şerhi belgesinin altına yeminli tercüman tarafından “Tercüme edilmek üzere
bana verilen İngilizce/Azerice dilindeki asıl belgeyi Türkçe diline tam ve doğru olarak
çevirdiğimi beyan ederim” şerhinin düşüldüğü, tercümenin ekine noterin aynı tarih ve
yevmiye numaralı işlemi ile belgenin aslından çoğaltılan bir suretinin eklendiği, bir başka
ifade ile belgenin tercümesi ile birlikte aslının da noter tarafından onaylandığı ve tercümenin
ekine eklendiği, bu işlem ile asıl belgenin noter tarafından görüldüğü ve bu asıldan Türkçe’ye
tercümesinin yapıldığının tespit ve tasdik edildiği, ikinci aşamada ise ihaleye katılmadan önce
söz konusu belge ve eklerinin Ankara 57’nci noterliğine götürülerek Noterliğin 05 Şubat 2014
tarih ve 05319 yevmiye nolu işlemi ile “Aslına Uygundur” kaşesiyle imzalanarak mühür
altına alındığı, noter tarafından belgenin sadece ilk sayfasına “Aslına Uygundur” kaşesi
basılırken, sonraki sayfalara sadece tarih ve yevmiye no’sunun basıldığı, Yapım İşleri
İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31’inci maddesinin 3’üncü ve 5’inci fıkralarında ilgili
hükümlerin yer aldığı, Bakanlar Kurulunun 2004/6988 karar sayısı ile kabul ettiği “Türkiye
Cumhuriyeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti Arasında İmzalanan Hukuki ve Ticari Konularda
Adli İşbirliği Anlaşması’nın Onaylanması Hakkında Karar”ın 12’nci maddesinde “1. Akit
Taraflardan birinin ülkesinde düzenlenmiş veya onaylanmış ve resmi mühür taşıyan belgeler
diğer Akit Tarafın bir adli makamı önündeki işlemlerde tasdikten muaf tutulacaktır. 2. Akit
taraflardan birinin resmi makamlarınca düzenlenen belgeler, diğer Akit Taraf ülkesindeki
resmi belgelerle aynı ispat gücüne sahip olacaktır.” hükmünün yer aldığı, söz konusu
Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren ikili anlaşmaya göre Azerbaycan’da düzenlenmiş
resmi mühür taşıyan belgelerin tasdik işleminden muaf olup, Türkiye’deki herhangi bir kamu
idaresi tarafından düzenlenen resmi belgelerle aynı ispat gücüne sahip olduğu, iki ülke
arasındaki anlaşma ve Yönetmelik’in 31’inci maddesinin 3’üncü ve 5’inci fıkrası hükümleri
birlikte değerlendirildiğinde, Aga Enerji İnş. ve Tic. A.Ş. adına sunulan iş deneyim belgesinin
sadece tercümesinin sunulmasının yeterli olduğu ve belge ekindeki tasdik işlemine ilişkin
belgelerin fazladan sunulan belgeler olduğu, ihale komisyonunca atıf yapılan 2014/UY.I-3255
sayılı Kurul kararında ikili anlaşmanın varlığının tartışılmadığı, ikili anlaşma gereği belgenin
sadece tercümesinin sunulmasının yeterli olduğu, konunun bu çerçevede tartışılmasının
haklılıklarını ortaya koyacağı,
-Sunulan belgelerin mevcut haliyle de mevzuata uygun olarak sunulduğu, iş deneyim
belgelerinin mevzuata aykırı sunulduğu tespitinin gerçeği yansıtmadığı, sorunu çözebilmek
için belgenin ilk sayfasına basılan 05 Şubat 2014 tarih ve 05319 yevmiye nolu “Aslına
Uygundur” kaşesinin, daha sonraki sayfalara basılan “aslına uygundur” kaşesini kapsayıp
kapsamadığının tespit edilmesi gerektiği, bu konuya benzer bir sorun nedeniyle daha önce
Kamu İhale Kurumu tarafından Türkiye Noterler Birliği Başkanlığı’ndan görüş talep edildiği,
Türkiye Noterler Birliği Başkanlığı’nın 09.08.2011 tarih ve Hukuk-2521-16887 sayılı cevabi
yazısında “…Bu şerh, çıkarılan örneğin ibraz edilen Aydın 2. Noterliğine ait imza sirküleri ile
eki dayanak belgelerle uygun olduğuna ilişkin olup, 1. Noterin mühür ve imzasının bulunduğu
tüm sayfaları kapsamaktadır. Örnek çıkarma işlemlerinde tüm sayfalarda notere ait imza ve
mührün bulunmasının zorunlu olmasına karşın, tasdik şerhlerinin tüm sayfalarda bulunması
gerekmemekte, işlemin sonuna konulması yeterli bulunmaktadır…” şeklinde görüş belirtildiği,
bu görüşe istinaden 15.08.2011 tarih ve 2011/UM.I-2790 sayılı Kurul kararı ile başvuru
sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğuna karar
verildiği, benzer durumların 2012/UY.III-2592, 2012/MK-60 nolu kurul kararlarında da
bulunduğu,
2
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/023
: 49
: 08.04.2015
: 2015/UY.I-1019
- Aga Enerji İnş. ve Tic. A.Ş. adına sunulan diğer belgenin Azerbaycan Cumhuriyeti
Ulaştırma Bakanlığı “Azeryol Servis” idaresince düzenlenmiş iş deneyim belgesi olduğu, bu
belgenin önce Bakü Şehri 1. Noterinde Türkçe’ye tercüme edildiği, daha sonra noterin bağlı
bulunduğu Azerbaycan Adalet Bakanlığı tarafından belgeye “Apostil Tasdik Şerhi” konularak
Türkiye’ye getirildiği, söz konusu belgenin daha sonra Ankara 57. Noterliğine götürülerek
Noterliğin 22 Kasım 2013 tarih ve 46780 ve 46790 yevmiye nolu işlemi ile “Aslına
Uygundur” kaşesi ile imzalanarak mühür altına alındığı, noter tarafından belgenin sadece
tercümenin bulunduğu ilk sayfasına “Aslına Uygundur” kaşesi basılırken, sonraki sayfalara
sadece “tarih” ve “yevmiye no”su basıldığı, Ankara 57. Noteliği’nde çoğaltılarak tercümenin
üzerine “aslına uygundur” kaşesi basıldıktan sonra diğer sayfalara sadece tarih ve yevmiye
numarasının basıldığı,
Türkiye Cumhuriyeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti Arasında İmzalanan Hukuki ve Ticari
Konularda Adli İşbirliği Anlaşması’nın Onaylanması Hakkında Karar’ın 12’nci maddesi
gereğince herhangi bir tasdik işlemine gerek kalmaksızın iş deneyim belgesinin, Türkiye’de
düzenlenen iş deneyim belgeleriyle aynı resmi hüviyete sahip bir belge olduğu, ihale
komisyonunca atıf yapılan 2014/UY.I-3255 sayılı Kurul kararında iş deneyim belgelerinin
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin Sunuluş Şekli” başlıklı 31’inci
maddesinin 3 numaralı fıkrasının (c) bendi kapsamında ikili anlaşmanın varlığının dikkate
alınmadığı, konu ikili anlaşma çerçevesinde değerlendirildiğinde herhangi bir tasdik işlemine
gerek olmadığı gibi apostil tasdik işlemine de gerek olmadığının görüleceği,
İş deneyim belgesinin tasdik işlemine tabi olduğu kabul edilse bile Ankara 57’nci
Noterliği tarafından 22 Kasım 2013 tarih ve 46780 ve 46790 yevmiye nolu işlem ile ilk
sayfasına basılan “Aslına Uygundur” kaşesi ve her sayfasına basılan tarih ve yevmiye
numarası ile belgenin aslına uygunluğunun noter işlemi ile teyit edildiği, Türkiye Noterler
Birliği Başkanlığı’nın 09.08.2011 tarih ve Hukuk-2521-16887 sayılı görüşü doğrultusunda iş
deneyim belgesinin kabul edilmesi gerektiği, bu gerekçelerle başvurularının değerlendirmeye
alınması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit
edilmiştir.
Belli istekliler arasında ihale usulü ile gerçekleştirilen başvuru konusu ihaleye ait Ön
Yeterlik Şartnamesi’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1.
İhale konusu işin
a) Adı: Karaman - Ulukışla Arası 135 km 2. Hat Altyapı ve Üstyapı
b) Yatırım proje no'su / kodu:2012.E010060.06.15
c) Miktarı (fiziki) ve türü: Karaman-Ulukışla istasyonları arası yaklaşık 135 km
demiryolu altyapı ve üstyapı işleri kapsamında, yaklaşık 80 km mevcut hattın yenilenmesi ile
birlikte yanına 2. Hattın yapılması ve yaklaşık 55 km yeni çift hat yapılması
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
ç) Yapılacağı yer: Karaman - Ulukışla Arası
d) İşin uzmanlık gerektiren kısımlarına ilişkin bilgiler:
Konsorsiyumlar için:
Güzergâh Altyapı İşleri
Güzergâh Üstyapı İşleri” düzenlemesi yer almaktadır.
3
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/023
: 49
: 08.04.2015
: 2015/UY.I-1019
Ön Yeterlik Şartnamesi’nin “Ön yeterlik başvurusu için gereken belgeler ve yeterlik
kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinin 7.5’inci alt maddesinde“7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe
ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:
7.5.1. Adayın, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme
kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;
a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,
b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk
sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,
c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden
geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az %
80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,
ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden
geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az %
80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i
oranında denetlenen ya da yönetilen,
d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en
az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde
geçici kabulü yapılan,
işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. Aday tarafından 668.000.000
TRY (Türk Lirası)'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye
ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.
Konsorsiyumlar için :
Alt yapı kısmı için: 501.000.000,00 TL'den az olmaması gerekir.
Üst yapı kısmı için: 167.000.000,00 TL'den az olmaması gerekir.
İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80ini, diğer
ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20sini sağlaması
zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve
yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten
elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin
birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz.
Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını
sağlaması zorunludur.
Aynı Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde “İhale konusu işin tamamı için tek başına veya
iş ortaklığı olarak teklif veren istekliler için, Yapım İşlerinde İş Deneyiminde
Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğde yer alan A/VI (Altyapı+Üstyapı) benzer iş
olarak
değerlendirilecektir.
-Konsorsiyum olarak teklif verilmesi halinde işin uzmanlık gerektiren kısımları;
Güzergâh Altyapı İşleri için A/V veya A/VI, Güzergâh Üstyapı İşleri için A/VI benzer iş
olarak değerlendirilecektir.” düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin 7.8’nci maddesinde “7.8. Yeterlikleri tespit edilen adaylar
arasında 7.9. maddesinde belirtilen kriterlere göre yapılan puanlamaya göre oluşturulan
sıralama sonucunda ilk 6 sıradaki aday listeye alınacak ve teklif vermeye davet edilecektir.”
düzenlemesi,
4
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/023
: 49
: 08.04.2015
: 2015/UY.I-1019
Anılan Şartname’nin “Puanlama kriterleri” başlıklı 7.9’uncu maddesinde,
“7.9.1. Liste oluşturulması için gerekli belgeler: (7.9.1.1.) maddesinde belirtilen
belgeler asgari yeterlik için zorunlu belge olmayıp, asgari yeterlik kriterlerini sağlayan aday
sayısının listeye alınacak aday sayısını aşması durumunda listenin oluşturulması için
yapılacak puanlama için sunulacaktır.
7.9.1.1. Adaylar (7.5) maddesi kapsamında sundukları iş deneyim belgesine ilave
olarak varsa en fazla üç (3) adet yapım işi deneyim belgesi sunabilirler.
7.9.1.2. (7.9.1.1.) maddesi uyarınca sunulacak iş deneyim belgeleri, (en fazla 3 işe
ilişkin) Yapım İşleri Uygulama Yönetmeliğinin iş deneyim belgelerinin değerlendirilmesine
ilişkin hükümleri çerçevesinde değerlendirilerek belge tutarlarının toplamı puanlamaya
alınacaktır. Adayın (7.5) maddesi kapsamında yeterlik için sunduğu iş deneyim belgesinin,
7.9.4.1. maddesine göre tam puan için gereken miktardan fazla olan tutarı bu toplama ilave
edilecektir.
7.9.2. Yeterlik kriterlerini sağlayan adayların, şartnamenin (7.4.), (7.5.) ve (7.9.1.1.)
maddeleri uyarınca sunduğu belgeler, ekonomik ve mali kapasiteleri ile mesleki ve teknik
kapasitelerine göre Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin ilgili hükümleri
çerçevesinde değerlendirilerek, aşağıda belirtilen tam puanlar üzerinden puanlamaya tabi
tutulacaktır:
…” düzenlemeleri yer almaktadır.
Anılan Şartname’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 7.10’uncu maddesinde “7.10.
Belgelerin sunuluş şekli:
7.10.1. Adaylar, yukarıda sayılan belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce
onaylanmış örneklerini vermek zorundadır. Ancak Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi
Nizamnamesi'nin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde; Gazete idaresince veya
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca "aslının aynıdır" şeklinde onaylanarak
adaylara verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri ile bunların noter onaylı suretleri de kabul
edilecektir. Kamu kurum ve kuruşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının
internet sayfası üzerinden temin edilebilen ve teyidi yapılabilen ihaleye katılım ve yeterlik
belgelerinin internet çıktısı sunulabilir.
7.10.2. Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması
zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile "ibraz edilenin aynıdır"
veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmeyecektir.
7.10.3. Adaylar, istenen belgelerin aslı yerine son başvuru tarihinden önce İdare
tarafından "aslı idarece görülmüştür" veya bu anlama gelecek şekilde şerh düşülen
suretlerini başvurularına ekleyebilirler.
7.10.4. Türkiye Cumhuriyetinin yabancı ülkelerde bulunan temsilcilikleri tarafından
düzenlenen belgeler dışında yabancı ülkelerde düzenlenen belgeler ile yabancı ülkelerin
Türkiye'deki temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgelerin tasdik işlemi:
7.10.4.1. Tasdik işleminden, belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan
kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı
olduğunun teyidi işlemi anlaşılır.
7.10.4.2. Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine
taraf ülkelerde düzenlenen ve bu Sözleşmenin 1 inci maddesi kapsamında bulunan resmi
belgeler, "apostil tasdik şerhi" taşıması kaydıyla Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya
Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır.
5
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/023
: 49
: 08.04.2015
: 2015/UY.I-1019
7.10.4.3. Türkiye Cumhuriyeti ile diğer devlet veya devletler arasında, belgelerdeki
imza, mühür veya damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir anlaşma veya
sözleşme bulunduğu takdirde, bu ülkelerde düzenlenen belgelerin tasdik işlemi bu anlaşma
veya sözleşme hükümlerine göre yaptırılabilir.
7.10.4.4. "Apostil tasdik şerhi" taşımayan veya tasdik işlemine ilişkin özel hükümler
içeren bir anlaşma veya sözleşme kapsamında sunulmayan yabancı ülkelerde düzenlenen
belgelerin üzerindeki imzanın, mührün veya damganın alındığı ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti
Konsolosluğu tarafından veya sırasıyla belgenin düzenlendiği ülkenin Türkiye'deki
temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gerekir.
Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğunun bulunmadığı ülkelerde düzenlenen belgeler ise
sırasıyla, düzenlendiği ülkenin Dışişleri Bakanlığı, bu ülkeyle ilişkilerden sorumlu Türkiye
Cumhuriyeti Konsolosluğu veya bu ülkenin Türkiye'deki temsilciliği ve Türkiye Cumhuriyeti
Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir.
7.10.4.5.Yabancı ülkenin Türkiye'deki temsilciliği tarafından düzenlenen belgeler,
Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir.
7.10.4.6. Fahri konsolosluklarca düzenlenen belgelere dayanılarak işlem tesis
edilmez.
7.10.4.7.1. Bu madde boş bırakılmıştır.
7.10.5. Başvuru kapsamında sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin
tercümelerinin yapılması ve tercümelerin tasdik işlemi:
7.10.5.1. Yerli istekliler tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin
tercümeleri ve bu tercümelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır.
7.10.5.1.1. Yerli istekliler ile Türk vatandaşı gerçek kişi ve/veya Türkiye Cumhuriyeti
kanunlarına göre kurulmuş tüzel kişi ortağı bulunan iş ortaklıkları veya konsorsiyumlar
tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin, Türkiye'deki
yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması zorunludur. Bu
tercümeler Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır.
7.10.5.2. Yabancı istekliler tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin
tercümeleri ve bu tercümelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır.
7.10.5.2.1.Tercümelerin tasdik işleminden tercümeyi gerçekleştiren yeminli
tercümanın imzası ve varsa belge üzerindeki mührün ya da damganın aslı ile aynı olduğunun
teyidi işlemi anlaşılır.
7.10.5.2.2. Belgelerin tercümelerinin verildiği ülkedeki yeminli tercüman tarafından
yapılmış olması ve tercümesinde "apostil tasdik şerhi" taşıması halinde bu tercümelerde
başkaca bir tasdik şerhi aranmaz. Bu tercümelerin "apostil tasdik şerhi" taşımaması
durumunda ise tercümelerdeki imza, ve varsa üzerindeki mührün veya damganın, bu ülkedeki
ilgili Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından veya sırasıyla belgenin düzenlendiği
ülkenin Türkiye'deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik
edilmelidir.
7.10.5.2.3. Türkiye Cumhuriyeti ile diğer devlet veya devletler arasında belgelerdeki
imza, mühür veya damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir anlaşma veya
sözleşme bulunduğu takdirde belgelerin tercümelerinin tasdik işlemi de anlaşma veya
sözleşme hükümlerine göre yaptırılabilir.
7.10.5.2.4. Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğunun bulunmadığı ülkelerde düzenlenen
belgelerin tercümelerinin verildiği ülkedeki yeminli tercüman tarafından yapılmış olması ve
tercümenin de "apostil tasdik şerhi" taşımaması durumunda ise sözkonusu tercümedeki imza
ve varsa üzerindeki mühür veya damga sırasıyla bu ülkenin Dışişleri Bakanlığı, bu ülkeyle
6
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/023
: 49
: 08.04.2015
: 2015/UY.I-1019
ilişkilerden sorumlu Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya bu ülkenin Türkiye'deki
temsilciliği ve Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir.
7.10.5.2.5. Yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin Türkiye'deki yeminli
tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması halinde ise bu
tercümelerde başkaca bir tasdik şerhi aranmaz.” düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin “Ön yeterlik başvurusunun dili” başlıklı 7.12’nci maddesinde
“7.12.1. Başvuruyu oluşturan bütün belgeler ve ekleri ile diğer dokümanlar Türkçe olacaktır.
Başka bir dilde sunulan belgeler, Türkçe onaylı tercümesi ile birlikte verilmesi halinde
geçerli sayılacaktır. Bu durumda başvurunun veya belgenin yorumlanmasında Türkçe
tercüme esas alınır. Tercümelerin yapılması ve tercümelerin onay işleminde ilgili maddedeki
düzenlemeler esas alınacaktır.” düzenlemesi bulunmaktadır.
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı
31’inci maddesinde
(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında idareler; belgelerin aslını veya aslına uygunluğu
noterce onaylanmış örneklerini isterler. Bu kapsamda sunulan fatura örnekleri de asıl olarak
kabul edilir. Adaylar veya istekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru
tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh
düşülen suretlerini başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabilirler. Bu yönde yapılacak
başvuruların, ihaleden önce idarenin ilgili birim yetkilisi veya bu hususta görevlendirilmiş
personelince karşılanması zorunludur.
(2) Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu
olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile “ibraz edilenin aynıdır” veya bu
anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmez. Ancak, Türkiye Ticaret Sicili
Gazetesi Nizamnamesinin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde, Gazete
idaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca “aslının aynıdır”
şeklinde onaylanarak verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri veya bunların noter onaylı
suretleri de kabul edilir.
(3) Türkiye Cumhuriyetinin yabancı ülkelerde bulunan temsilcilikleri tarafından
düzenlenen belgeler dışında yabancı ülkelerde düzenlenen belgeler ile yabancı ülkelerin
Türkiye’deki temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde
yapılır:
a) Tasdik işleminden, belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin
hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun
teyidi işlemi anlaşılır.
b) Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine taraf
ülkelerde düzenlenen ve bu Sözleşmenin 1 inci maddesi kapsamında bulunan resmi belgeler,
“apostil tasdik şerhi” taşıması kaydıyla Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya Türkiye
Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır.
c) Türkiye Cumhuriyeti ile diğer devlet veya devletler arasında, belgelerdeki imza,
mühür veya damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme
7
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/023
: 49
: 08.04.2015
: 2015/UY.I-1019
bulunduğu takdirde, bu ülkelerde düzenlenen belgelerin tasdik işlemi, bu anlaşma veya
sözleşme hükümlerine göre yaptırılabilir.
ç) “Apostil tasdik şerhi” taşımayan veya (c) bendi kapsamında sunulmayan yabancı
ülkelerde düzenlenen belgelerin, o ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından
veya sırasıyla o ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı
tarafından tasdik edilmesi gerekir. Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğunun bulunmadığı
ülkelerde düzenlenen belgeler ise sırasıyla, düzenlendiği ülkenin Dışişleri Bakanlığı, bu
ülkeyle ilişkilerden sorumlu Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya bu ülkenin Türkiye’deki
temsilciliği ve Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir.
d) Yabancı ülkenin Türkiye’deki temsilciliği tarafından düzenlenen belgeler, Türkiye
Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir.
e) Fahri konsolosluklarca düzenlenen belgelere dayanılarak işlem tesis edilemez.
f) İdare, tasdik işleminden muaf tuttuğu resmi niteliği bulunmayan belgeleri ön
yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede belirtir.
(4) Başvuru veya teklif kapsamında sunulacak belgelerin tercümeleri ve bu
tercümelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır:
a) Yerli istekliler ile Türk vatandaşı gerçek kişi ve/veya Türkiye Cumhuriyeti
kanunlarına göre kurulmuş tüzel kişi ortağı bulunan iş ortaklıkları veya konsorsiyumlar
tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin Türkiye’deki
yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması zorunludur. Bu
tercümeler Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır.
b) Yabancı istekliler tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin
tercümeleri ile bu tercümelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır:
1) Tercümelerin tasdik işleminden, tercümeyi gerçekleştiren yeminli tercümanın
imzası ve varsa belge üzerindeki mührün ya da damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi
anlaşılır.
2) Belgelerin tercümelerinin, düzenlendiği ülkedeki yeminli tercüman tarafından
yapılmış olması ve tercümesinde “apostil tasdik şerhi” taşıması halinde, bu tercümelerde
başkaca bir tasdik şerhi aranmaz. Bu tercümelerin “apostil tasdik şerhi” taşımaması
durumunda ise tercümelerdeki imza ve varsa üzerindeki mühür veya damga, bu ülkedeki ilgili
Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından veya sırasıyla belgenin düzenlendiği ülkenin
Türkiye’deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik
edilmelidir.
3) Türkiye Cumhuriyeti ile diğer devlet veya devletler arasında belgelerdeki imza,
mühür veya damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme
bulunduğu takdirde, belgelerin tercümelerinin tasdik işlemi de anlaşma veya sözleşme
hükümlerine göre yaptırılabilir.
4) Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğunun bulunmadığı ülkelerde düzenlenen
belgelerin tercümelerinin, o ülkedeki yeminli tercüman tarafından yapılmış olmakla birlikte,
“apostil tasdik şerhi” taşımaması durumunda ise; söz konusu tercümedeki imza ve varsa
8
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/023
: 49
: 08.04.2015
: 2015/UY.I-1019
üzerindeki mühür veya damganın, sırasıyla bu ülkenin Dışişleri Bakanlığı, bu ülkeyle
ilişkilerden sorumlu Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya bu ülkenin Türkiye’deki
temsilciliği ve Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gereklidir.
(5) Yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin, Türkiye’deki yeminli
tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması halinde ise, bu
tercümelerde başkaca bir tasdik şerhi aranmaz.
(6) Kalite ve standarda ilişkin belgelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır:
a) Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan
ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşları tarafından
yabancı ülkede düzenlenen belgeler, Türk Akreditasyon Kurumundan alınan teyit yazısı ile
birlikte sunulması durumunda tasdik işleminden muaftır. Bu belgelerden yabancı dilde
düzenlenenlerin tercümelerinin, Türkiye’deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve
noter tarafından onaylanması zorunludur. Bu tercümeler Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri
Bakanlığı tasdik işleminden muaftır.
b) Türk Akreditasyon Kurumundan bir teyit yazısı alınmadan sunulabilen ve yabancı
ülkede düzenlenen kalite ve standarda ilişkin belgelerin tasdik işlemi ve tercümelerinin
yapılması dördüncü ve beşinci fıkralardaki esaslara tabidir.
(7) İhaleye katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin belgelerin, elektronik ortamda
sunulması ya da kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek
kuruluşlarının internet sayfası üzerinden temin edilebilen ve teyidi yapılabilen belgelerin
sunulmasına yönelik olarak Kurum tarafından belirlenen esaslar çerçevesinde ihale ve ön
yeterlik dokümanında düzenleme yapılabilir.”
hükmü yer almaktadır.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Belgelerin Sunuluş Şekli” başlıklı 8’inci maddesinde
ise konuya ilişkin olarak,
“8.2. İhale Uygulama Yönetmeliklerinin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı
maddesinde; Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine
taraf ülkelerde düzenlenen ve bu Sözleşmenin 1 inci maddesi kapsamında bulunan resmi
belgelerin, “apostil tasdik şerhi” taşıması kaydıyla Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya
Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaf olduğu belirtilmiştir.
8.2.1. 27/7/1984 tarih ve 84/8373 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla onaylanan
Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi, 16/9/1984 tarih ve
18517 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış olup, Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki
Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine taraf devletler ile bu devletlerde tasdik şerhi
vermeye yetkili makamların Listesi, Lahey Uluslararası Özel Hukuk Konferansı’nın internet
8.2.2. Anılan sözleşmenin 2 nci maddesi, sözleşmeye taraf akit devletlerin, sözleşmenin
1 inci maddesinde sayılan resmi belgelerden kendi ülkesinde kullanılacak olan belgeleri
tasdik işleminden bağışık tutacağını hüküm altına almıştır. Bu sözleşmenin amaçları
bakımından, tasdik işleminden, yalnız belgenin kullanıldığı ülkenin diplomasi veya
konsolosluk memurları tarafından belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin
9
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/023
: 49
: 08.04.2015
: 2015/UY.I-1019
hangi sıfatla imzaladığının veya gerekirse üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı
olduğunun teyit işleminin anlaşılacağı öngörülmüştür.
8.2.3. Uygulamada yabancı ülkelerden alınan bazı belgelerin, Türkiye’deki tasdik
şerhi (apostil) vermeye yetkili makamlara onaylatılarak idarelere sunulduğu görülmüş olup,
yukarıda anılan sözleşmeye aykırı olarak onaylanan bu belgeler geçerli sayılmayacaktır.
8.2.4. İdareler, ön yeterlik şartnamesinin veya idari şartnamenin düzenlenmesi
sırasında ihale işlemlerinin etkin bir şekilde sürdürülebilmesi ve bürokratik işlemlerin
azaltılması için yurtdışından temin edilmiş teknik doküman, kişisel beyan gibi resmi
makamlarca düzenlenmeyen belgelerin tasdik işleminden muaf olduğuna ilişkin düzenlemeler
yapabilirler.
8.3. İdareler, ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamenin “Tekliflerin dili” başlıklı
maddesini ihale konusu alımın niteliğini göz önünde bulundurmak suretiyle uygun seçeneği
esas alarak düzenleyeceklerdir. İdareler, teklifi oluşturan bütün belgeler ve ekleri ile diğer
dokümanların Türkçe olacağı ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin Türkçe tercümesi ile
birlikte verilmesi halinde geçerli olacağına ilişkin bir düzenleme yapabilecekleri gibi, sadece
belirli belgelerin yabancı dilde sunulmasına imkan verebilirler. İhale işlemlerinin etkin ve
sağlıklı bir şekilde yürütülebilmesi ve hukuki sorunların yaşanmaması için yabancı dilde
sunulmasına imkan verilen belgelerin teknik dokümanlar, kişisel beyanlar gibi belgelerle
sınırlı tutulmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.
8.4. İhale dokümanında istenen ve serbest muhasebeci mali müşavir tarafından
düzenlenerek ya da onaylanarak başvuru veya teklif kapsamında idareye sunulan belgelerde,
15/11/2002 tarihli ve 24937 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Serbest Muhasebeci ve
Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlerin Kaşe Kullanma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik
çerçevesinde temin edilen özel kaşenin kullanılması gerekmektedir.” açıklamaları yer
almaktadır.
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı
31’ inci maddesinin 1’inci ve 2’nci fıkralarında, idarelerin belgelerin aslını veya aslına
uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini istemesi gerektiği, noter onaylı belgelerin aslına
uygun olduğunu belirten bir şerh taşımasının zorunlu olduğu hüküm altına alınmıştır. Söz
konusu düzenleme, Türkiye’de ve Türkiye Cumhuriyeti’nin yabancı ülkelerde bulunan
temsilcilikleri tarafından düzenlenen Türkçe belgeler için geçerli olup, yabancı ülkelerde
düzenlenen belgeler ile yabancı ülkelerin Türkiye’deki temsilcilikleri tarafından düzenlenen
belgelerin tasdik işleminin; ayrıca, yerli istekliler ile Türk vatandaşı gerçek kişi ve/veya
Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre kurulmuş tüzel kişi ortağı bulunan iş ortaklıkları veya
konsorsiyumlar tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin
tasdik işleminin; yabancı istekliler tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin
tercümeleri ile bu tercümelerin tasdik işleminin yapılış usulüne ilişkin düzenlemeler anılan
maddenin diğer fıkralarında yer almaktadır.
Aktarılan mevzuat ve ihale dokümanı düzenlemeleri uyarınca, Türkiye
Cumhuriyeti’nin yabancı ülkelerde bulunan temsilcilikleri dışında yabancı ülkelerde
düzenlenen belgeler ile yabancı ülkelerin Türkiye’deki temsilcilikleri tarafından düzenlenen
belgelerin ihaleye katılım belgeleri olarak kullanılması söz konusu olduğunda, yabancı
ülkelerde düzenlenen bu belgelerin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31’inci
maddesinin 3’üncü fıkrası uyarınca tasdik işlemi yapılmış şekilde ve Türkçe tercümeleri ile
birlikte sunulması gerektiği, yerli istekliler ile Türk vatandaşı gerçek kişi ve/veya Türkiye
10
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/023
: 49
: 08.04.2015
: 2015/UY.I-1019
Cumhuriyeti kanunlarına göre kurulmuş tüzel kişi ortağı bulunan iş ortaklıkları veya
konsorsiyumlar tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin
Türkiye’deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanmasının
zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.
Bu bağlamda tasdik işleminden anlaşılması gereken, “belgedeki imzanın
doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki
mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi” olup, yabancı ülkelerde
düzenlenen belgeler mevzuatta belirtilen usulde tasdikli olarak sunulabilecektir. Dolayısıyla
yabancı ülkelerde düzenlenen belgelerin, tasdiksiz şekilde aslının ya da Türkiye’de ya da
düzenlendiği yabancı ülkede aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerinin sunulması
mümkün değildir. Ancak, bu belgelerin mevzuatın öngördüğü usulde tasdik edilmiş asılları
yerine, mevzuatın öngördüğü usulde tasdik edilmiş asıllarının Türkiye’de noterce “aslı
gibidir” onayı yapılmış suretleri ile ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından
idare tarafından görülen tasdikli asıllarının “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama
gelecek şerh düşülen suretleri başvurular veya teklifler kapsamında sunulabilir.
Aktarılan mevzuat düzenlemelerinden yabancı ülkelerde düzenlenen belgelerin
tasdikine ilişkin olarak,
Yabancı ülkelerde düzenlenen belgelerin kural olarak belgeyi düzenleyen ülkedeki
Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından veya sırasıyla o ülkenin Türkiye’deki
temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gerektiği,
Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğunun bulunmadığı ülkelerde düzenlenen belgelerin
ise sırasıyla, düzenlendiği ülkenin Dışişleri Bakanlığı, bu ülkeyle ilişkilerden sorumlu Türkiye
Cumhuriyeti Konsolosluğu veya bu ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ve Türkiye Cumhuriyeti
Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gerektiği,
Ancak, Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri
Bakanlığı tasdik işleminden muafiyet sağlayan iki istisnanın bulunduğu;
Birinci istisnanın Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması
Sözleşmesine taraf ülkelerde düzenlenen ve bu Sözleşmenin 1’inci maddesi kapsamında
bulunan resmi belgelerin “apostil tasdik şerhi” taşıması olduğu,
İkinci istisnanın ise Türkiye Cumhuriyeti ile belgenin düzenlendiği devlet arasında
belgelerdeki imza, mühür veya damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir
anlaşma veya sözleşme bulunduğu takdirde belgelerin tasdiki işleminin “apostil tasdik şerhi”
yerine bu anlaşma veya sözleşme hükümlerine göre yaptırılması olduğu anlaşılmaktadır.
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yukarıda belirtilen 31’inci
maddesinin 3’üncü fıkrasının (b) bendinde söz edilen “Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki
Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi”, Lahey Devletler Özel Hukuku Konferansı
çerçevesinde hazırlanan ve Türkiye’nin 08.05.1962 tarihinde imzaladığı, 20.06.1984 tarih ve
3028 sayılı Kanun ile uygun bulunmuş ve 16.09.1984 tarih ve 18517 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanmış olan uluslararası bir sözleşme olup, anılan sözleşme Türkiye bakımından
29.09.1985 tarihinde yürürlüğe girmiştir. İncelenen itirazen şikayet başvurusunda, başvuru
sahibi adayın yabancı dilde sunduğu belgelerin düzenlendiği ülke olan Azerbaycan
11
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/023
: 49
: 08.04.2015
: 2015/UY.I-1019
Cumhuriyeti de Adalet Bakanlığı Uluslararası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü’nün
01.03.2008 tarih ve 68/1 sayılı Genelgesi ekindeki listede belirtildiği üzere sözleşmeye taraf
devletler arasındadır. Uluslararası sözleşme metninde, bu Sözleşmeyi imzalayan Devletlerin
Yabancı resmi belgelerin diplomasi veya konsolosluk temsilciliklerince tasdiki
mecburiyetinin kaldırılması isteği ile bu konuda bir sözleşme yapmayı kararlaştırdıkları
belirtilmiştir.
Anılan uluslararası sözleşmenin 1’inci maddesindeki “İşbu Sözleme Akit Devletlerden
birinin ülkesinde düzenlenmiş olup da diğer bir Âkit Devlet ülkesinde kullanılacak olan resmi
belgelere uygulanır. İşbu Sözleşmenin amaçları bakımından, aşağıdaki belgeler resmi belge
sayılır:
a) Savcı, zabıt katibi veya adliye memuru tarafından erilmiş belgeler de dahi olmak üzere,
Devletin bir yargı organına veya mahkemesine bağlı bir makam veya görevli memur
tarafından düzenlenmiş olan belgeler
b) İdari belgeler
c) Noter senetleri
d) Kişilerce özel sıfatla imzalanmış belgeler üzerine konulmuş olup belgenin kaydının veya
belirli bir tarihte mevcut olduğunun ve imzaların doğruluğunun resmi makam ve noterlerce
tasdiki gibi resmi beyanlar
Bununla birlikte İşbu sözleşme
a) Diplomasi veya konsolosluk memurları tarafından
b) Ticaret veya gümrük işlemleriyle doğrudan doğruya ilgili olan idari belgelere
uygulanmaz.”
hükmü uyarınca bu sözleşmeye taraf devletlerden birinin ülkesinde düzenlenmiş olup
sözleşmeye taraf bir diğer devletin ülkesinde kullanılacak olan resmi belge kapsamında idari
belgelerin de bulunduğu, incelenen itirazen şikayet başvurusundaki iddialara konu olan
yabancı ülkede düzenlenmiş iş deneyim belgelerinin idari belge niteliğinde olması nedeniyle
sözleşme kapsamında resmi belgeler olduğu anlaşılmıştır.
Buna göre yabancı ülkelerdeki idarelerce düzenlenerek idari belge vasfı taşıyan ve bu
anlaşma kapsamında resmi belge olarak nitelenen iş deneyim belgelerinin, “apostil tasdik
şerhi” taşıması koşulu ile Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya Türkiye Cumhuriyeti
Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaf olması söz konusudur.
Anılan Sözleşme’nin 2’nci maddesinde, “Akit Devletlerden her biri bu sözleşmenin
uygulama alanına giren ve kendi ülkesinde kullanılacak olan belgeleri tasdik işleminden
bağışık tutacaktır. Bu sözleşmenin amaçları bakımından, tasdik işleminden yalnız belgenin
kullanıldığı ülkenin diplomasi ve konsolosluk memurları tarafından belgedeki imzanın
doğruluğunun belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının veya gerekirse üzerindeki
mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır.” hükmü,
3’üncü maddesinde, “İmzanın doğruluğunun belgeyi imzalayan kişinin sıfatının ve
gerektiğinde bu belge üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi için
zorunlu görülebilecek tek işlem 4. maddede tanımlanan tasdik şerhinin belgenin verildiği
devlet yetkili makamınca bu belgeye konulmasından ibarettir. Ancak, yukarıdaki fıkrada
belirtilen işleme uyulması gerek belgenin kullanıldığı ülkede yürürlükte bulunan yasa,
12
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/023
: 49
: 08.04.2015
: 2015/UY.I-1019
yönetmelik veya uygulamalarla, gerekse iki veya daha çok akit devlet arasındaki bir anlaşma
ile böyle bir işlemin kaldırılmış, basitleştirilmiş veya tasdikten tüm bağışık tutulmuş olması
hallerinde istenemez.” hükmü yer almaktadır.
Uluslararası sözleşmenin 3’üncü maddesindeki hüküm Yapım İşleri İhaleleri Uygulama
Yönetmeliği’nin 31’inci maddesinin 3’üncü fıkrasının (c) bendinde de yer almaktadır.
Anılan Sözleşmenin 4’üncü maddesi uyarınca bizzat belgenin veya buna eklenecek bir
kağıdın üzerine, Sözleşme ekindeki örneğe uygun şekilde konulması gereken Tasdik Şerhi
Örneği (Apostil tasdikle) aşağıdaki gibidir:
— Tasdik Şerhi örneği —
(Apostille)
Tasdik Şerhi en az 9 cm. kenarlıklı kare biçiminde olacaktır.
TASDİK ŞERHİ
(5 Ekim 1961 tarihli Lahey Sözleşmesi)
APOSTİLLE
(Convention de La Haye du 5 Octobre 1961)
1. Ülke TÜRKiYE - LA TURQUIE
İşbu resmi belge:
2. ................ tarafından imzalanmıştır
3. İmzalayanın sıfatı... ......................... dır.
4. ...................................'nin mühür/damgasını taşımaktadır.
TASDİK
5. .................... 'da
6. ...................... günü
7. ............................... tarafından
8. No..................... ile tasdik edilmiştir.
9. Mühür/Damga 10. İmza:
............................... ................................
ANNEX TO THE CONVENTION
Model of certificate
The certificate will be in the form of a square with sides at least 9 centimeters long
APOSTİLLE
(Convention de La Haye du 5 octobre 1961)
1. Country: ....................................................................
13
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/023
: 49
: 08.04.2015
: 2015/UY.I-1019
This public document
2. has been signed by .....................................................
3. acting in the capacity of ...............................................
4. bears the seal/stamp of ..............................................
Certified
5. at ........................ 6. the ..................................
7. by ..........................................................................
8. No ...........................................
9. Seal/stamp 10. Signature
.................................................... ......................................
Tasdik şerhi, bunu koyan makamın resmi dilinde yazılabilir. Bu tasdik şerhinde yer
alan kayıtlar ikinci bir dilde de olabilir. Ancak, tasdik şerh inin, «Apostil tasdikle Convention
de La Haye Du 5 Octobre 1961» başlığı Fransızca olarak belirtilmelidir.
Anılan Sözleşme’nin 5’inci maddesinde, “Tasdik şerhi, belgede imzası bulunan veya
belgeyi getiren kişinin isteği üzerine verilir.
Usulüne uygun biçimde doldurulan tasdik şerhi imzanın doğruluğunu, belgeyi
imzalayan kişinin hangi sıfatla, imzaladığını ve gerektiğinde, belge üzerindeki mühür veya
damganın aslı ile aynı olduğunu teyid eder.
Tasdik şerhi üzerindeki imza, mühür veya damga her türlü doğrulama işleminden
bağışıktır.” hükmü ve 7’nci maddesinde “6 ncı madde uyarınca görevlendirilen
makamlardan her biri verilen tasdik şerhlerinin kaydedileceği ve aşağıdaki bilgileri içeren
bir kayıt defteri veya fiş endeksi tutmak zorundadır:
a) Tasdik şerhlerinin sıra numarası ve tarihi
b) Resmi belgeyi imzalayan kişinin adı ve ne sıfatla imzaladığı veya imzasız olan
belgeler için, mühür veya damgayı koyan makamın belirtilmesi,
Tasdik şerhini vermiş olan makam, İlgililerden herhangi birinin İstemi üzerine, şerh
üzerinde gösterilen bilgilerin kayıt defteri veya fiş endeksindeki kayıtlara, uygun olup
olmadığını incelemekle yükümlüdür.” hükmü yer almaktadır.
Bu hükümler çerçevesinde, söz konusu apostil tasdik şerhinin, anılan Sözleşme
kapsamındaki resmi belgenin düzenlendiği ülkeden başka bir ülkede kullanılacağı hallerde,
belgenin düzenlendiği ülkede tasdik şerhi vermeye yetkili makama sunulması üzerine yetkili
makamın, kendisine sunulan belgedeki imzanın doğruluğunu, belgeyi imzalayan kişinin hangi
sıfatla imzaladığını ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunu teyit
etmesini sağladığı anlaşılmıştır. Tasdik şerhlerinin kaydedildiği deftere işlenmesi gereken
bilgiler arasında “resmi belgeyi imzalayan kişinin adı ve ne sıfatla imzaladığı veya imzasız
olan belgeler için, mühür veya damgayı koyan makamın belirtilmesi” hususu yer almaktadır.
14
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/023
: 49
: 08.04.2015
: 2015/UY.I-1019
Yukarıda aktarılan Sözleşme hükümleri ile Kamu İhale Mevzuatı hükümleri birlikte
değerlendirildiğinde, “belgedeki imzanın doğruluğu ve belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla
imzaladığı” ibarelerinden Kamu İhale mevzuatı uygulamasında, yabancı ülkede düzenlenen
resmi belgeyi düzenleyen kişinin imzasının doğruluğunun, hangi sıfatla imzaladığının ve
varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyit edilmesi gerektiği
değerlendirilmektedir.
Dolayısıyla Kamu İhale Mevzuatı uygulamasında ihaleye katılımda kullanılacak olup da
yabancı ülkede düzenlenmiş olan iş deneyim belgesinin aslı, ilgili ülkenin apostil tasdik şerhi
vermeye yetkili makamına sunulmalı, yetkili makam belgedeki belgeyi düzenleyene ait
imzanın doğruluğunu, yani o şahsa ait olduğunu ve imzalayan şahsın sıfatını ve gerekli diğer
hususları apostil tasdik şerhine işlemelidir.
Bu nedenle ihalede sunulacak olan belgenin aslının, düzenlendiği yabancı ülke
noterinde aslına uygunluğu onaylı sureti çıkarıldıktan sonra, aslına uygunluğu noter onaylı bu
suretin tasdik şerhi vermeye yetkili makama sunulması suretiyle apostil talebinde bulunulması
halinde, apostil tasdik şerhi belgedeki son ıslak imzanın ait olduğu notere ilişkin olarak
verilerek noterin imzasının doğruluğu ile hangi sıfatla imzaladığı ve varsa üzerindeki mühür
veya damganın aslı ile aynı olduğu teyit edilmiş olacağından Kamu İhale mevzuatı ve yerleşik
Kurul kararları uyarınca kabul edilen, yabancı ülkede düzenlenmiş resmi belgeyi
düzenleyenin imzasının doğruluğu ve ne sıfatla imzaladığı hususları teyit edilmiş
olmamaktadır.
Resmi belgenin aslının düzenlendiği ülkeden alınan apostil tasdik şerhi ile birlikte
kullanılacağı ülkeye getirilmesi halinde, kullanılacağı ülkeden elde edilmiş aslına uygunluğu
noter onaylı sureti ile yine noter onaylı tercümesinin ihaleye katılımda idarelere sunulması
mümkündür.
Yine Resmi belgenin aslının düzenlendiği ülkeden alınan apostil tasdik şerhi ile birlikte
düzenlendiği ülkede notere sunulması ve noterden “aslı gibidir” onaylı suretinin çıkarılması
ve tasdikli orijinal belgenin aslına uygunluğu onaylı suretini çıkaran noterin imzasına da
apostil tasdik şerhi alınması halinde, bu yabancı belgenin Türkiye’de aslına uygunluğu noter
onaylı tercümesi ile birlikte ihaleye katılımda idarelere sunulması mümkündür.
Bu tespitler çerçevesinde, itirazen şikayet başvurusundaki iddialara ilişkin
değerlendirme yapılmıştır.
15.12.2014 tarihinde düzenlenen ön yeterlik değerlendirme sonucu tutanağından ön
yeterlik başvurusunda bulunan 12 adaydan 5’inin ön yeterlik başvurularının değerlendirme
dışı bırakıldığı, 7 adayın yeterli olduklarının belirlendiği ve yeterli görülen adayların Ön
Yeterlik Şartnamesi’nin 7.9’uncu maddesine göre puanlama yapılarak sıralandığı ve 1 adayın
teklif vermeye davet edilecek ilk 6 aday arasına giremediği gerekçesiyle değerlendirme dışı
bırakıldığı, diğer 6 adayın ise teklif vermeye davet edilecekler listesinde yer aldığı
anlaşılmıştır.
Başvuru sahibi aday Özaltın İnş. Tic. ve San. A.Ş. - Özka İnş. A.Ş. - Aga Enerji İnş.
ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı & Aga Enerji İnş. ve Tic. A.Ş. Konsorsiyumunun, Ön Yeterlik
Değerlendirme Sonucu Tutanağı’nda;
15
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/023
: 49
: 08.04.2015
: 2015/UY.I-1019
“İdari Şartame’nin 7.5.1’inci maddesine istinaden, AGA Enerji Nakl. Mad. İnş. San.
ve Tic. A.Ş.nce Altyapı kısmı için verilen, şirketin %50’den fazla hissesine sahip ortağı
Azercon A.Ş. adına, Azerbeycan Cumhuriyeti Ulaştırma Bakanlığı Azeryolservis A.Ş.
tarafından düzenlenmiş, 25.07.2013 tarih ve A-051 sayılı iş deneyim belgesi ile ilgili olarak
Kamu İhale Kurulu’nun 2014/UY.I-3255 sayılı kararında iş deneyim belgesindeki imzaların
doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki
mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidinin Apostil tasdik şerhi veya o ülkedeki
Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından yapılmadığı anlaşıldığından anılan adayın
sunduğu belgenin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31’inci maddesinin
üçüncü fıkrasına aykırı olduğu sonucuna varıldığından,
7.5.1 maddesine istinaden, AGA Enerji Nakl. Mad. İnş. San. ve Tic. A.Ş.nce Üstyapı
kısmı için verilen, şirketin %50’den fazla hissesine sahip ortağı adına, Bakü Metropoliteni
tarafından düzenlenmiş 14.11.2013 tarih, 45/51-11-13 sayılı iş deneyim belgesi ve
7.9.1.1 maddesine istinaden verilen Azerbaycan Cumhuriyeti Ulaştırma Bakanlığı
Azeryolservis Açık A.Ş. tarafından düzenlenmiş 01.10.2009 tarih, 09/A/029 sayılı iş deneyim
belgeleri asıl olmadığından ya da “aslına uygundur” şerhini taşıyan noter onaylı örneği
olmadığından, fotokopi olduğundan, söz konusu "belgeler ile ilgili olarak yine Kamu ihale
Kurulu’nun 2014/UY.I-3255 sayılı kararı doğrultusunda iş deneyim belgesindeki imzaların
doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki
mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidinin Apostil tasdik şerhi tarafından
yapılmadığı anlaşıldığından anılan adayın sunduğu belgenin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama
Yönetmeliğinin 31’inci maddesinin üçüncü fıkrasına aykırı olduğu sonucuna varıldığından,
İdari şartnamenin 5.3 ve 19.1 maddeleri gereğince Konsorsiyumun Ön Yeterlik
Başvurusunun değerlendirme dışı bırakılmasına, Ayrıca idari şartnamenin 7.5.1 maddesine
istinaden;
ÖZKA İnş. A.Ş. tarafından verilen iş deneyim belgelerinde ve AGA Enerji Nakl. Mad.
İnş. San. ve Tic. A.Ş.nce Üstyapı için verilen iş deneyim belgesinde ihale konusu işe veya
benzer işe ait olmayan kısımlar bulunduğu ve bu kısımlara ait parasal tutarlar belli
olmadığından açıklama istenilmesi gerekmekte olup,
ÖZALTIN İnş. Tic. ve San. A.Ş.nce Çevre ve Orman Bakanlığı Devlet Su İşleri Genel
Müdürlüğü IX. Bölge Müdürlüğü’ne ait 18/05/2011 tarih, 178194 sayılı iş deneyim
belgesinde, 116 no.lu hakedişin Y00000 İş kodlu “ Biten Yollar ” iş kaleminin hangi
imalatları kapsadığı, Altyapı - Üst yapı imalatlarını içerip içermediği ve tutarlarının da tam
olarak anlaşılamadığından detaylı açıklamaların talep edilmesi gerekmekte olup,
Ön Yeterlik Başvurusu değerlendirme dışı kaldığı için sorgulanmalarına gerek
olmadığına” şeklinde belirtilen gerekçeler ile değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.
Bu durumda uyuşmazlık konusu iş deneyim belgelerinin aday konsorsiyumun ortağı
Aga Enerji Nakl. Mad. İnş. San. ve Tic. A.Ş. tarafından Ön Yeterlik Şartnamesi’nin 7.5.1.
maddesine istinaden alt yapı kısmı için sunulan A-051 sayılı iş deneyim belgesi ile 7.5.1.
maddesine istinaden üst yapı kısmı için sunulan 45/51-11-13 sayılı iş deneyim belgesi ve
7.9.1.1. maddesine istinaden sunulan 09/A/029 sayılı iş deneyim belgesi olduğu anlaşılmıştır.
Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde iddia konusu hususlarla ilgili olarak
belirttiği ve idarenin de değerlendirme dışı bırakma gerekçesini dayandırdığı 26.09.2014
tarihli ve 2014/UY.I-3255 sayılı Kamu İhale Kurulu kararında, Aga Enerji Nakl. Mad. İnş.
San. ve Tic. A.Ş.nin karara konu ihalede sunduğu belgeler ile ilgili olarak,
16
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/023
: 49
: 08.04.2015
: 2015/UY.I-1019
“b) Aga Enerji Nak. Mad. San. ve Tic. A.Ş
3.b.1- Aga Enerji Nak. Mad. San. ve Tic. A.Ş tarafından yabancı dilde Azerbeycan
Ulaştırma Bakanlığı Azeryol Servis Açık A.Ş. tarafından düzenlenmiş, yüklenicinin Azercon
A.Ş. olarak belirtildiği “Padar – Kürdemir – Yevlah – Terteh yolunun rekonstrüksiyonu”
işine ilişkin olarak 25.07.2013 tarih ve A-051 sayılı iş deneyim belgesinin sunulduğu,
Söz konusu yabancı dilde sunulan iş deneyim belgesinin Azerbeycan dilinden Türkçe’ye
tercümesinin yapılarak Bakü 1. Noter İdaresi tarafından onaylandığı ve söz konusu belgeyi
imzalayanın noter olduğu, belgenin mühür ve damgasının Bakü 1. Noterliğine ilişkin
olduğuna ilişkin ilişkin Azerbeycan Adalet Bakanlığı yetkilisi tarafından apostil tasdik
şerhinin düşüldüğü görülmüştür.
Ayrıca söz konusu Türkçeye çevrilmiş belge üzerinde Aktif Tercüme kaşesi ve Ankara
57. Noterinin 22.11.2013 tarih ve 46791 yevmiye nolu “aslına uygundur” ibaresini taşıyan
imza ve mührü ile bu çevirinin yeminli tercüman tarafından “Azerice fotokopisinden Türkçeye
çevrildiğine” ilişkin ibare bulunmaktadır.
Anılan adayın yurtdışında düzenlenen yabancı dilde sunduğu yukarıda belirtilen bahse
konu iş deneyim belgesindeki imzaların doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla
imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidinin
apostil tasdik şerhi veya o ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından
yapılmadığı anlaşıldığından anılan adayın sunduğu belgenin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama
Yönetmeliği’nin 31’inci maddesinin üçüncü fıkrasına aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.”
denildiği görülmüştür.
26.09.2014 tarihli ve 2014/UY.I-3255 sayılı Kamu İhale Kurulu kararının iptali ve
yürütmesinin durdurulması talebiyle açılan davada Ankara 3. İdare Mahkemesinin 10.12.2014
tarihli ve E:2014/1904 K: 2014/1804 sayılı Kararında,
“…diğer bir davacı Aga Enerji Nak. Mad.San. ve Tic. A.Ş. tarafından yabancı dilde
Azerbaycan Ulaştırma Bakanlığı tarafından düzenlenen, yüklenicinin Azercon A.Ş. olarak
belirtildiği, “Padar – Kürdemir – Yevlah – Terteh yolunun rekonstrüksiyonu” işine ilişkin
25.07.2013 tarih ve A6/01-051 sayılı iş bitirme belgesinin sunulduğu, söz konusu yabancı
dilde sunulan iş deneyim belgesinin Azerbaycan dilinden Türkçe’ye tercümesinin yapılarak
Bakü 1. Noter Dairesi tarafından onaylandığı ve söz konusu belgenin Bakü 1. Noteri
tarafından onaylandığı söz konusu belgeyi imzalayanın Noter olduğu, belgenin mühür ve
damgasının Bakü 1. Noterliğine ilişkin olduğuna dair Azerbaycan Adalet Bakanlığı yetkilisi
tarafından apostil tasdik şerhinin düşüldüğü görülmüştür.
Uyuşmazlıkta; yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca davacı iş ortakları
tarafından idareye sunulan iş deneyim belgelerinde Ulaştırma Bakanlığı Yol Nakliyat Servis
Dairesi Demiryol Servis Ltd. yetkilisinin imzasının ve mührünün bulunduğu, ancak söz
konusu belgeyi imzalayan bu yetkililerin doğruluğu, belgeyi imzalayan kişinin sıfatı ve bu
belge üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğu hususuna ilişkin apostil tasdik
şerhi bulunmadığı, belgede bulunan apostil tasdik şerhinin tercümeyi yapan tercümanı
onaylayan notere ilişkin olduğu hususları göz önüne alındığında söz konusu iş bitirme
belgelerinin Yönetmeliğin 31. maddesi ve diğer mevzuat hükümlerine uygun olmadığı açık
olup bu belgeleri sunan davacı iş ortaklığının değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin dava
konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
17
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/023
: 49
: 08.04.2015
: 2015/UY.I-1019
Davacı vekilinin Türkiye ile Azerbaycan Arasında Hukuki ve Ticari Konularda Adli
Yardım Sözleşmesi hükümleri uyarınca belgelerin geçerli sayılması gerektiği yönündeki
iddiasına ise, söz konusu Sözleşmenin hukuki, cezai, ticari suçluların iadesi ve hükümlü
kişilerin nakilleri konusunda adli yardımlaşmayı kapsaması nedeniyle dava konusu
uyuşmazlık sözleşmenin uygulama alanı dışında olduğundan itibar edilmemiştir.” şeklinde
belirtilen gerekçe ile anılan Kurul kararının iptali istemiyle açılan davanın reddedildiği tespit
edilmiştir.
Diğer taraftan, başvuru sahibi aday tarafından itirazen şikayet dilekçesinde bahsedilen,
Türkiye Cumhuriyeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti arasında 14.01.2004 tarihli ve 5066 sayılı
Kanunla onaylanan ve 23.03.2004 tarihli ve 25411 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak
yürürlüğe giren “Türkiye Cumhuriyeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti Arasında Hukuki ve Ticari
Konularda Adli İşbirliği Anlaşması”nın ‘Genel Hükümler” başlıklı birinci kısmının 1’inci
maddesinde “İşbu Anlaşmanın amacı, bir Akit Tarafın vatandaşlarının, diğer Akit Tarafın
adli makamları önündeki hukuki ve ticari işlemlerinde yasal korunması, her iki Akit Tarafın,
adli makamlarınca, hukuki ve ticari konularda karşılıklı adli yardım sağlamak üzere işbirliği
yapılması ve hukuki ve ticari konularda mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi
hususlarını düzenlemektir.” hükmü yer almakta olup anlaşma metninin bölüm başlıkları
arasında, “Hukuki ve Ticari Konularda Adli Yardım”, “Belgeler”, “Hukuki ve Ticari
Konularda Kararların Tanınması ve Tenfizi” yer almaktadır.
Başvuru sahibi aday tarafından itirazen şikayet dilekçesinde, söz konusu uluslararası
anlaşma hükmünde ve Yönetmelik’in (c) fıkrasında atıf yapılan ikili anlaşmanın, T.C. ile
Azerbaycan Cumhuriyeti Arasında imzalanmış bulunan “Türkiye Cumhuriyeti ile Azerbaycan
Cumhuriyeti Arasında Hukuki ve Ticari Konularda Adli İşbirliği Anlaşması” olduğu ve iddia
konusu belgelerin tasdikinin bu ikili anlaşmanın 12’nci maddesi kapsamında
değerlendirilmesi gerektiği iddia edilmektedir.
Anılan Anlaşmanın “Belgeler” başlıklı ikinci kısmının 12’nci maddesinde ise “1. Akit
Taraflardan birinin ülkesinde düzenlenmiş veya onaylanmış ve resmi mühür taşıyan belgeler
diğer Akit Tarafın bir adli makamı önündeki işlemlerde tasdikten muaf tutulacaktır.
2. Akit Taraflardan birinin resmi makamlarınca düzenlenen belgeler, diğer Akit Taraf
ülkesindeki resmi belgelerle aynı ispat gücüne sahip olacaktır.” hükümleri yer almaktadır.
Ancak, anılan ikili anlaşmanın hükümleri incelendiğinde kapsamının ile hukuki, cezai,
ticari suçluların iadesi ve hükümlü kişilerin nakilleri konusunda adli yardımlaşmayı sağlamak
ile sınırlı olduğu anlaşılmıştır.
Bu konuda Adalet Bakanlığı’na yazılan 11.02.2015 tarih ve 402 sayılı yazı ile
“Türkiye Cumhuriyeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti Arasında Hukuki ve Ticari Konularda
Adli İşbirliği Anlaşması”nın, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31’inci
maddesinin 3’üncü fıkrasının (c) bendi kapsamında, “belgelerdeki imza, mühür veya
damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme” olarak
değerlendirilip değerlendirilemeyeceği konusunda görüş talep edilmiş olup Adalet
Bakanlığı’nın 26.02.2015 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan yazısında “…Bu Anlaşma
kapsamında, Azerbaycan makamları tarafından düzenlenmiş veya onaylanmış ve resmi mühür
taşıyan belgeler Türkiye’deki adli makamlar önündeki işlemlerde tasdikten muaf
bulunmaktadır.” denilmiş ve 30.03.2015 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan yazısında ise
18
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/023
: 49
: 08.04.2015
: 2015/UY.I-1019
Lahey Sözleşmesi ve Türkiye Cumhuriyeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti Arasında Hukuki ve
Ticari Konularda Adli İşbirliği Anlaşması hakkında bilgi verilmiştir.
Dolayısıyla Türkiye Cumhuriyeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti Arasında Hukuki ve
Ticari Konularda Adli İşbirliği Anlaşması”nın ihale mevzuatında kastedilen tasdikten
muafiyet sağlayan ikili anlaşma olarak değerlendirilemeyeceği anlaşılmış olup bu husustaki
iddiaların yerinde olmadığı tespit edilmiştir.
Diğer taraftan, başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesindeki iddiaları arasında yer
alan, noterin “aslı gibidir” şerhinin ilk sayfada yer alıp diğer sayfalarda bulunmaması
hususunun doğrudan değerlendirme dışı bırakılma sebebi olmadığı, uyuşmazlığın sunulan
yabancı dildeki belgelerin mevzuatın belgelerin sunuluş şekline ilişkin hükümlerine uygun
olup olmadığıyla ilgili olduğu anlaşılmıştır.
Bu nedenle uyuşmazlık konusu yabancı ülkede düzenlenen iş deneyim belgelerinin
sunuluş şeklinin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31’nci maddesinin 3’üncü
fıkrasının (a), (b), (ç) bentleri uyarınca değerlendirilmesi gerekmekte olup yapılan inceleme
kapsamında belgeler üzerinden sağlıklı tespitler yapabilmek amacıyla belgelerin idareye
sunulan asılları idareden istenilmiş ve bu belgeler üzerinden tespit ve değerlendirmeler
yapılmıştır.
1. Aga Enerji Nakl. Mad. İnş. San. ve Tic. A.Ş. tarafından Ön Yeterlik Şartnamesi’nin
7.5.1. maddesine istinaden yeterlik için alt yapı kısmına ilişkin olarak sunulan A-051 sayılı iş
deneyim belgesinin,
Yabancı dilde (Azerice) “Padar – Kürdemir – Yevlah – Terteh yolunun
rekonstrüksiyonu” işine ilişkin olarak Azerbeycan Ulaştırma Bakanlığı Azeryolservis Açık
A.Ş. yetkilisi Bayram Hüseynov tarafından imzalanıp mühürlenerek yüklenici Azercon A.Ş.
adına düzenlenmiş 25.07.2013 tarih ve A-051 sayılı iş deneyim belgesi olduğu, belge
üzerinde Bakü Şehri 1. Noterinin “aslına uygunluk” beyanının, mührünün ve imzasının
bulunduğu,
Belge ekinde, Azeri Türkçesi ile yapılmış iki sayfadan oluşan belgenin çevirisi ile
Azeri noterin aslına uygunluk beyanını içeren metnin çevirisinin bulunduğu, çeviri belgelerin
ikinci sayfasında “Senedi Azerbaycan dilinden Türk diline tercüme etdi: Mirzayev Reşad
Şaheddin oğlu” ibaresi ile tercümanın imzasının bulunduğu,
Azerbaycan’da yapılmış çevirinin 2. sayfasının arka yüzünde, Bakü 1. noterinin Azeri
tercümanın imzasının gerçekliğine ilişkin beyanı, imzası ve mührü ile bunun Türkçe’ye
çevirisinin yer aldığı, bu metnin alt kısmında noterin imzasına ilişkin olarak apostil tasdik
şerhinin yer aldığı,
Azerbaycan Cumhuriyeti Adalet Bakanlığı tarafından yapılan apostil tasdikinin
belgeyi imzalayanın noter olduğu, belgenin mühür ve damgasının Bakü 1. Noterliğine ilişkin
olduğu hususlarını teyit ettiği,
Sunulan belgeler arasında ayrıca bir sayfada da Apostil tasdik şerhinin Türkçe
çevirisinin ve yeminli tercüman Tevfik Server’in “İşbu çeviri Azerice fotokopisinden
Türkçe’ye tarafımdan ve aslına sadık kalınarak yapılmıştır.” beyanı ve imzası ile Ankara 57.
19
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/023
: 49
: 08.04.2015
: 2015/UY.I-1019
Noterinin “İşbu çevirinin kimliği dairemizde saklı yeminli tercümanımız Tevfik server
tarafından Azerice fotokopisinden Türkçe’ye yapılmış olduğunu onaylarım” şeklindeki
beyanı, imzası ve 2 adet mührünün bulunduğu görülmüştür.
Sunulan tüm bu belgeler üzerinde, Ankara 57. Noterinin 2 adet mührünün ve
imzasının bulunduğu, noterin ilk işleminin 22.11.2013 tarihli ve 46781 no’lu işlem olduğu, bu
işlemin “aslına uygundur” şerhini içermediği; anılan işlemin fotokopilerden yapılan çeviriye
ilişkin olduğu, ikinci işleminin 12.06.2014 tarihli ve 22043 no’lu işlem olduğu, noterin bu
ikinci işleminin ıslak kaşe, mühür, imza ve “Aslına Uygundur” onayını içerdiği, buradaki
aslına uygunluk şerhinin noterin ilk işlemini içeren suretler üzerinden yapıldığı,
Sunulan belgelerin incelenmesinden, asıl belgenin “aslıyla doğru olduğu” Bakü 1.
Noteri onaylı suretinin, Bakü noterindeki tercümana yaptırılmış onaylı Türkçe çevirisinin ve
hem aslına uygunluk onayını hem de çeviri onayını yapan Bakü 1. noterinin imzasına ilişkin
Apostil tasdik şerhinin Azerice fotokopilerinin Ankara 57. Noterine ilk kez çeviri yapılmak
üzere 22.11.2013 tarihinde sunulduğu, Aktif tercüme kaşesinin noterin ilk işlemi esnasında
her sayfaya basıldığı, bu aşamada sunulan fotokopiler üzerinden Bakü noterinin çeviriye
ilişkin beyanı ile apostil tasdik şerhinin çevirilerinin Aktif Tercüme tarafından yapıldığı, bu
ilk aşamada edinilen suret üzerine 57. Noter tarafından aslına uygunluk şerhi konulmadığı,
Ankara 57. Noteri mührünü taşıyan bu suretlerin ikinci kez 12.06.2014 tarihinde aynı
notere sunularak “aslı gibidir” şeklinde onaylatıldığı, ancak yabancı dildeki belgenin
çevirisinin Azerbaycan’da yaptırıldığı, Aktif Tercümenin Azerbaycan’da yapılan çeviri
üzerine kaşe bastığı, belgedeki Apostil tasdik şerhinin Bakü Noterinin imzasının teyidine
ilişkin olarak düzenlendiği, belgenin aslı sunulmak suretiyle belgeyi düzenleyenin imzasına
ilişkin alınmış bir apostil tasdik şerhinin bulunmadığı hususları tespit edilmiştir.
Bu durumda, yabancı dilde düzenlenen iş deneyim belgesindeki, belgeyi düzenleyene
ait imzanın doğruluğunun ve diğer hususların apostil tasdik şerhi ile teyit edilmediği, apostil
tasdik şerhinin yabancı dildeki belgenin aslına uygun suretini çıkaran ve tercümesini yaptıran
Azeri noterin imzasına ilişkin düzenlendiği, Kamu İhale mevzuatı uygulamasında olması
gerekenin sunulan yabancı ülkede düzenlenmiş Lahey Sözleşmesi uyarınca idari belge
niteliğindeki iş deneyim belgesini düzenleyen idare yetkilisinin imzasının ve sıfatının, varsa
mühür ve onayının doğruluğunun apostil tasdik şerhi ile tasdik edilmek suretiyle teyidi
olduğu, diğer taraftan yerli istekli tarafından sunulan yabancı dildeki iş deneyim belgesinin
çevirisinin Türkiye’de yaptırılmadığı da anlaşıldığından Yapım İşleri İhaleleri Uygulama
Yönetmeliği’nin “Belgelerin Sunuluş Şekli” başlıklı 31’inci maddesine aykırı şekilde sunulan
belgenin ön yeterlik değerlendirmesinde idarece yeterli görülmemesinde mevzuata aykırılık
bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
2. Aga Enerji Nakl. Mad. İnş. San. ve Tic. A.Ş. tarafından Ön Yeterlik Şartnamesi’nin
7.5.1. maddesine istinaden yeterlik için üst yapı kısmına ilişkin olarak sunulan 45/51-11-13
sayılı iş deneyim belgesi ile ilgili olarak;
Sunulan 2 sayfa tercümenin yabancı dilde Azerbaycan Cumhuriyeti Bakü Metropoliteni
tarafından düzenlenmiş, 14.11.2013 tarih ve 45/51-11-13 sayılı iş deneyim belgesi ve belge
ekinde belgeyi düzenleyen Bakü Büyükşehir Şefi T. Ahmedov’un imzasını, sıfatını ve
mührünü onaylayan apostil tasdik şerhine ait olduğu,
20
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/023
: 49
: 08.04.2015
: 2015/UY.I-1019
Tercümenin Beyoğlu 1. Noterliği bünyesinde yeminli tercüme hizmeti sunan Diltra
Uluslararası Çeviri ve Belge Yönetimi Basın ve Yayıncılık Ltd. Şti. tarafından yapıldığı ve
aynı noter tarafından 22.11.2013 tarih ve 16156 nolu tasdik ile çeviri işleminin onaylandığı,
belge üzerindeki yeminli tercüman beyanında “Tercüme edilmek üzere bana verilen
İngilizce/Azerice dilindeki asıl belgeyi Türkçe diline tam ve doğru olarak çevirdiğimi beyan
ederim” ifadesinin, Beyoğlu 1. Noterliğinin onayında “Bu tercümenin yukarıdaki adreste
bulunan noterliğimiz yeminli tercümanı Diltra Dil Hizmetleri tarafından İngilizce/Azericeden
Türkçe’ye tercüme edildiğini onaylarım.” ibaresinin yer aldığı, bu aşamada noterin aslına
uygunluk tasdiki yapmadığı, bir diğer ifade ile “aslına uygundur” şerhini içeren suretlerin
çıkarılmadığı,
Daha sonra bu tercüme üzerine Ankara 57. Noterliğince 05.02.2014 tarihli ve 05319
sayılı işlemle “aslına uygundur” şerhi ile tasdik yapıldığı,
Bu tercümelerin ekinde yer alan Azerice iş deneyim belgesi ile apostil tasdik şerhi
fotokopilerinde yine Beyoğlu 1. Noterliği ve Ankara 57. Noterliğinin imza ve mühürleri ile
işlem tarih ve numaralarını gösterir kaşelerinin ve Diltra Uluslararası Çeviri ve Belge
Yönetimi Basın ve Yayıncılık Ltd. Şti.ye ait kaşe ve imzanın yer aldığı görülmüştür.
Yapılan incelemede sunulan belgenin Beyoğlu 1. Noterliği tarafından tercüme işlemine
yönelik tasdikini taşıyan ve Ankara 57. Noterliği tarafından sureti çıkarılan belgeden ibaret
olduğu, Türkçe tercüme ekinde yer alan Azerice belge üzerindeki noter onaylarının belgenin
aslının aynı olduğuna ilişkin değil, yalnızca tercüme işleminin teyidine ve bu belgenin
suretinin çıkarılmasına yönelik olduğu, başvuru sahibince ihaleye katılımda Türkiye’de
yeminli tercüman tarafından yapılmış noter onaylı tercümeler ile birlikte Azerice düzenlenmiş
iş deneyim belgesinin, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31’inci maddesinde
3’üncü fıkrasında belirtilen şekilde tasdikli aslının ya da tasdikli asıl belgenin noterden “aslı
gibidir onaylı” suretinin sunulmadığı, sunulan belgenin tercüme ekinde yer alan fotokopiden
ibaret olduğu bu gerekçeyle anılan belgenin ön yeterlik değerlendirmesinde idarece yeterli
görülmemesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
3. Aga Enerji Nakl. Mad. İnş. San. ve Tic. A.Ş. tarafından Ön Yeterlik Şartnamesi’nin
7.9.1.1. maddesine istinaden puanlamaya ilişkin olarak sunulan 09/A/029 sayılı iş deneyim
belgesi ile ilgili olarak;
Azerbaycan Ulaştırma Bakanlığı Azeryolservis Açık A.Ş. tarafından yüklenici
Azerinşaatservis Limited Şirketi adına “Zığ Dairesi – Haydar Aliyev Uluslararası Havaalanı
(lot 1) ve Azadlıg Meydanı – Zığ Dairesi yollarının (lot 2) reorganizasyonu” işine ilişkin
olarak düzenlenen 01.10.2009 tarih ve 09/A/029 sayılı yabancı dildeki iş deneyim belgesinin
Bakü şehri 1 sayılı noterinin “bu suretinin aslı ile düzgünlüğünü tasdik ederim” ibaresiyle
onaylı örneğinin Azerbaycan’da Bakü 1. Noteri bünyesindeki tercümana yaptırılan
tercümesinin sunulduğu, bu tercüme üzerinde Ankara 57. Noterinin 22.11.2013 tarihli ve
46780 sayılı ve 28.04.2014 tarihli ve 15891 sayılı işlemine ilişkin kaşe, imza ve mühürlerinin
bulunduğu; 28.04.2014 tarihli ıslak imzalı ikinci işlemin işlemin “Aslına uygundur” şerhini
içerdiği,
21
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/023
: 49
: 08.04.2015
: 2015/UY.I-1019
Söz konusu yabancı dilde düzenlenmiş iş deneyim belgesinin Azerbaycan dilinden
Türkçe’ye tercümesinin Bakü 1. Noterinde yaptırılarak onaylandığı, belgenin mühür ve
damgasının Bakü 1. Noterliğine ilişkin olduğuna dair Azerbaycan Adalet Bakanlığı yetkilisi
tarafından apostil tasdik şerhinin düşüldüğü, apostil tasdik şerhinin Türkçe çevirisinin de
bulunduğu,
Söz konusu belgelerde Aktif Tercüme Bürosu’nun kaşesi ve imzanın bulunduğu,
Ayrıca, yeminli tercüman Tevfik Server’in “İşbu çeviri Azerice fotokopisinden
Türkçe’ye tarafımdan ve aslına sadık kalınarak yapılmıştır.” beyanını içeren sayfada yine
Ankara 57. Noterinin “İşbu çevirinin kimliği dairemizde saklı yeminli tercümanımız Tevfik
Server tarafından Azerice fotokopisinden Türkçe’ye yapılmış olduğunu onaylarım” şeklindeki
beyanı, birer tanesi ıslak olmak üzere 2 adet imzası ve mührünün bulunduğu görülmüştür.
Sunulan belgelerin incelenmesinden, asıl belgenin Bakü noterinden “aslıyla doğru
olduğu onaylı” sureti ile Bakü noterindeki tercümana yaptırılmış onaylı Türkçe çevirisi ve
hem aslına uygunluk onayını hem de çeviri onayını yapan Bakü noterinin imzasına ilişkin
Apostil tasdik şerhinin Ankara 57. Noterine ilk kez çeviri yapılmak üzere 22.11.2013
tarihinde sunulduğu, Aktif tercüme kaşesinin noterin ilk onayı esnasında her sayfaya
basıldığı, sunulan belgeler arasında 57. Noter yeminli tercümanının Azerice fotokopiden
çeviri yaptığı beyanını içeren belgenin de bulunduğu, bu aşamada Bakü noterinin çeviriye
ilişkin beyanı ile apostil tasdik şerhinin çevirilerinin Aktif Tercüme tarafından yapıldığı,
Bu ilk aşamada belgeye 57. Noter tarafından aslına uygunluk onayı yapılmadığı,
Bu belgelerin ikinci kez 28.04.2014 tarihinde aynı notere sunularak “aslı gibidir”
onaylı suretlerinin çıkartıldığı, zira belgede sadece 1 adet aslına uygunluk şerhi bulunduğu,
bunun da Azerbaycan’da yapılan çeviri sayfasının sureti üzerinde yer aldığı, Aktif
Tercümenin Azerbaycan’da yapılan çeviri üzerine kaşe bastığı, belgedeki Apostil tasdik
şerhinin Bakü Noterinin imzasının teyidine ilişkin olarak düzenlendiği, belgenin aslı
sunulmak suretiyle belgeyi düzenleyenin imzasının doğruluğuna ilişkin alınmış bir apostil
tasdik şerhinin bulunmadığı,
Bu durumda, yabancı dilde düzenlenen iş deneyim belgesindeki, belgeyi düzenleyene
ait imzanın doğruluğunun ve diğer hususların apostil tasdik şerhi ile teyit edilmediği, apostil
tasdik şerhinin yabancı dildeki belgenin aslına uygun suretini çıkaran ve tercümesini yaptıran
Bakü noterinin imzasına ilişkin düzenlendiği, Kamu İhale Mevzuatı uygulamasında olması
gerekenin sunulan yabancı ülkede düzenlenmiş Lahey Sözleşmesi uyarınca idari belge
niteliğindeki iş deneyim belgesini düzenleyen idare yetkilisinin imzasının ve sıfatının, varsa
mühür ve onayının doğruluğunun apostil tasdik şerhi ile tasdik edilmek suretiyle teyidi
olduğu, diğer taraftan yerli istekli tarafından sunulan yabancı dildeki iş deneyim belgesinin
çevirisinin Türkiye’de yaptırılmadığı da anlaşıldığından Yapım İşleri İhaleleri Uygulama
Yönetmeliği’nin “Belgelerin Sunuluş Şekli” başlıklı 31’inci maddesine aykırı şekilde sunulan
belgenin ön yeterlik değerlendirmesinde idarece yeterli görülmemesinde mevzuata aykırılık
bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
22
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No
Gündem No
Karar Tarihi
Karar No
: 2015/023
: 49
: 08.04.2015
: 2015/UY.I-1019
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ
edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare
Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen
şikâyet başvurusunun reddine,
Oybirliği ile karar verildi.
Mahmut GÜRSES
Başkan
Kazım ÖZKAN
II. Başkan
Ali Kemal AKKOÇ
Kurul Üyesi
Ahmet ÖZBAKIR
Kurul Üyesi
Mehmet Zeki ADLI
Hasan KOCAGÖZ
Kurul Üyesi
Hamdi GÜLEÇ
Kurul Üyesi
Kurul Üyesi
Mehmet AKSOY
Kurul Üyesi
23
⚠️ Bu Karar Hakkında Mahkeme Kararı Bulunmaktadır
Bu karara ilişkin aşağıdaki mahkeme kararı verilmiştir. Lütfen güncel kararı inceleyin.
Pro Özellikler
Arama, arşiv, not alma ve PDF indirme için Pro üyelik gerekli.
Arşiv & Notlar
Kararları arşivlemek ve not almak için Pro üyelik gereklidir.